پیروزی اراده

 

یکی از مهمترین مشکلات انسان در مواجه با مشکلات آن است که پس از برنامه ریزی ثبات قدم ندارد. این مساله تنها مربوط به امور دین نیست ،بلکه مسائل دنیای او را هم در بر می گیرد. نتیجه این کار شکست خوردن تمامی برنامه ها و هرز رفتن سرمایه ها و از دست رفتن امکانات است. چنین است که انسان در زمینه های مختلف شخصی و اجتماعی خود نمی تواند پیشرفت درخور را داشته باشد.

آخرت انسان هم در گرو این ثبات قدم است. در این مورد آیات و احادیث بسیاری وجود دارد که دوستان خود را به تفکر در مورد آیات استقامت واحادیث عاقبت امور ارجاع می دهم.

ان الذین قالوا ربنا الله ثم استقاموا..

طبیعی است که موفقیت در هرکاری پس از آن به انسان دست می دهد که بتواند با اراده ای قوی در راه رسیدن به اهداف مطابق برنامه مدون حرکت نماید.

استاد فوزي منصور می فرماید:«انسان دارای اراده قوي می تواند معجزه کند کاری را انجام دهد که بسیاری از مردم نمی توانند آن را انجام دهند. با اراده قوی می توان نفس خود را به حالتی برتر از آنچه که هست تغیر داد و اخلاق زیبایی کسب کرد و از چیزهای پلید دور شد.

اینک در ماه مبارک رمضان،ماه پیروزی اراده هستیم.سازوکاری که خداوند متعال برای رشد و ترقی انسان پیشنهاده داده و مسلمانان را به انجام آن موظف کرده است می تواند نقش بسیار بارز و کلیدی در تقویت اراده انسان داشته باشد.»

بحث امتثال فرمان رب العالمین چیزی دیگر است ،اما به نسبت مدیریت منابع و استعدادها به گمان این حقیر روزه داران بهتر می توانند توان حمل بارهای مدیریتی را داشته باشند.

به طور مثال قیام شب در رمضان یکی از عباداتی است که به صدق خداوند آن را به عنوان عامل استواری گفتار و کردار معرفی می کند.

ان ناشئه اللیل هی اشد وطا و اقوم قیلا(سوره مزمل )

با رعایت آداب روزه انسان بر شهوات شکم و زیر شکم پیروز می شود و می تواند از تنعم و رفاه طلبی که به اسراف منابع می انجامد فایق آید. روح انسان با معنویت و جو روحانی این ماه از امور مادی صرف خلاصی یافته و بر قله های بلند آسمان روحانیت تکیه می زند.

چه بسیارند انسانهایی که در طریق خیر حرکت می کنند اما با اراده هایی ضعیف ؛و این اراده ضعیف نمی تواند از آنها در مقابل این همه تهدیدات بیرونی و درونی محافظت کند.

مصلحانی که در برابر شهوت نفس خود زانو بزنند کجا می توانند باعث خلاصی جامعه از نا امنی و شهوت پرستی گردند.

مدیرانی سست عنصر و ضعیف النفس که در برابر پول و مادیت نمی توانند مقاومت کنند از کجا می توانند اهداف خرد و کلان سازمان ها،شرکت ها ،موسسات و کانون ها وNGO ها  را محقق سازند.

سیاستمدارانی که اراده ای ضعیف داشته باشند کجا می توانند در برابر هجوم سیاسی و محاصره های مختلف دشمنان و تنگناهای حکومت داری  خویشتن داری خود را حفظ کنند.

مجاهدانی که مدعای ایستادگی در برابر دشمنان دین خدا و اشغالگری در سرزمین های اسلامی هستند،کجا می توانند در برابر آن همه فشار و تنگنای نظامی و اقتصادی بایستند.

زنانی که می خواهند نسلی کارآمد و پویا تحویل جامعه اسلامی دهند از کجا می توانند بی اراده  مستحکم و ایمان بلند به اهداف جامعه اسلامی تحقق ببخشند.

و بالاخره اگر که می باید اندیشه ببالد و احساس هوایی بخورد باید اراده ای قوی داشته باشیم و امور مزاحم را از سر راه فکر و ذکر برداریم.

پربیراه نیست که بگویم روزه تنها عبادتی مخصوص مسلمانان نیست و بلکه همه بشریت بدان محتاج است تا عزم خود را جزم کند و بر پله های ترقی گام نهد.

درس های قرآنی(2)

صفات وآداب مومنان

 

سورة "مؤمنون"

سوره مكي که در مورد توحید و توجه به آیات کونی مانند درختان ورودها و میوه ها و کشتی ها توجه می دهد  و داستانهای پیامبرانی چون نوح و هود ومریم و فرزندش عیسی را بیان می کندو سپس به مشاهدات روز قیامت می پردازد وآنچه  را که برای مومن و کافرپیش می آید از جمله سختی ها و ترس ها در قیامت بیان می کند.

 

صفات مؤمنين

﴿قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ (1) الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خَاشِعُونَ (2) وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ (3) وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ (4) وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ (5) إِلاَّ عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ (6) فَمَنْ ابْتَغَى وَرَاءَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمْ الْعَادُونَ (7) وَالَّذِينَ هُمْ لأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ (8) وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ (9) أُوْلَئِكَ هُمْ الْوَارِثُونَ (10) الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (11)﴾.

 امام أحمد از سرور ما عمر بن خطاب نقل می کند که فرمود: "كان إذا نزل على رسول الله صلى الله عليه وسلم الوحي يُسمعُ عند وجهه كدويِّ النحل، فلبثنا ذات يوم ساعةً فاستقبل القبلة ورفع يديه وقال: "اللهم زدنا ولا تنقصنا، وأكرمنا ولا تُهِنَّا، وأعطِنا ولا تحرمنا، وآثرنا ولا تؤثر علينا، وأرضنا وأرض عنا" ثم قال: أُنزل عليَّ عشر آيات من أقامهن دخل الجنة ثم قرأ "قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ" حتى ختم العشر.

هنگامی که وحی بر رسول الله نازل می شد در پیش رویش صدایی همچون صدای زنبور شنیده می شد،در روزی از روزها که وحی بر او نازل شد،ساعتی بر این حال باقی ماند  و آنگاه دستانش را بالا برد و رو به قبله چنین دعا کرد:خدایا بر ما بیفزا  و از ما چیزی کم نکن،ما را بزرگوار کن و خوار نساز،به ما عطا کن و محروم نساز،ما را برگزین و بر ما کسی را برمگزین بارالها ما راضی  گردان و از ما راضی باش!

سپس فرمود ده آیه بر من نازل شده است که هرکس به آنها عمل کند وارد بهشت می شود و سپس تلاوت کرد: قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ" تا اینکه ده آیه تمام شد.

 

این ده صفت را بشناسیم و در جهت محقق ساختن آنها در خود تلاش کنیم تا اینکه از اصحاب بهشت باشیم.

 

صفت اول: الذين هم في صلاتهم خاشعون(نماز خود را خاشعانه به جا می آورند)

در مقابل عظمت و جلال رب العالمین ترسان و خوار می ایستند و هیبت الله بر دلهایشان چیره می شود.

ابن کثیر نقل نموده که  خاشعون کسانی هستند که از پروردگارشان بیم دارند و ساکت هستند.

مجاهد گفته است که آنها کسانی هستند که چشم خود را فرو می اندازند وبال مهربانی را فرو می اندازند. مسلم بن یسار گفته که فرو انداختن سر است و علی کرم الله فرموده است که خشوع ترک نگاه به سو  وآن سو است.

حضرت علی(رض)فرموده است که خشوع در قلب است.

 ابودرداء در مورد خشوع در نماز می فرماید:بزرگداشت مقام،اخلاص در بیان،یقین تمام و جمع کردن همت هاست که به دنبال خوددوری توجه از شیطان را به همراه دارد.(ابن ابی شیبه)
رسول الله صلى الله عليه وسلم  مردی را دید که در نماز با ریش خود بازی می کرد،فرمو:لو خضع قلب هذا لخشعت جوارحه،اگر قلب این مرد خضوع داشت جوارح او هم خاشع می شد.(به سند ضعیف از ترمذی)

 هنگامی که حضرت ابوهریره(رض)  در حال وفات بود فرمود مرا بنشانید که امانتی از رسول الله دارم که تقدیم کنم و آن این است که :"لا يلتفت أحدكم في صلاته فإن كان لا بد فاعلاً ففي غير ما افترض الله تعالى عليه". هیچ یک از شما در نماز به این طرف و آن طرف نگاه نکند و اگر مجبور شد که این کار را بکند در چیزی باشد که خداوند متعال بر او فرض نکرده باشد.
وذكر خشوع به عنوان اولین صفت مومنین  از جانب خداوند متعال نشانه اهمیت آن است و از این رو آمده است که خشوع اولین چیزی است که مقام انسان را بالا می برد.

عباده بن صامت می فرماید:شک دارم که به مسجد وارد شوم و در آن مردی خاشع نبینم!(روایت از حاکم).

حذیفه هم می گوید:اولین چیزی که از دینتان گم می شود خشوع است و آخرین چیز نماز است و بعد بقیه اسلام تکه تکه از بین می رود.(ابن ابی شیبه و احمد در زهد و صححه).

 

صفت دوم: الذين هم عن اللغو معرضون(از لغو روگردان هستند)

ابن کثیر گفته است که لغو شرک یاگناهان است و همچنین از جمله اقوال و افعال آنچه که فایده ای نداشته باشد لغو است  و همچنین  نسفی گفته هر کلام  ساقطی مثل دروغ ودشنام وهزل (شوخی غیر شرعی)لغو است.

استاد سید قطب در فی ظلال می فرماید:لغو قول و فعل و لغو توجه و احساس؛ کار مومن بنا و تعمیر و اصلاح است. تکالیف تمامی ندارد و مومن از آنها غافل نیست،در حالی که توان و عمر بشری محدود است و شایسته نیست که در لغو بگذرد.

 

صفت سوم: الذين هم للزكاة فاعلون(زکات می دهند)

فاعلون به معنى این است که تنها آنها این کار را می کنند و کلمه فاعلون دلالت بر مداومت کار است.این سوره مکی است و مشهور آن است که زکات در سال سوم هجری در مدینه واجب شده است،از این رو علما می گویند زکات در اصل در مکه فرض شده است زیرا خداوند در سوره انعام که مکی است می فرماید ﴿وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ وَلا تُسْرِفُوا﴾ (انعام: 141) حق مساکین را در روز درو بدهید و اسراف نکنید.

چیزی که در مدینه فرض شده است بیان نصاب و مقادیر زکات اموال است.

گروهی از علما بر این نظر هستند که منظور از زکات در اینجا زکات نفس از شرک است زیرا خداوند متعال می فرماید ﴿قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا (9) وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا (10)﴾ (شمس) کسی که نفس خود را پاک ساخت رستگار شد و هرکس که آن را پاک و پیراسته نکرد زیان کار شد.

البته می توان گفت که در اینجا هر دو زکات با هم است:زکات مال و زکات نفس.

 

صفت چهارم: والذين هم لفروجهم حافظون(حفاظت از شرمگاه)

سید قطب(رح) می فرماید:حفاظت از فروج پاکی روح و منزل و جامعه است و عامل پیشگیری نفس و خانواده و اجتماع است. بدین ترتیب نزدیکی های غیر حلال از بین می رود و قلوب از اینکه به غیر حلال اطلاع یابند خلاصی می یابند و جامعه از فرو افتادن در رها کردن شهوات به غیر حساب نجات می یابد و خانه ها از فساد  نجات یافته و نسل سالم می شود.

معروف است که آیات در مورد زنان و مردان نازل شده است،به جز همین آیه که مخصوص مردان است زیرا خداوند متعال می فرماید: ﴿إِلاَّ عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ (6) فَمَنْ ابْتَغَى وَرَاءَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمْ الْعَادُونَ (7)﴾مگر از همسرانشان  یا کنیزان خود که سرزنش بر آنان نیست،هر کس که از  این (دوراه زناشویی)تجاوز کند متجاوز (از حدود مشروع) به شمار می آیند( و زنا کار می باشند .)

براین اساس به قول اجماع علما حلال نیست که زن از مالکیت خود سرباز زند ولی اگر مالک او را آزاد نمود جائز است که  همانند بقیه زنان او ازدواج کند.

قتاده ذکر کرده است  که در زمان حضرت عمر(رض)زنی با غلام خود همبستری نمود،وقتی خلیفه از این امر باخبر شد در مورد رجم آن زن با اصحاب مشورت نمود.آنها گفتند که کتاب خدا را غیر از آنچه که بوده است تاویل نموده است،از این رو رجم ندارد. حضرت عمر گفت: دیگر تا ابد این کار بر تو حلال نخواهد شد.
صفت ﴿لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ﴾دلالت بر عفت از حرام و پاسداری شرمگاه از چیزهایی دارد که حلال نیست مانند زنا و لواط(همجنس بازی) وهمه کارهایی که مخالف عفت است.

از این رو هر کس که از این امر مخالفت ورزد از محرمات الهی تجاوز نموده است.
قول خداوند  متعال ﴿مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ﴾ مربوط به برده هاست .اسلام به طرق مختلف در رها کردن  بردگان تلاش کرده است از آن جمله؛کفاره سوگند،در مورد فرض به جز اسرای جنگ که این کار البته حکمتی دارد و حکمت آن این است که نظام دولت بر پایه قدرت است و ممکن است بر مسلمانان تعدی کنند،آیا شایسته است که مسلمانان را به اسارت گیرند و اسیران دشمن رها شوند و طبیعی است که اگر مبادله اسرا به صورت پایاپا باشد همانگونه که علما گفته اند اسلام مانعی برای این کار نمی بیند.

 

صفت پنجم: والذين هم لأماناتهم وعهدهم راعون(و کسانی هستند که در امانت داری خویش امین و در عهد خود بر سر پیمانند)

آنها در حفظ و اصلاح عهدها پایدار هستند و اگر به آنها امانتی سپرده شود در آن خیانت نمی کنند و اگر با کسی پیمانی بستند عهد خود را نمی شکنند.

امانت و عهد هر دو با هم  شامل همه آن چیزهایی می شود که که از امر دین و دنیا به صورت قولی و فعلی بر عهده مومن است و معاشرت با مردم و وعده ها وامانت هاو.. را شامل می شود.

 

صفت ششم: والذين هم على صلواتهم يحافظون(و کسانیند که مواظب نمازهای خود می باشند و پیوسته آنها را در وقت خود اداء،و ارکان و اصول و خشوع و خضوع لازم را مراعات می نمایند).

مواظب  آن هستند که نمازشان سر وقت با رکوع و سجود کامل خوانده شود. صفت اول مومنان خشوع در نماز ذکر شده و صفت ششم مواظبت بر نماز ها و این تکرا مکررات نیست بلکه نشانه هشدارباش است زیرا نماز از مهمترین ارکان این دین است و کسانی که این صفات را داشته باشند خداوند بیان نموده است که آنان وارد بهشت پر نعمت خواهند شد که فردوس نام دارد.
در حديثی رسول الله صلى الله عليه وسلم:می فرماید: إذا سألتم الله الجنة فاسألوه الفردوس؛ فإنه أوسط الجنة وأعلى الجنة ومنه تفجر أنهار الجنة. اگر از خداوند بهشت را طلب کردید فردوس را بخواهید زیرا آن وسط بهشت است و بالاترین نقطه بهشت که رودهای جنت از انجا سرچشمه می گیرد.

تنها سوره مومنون نیست که به بیان صفات مومنان می پردازد اما در اینجا خداوند گمان کسانی را رد می کند که فکر می کنند اموال و اولاد شان دلیل رضایت رب العالمین از آنهاست
﴿فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتَّى حِينٍ (54) أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَبَنِينَ (55) نُسَارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْرَاتِ بَل لا يَشْعُرُونَ (56)﴾آیات به تصحیح مفاهیم می پردازند و بیان می دارند که این کار از وجه شتاب در احسان و خوبی نیست بلکه خداوند به آنان مهلت می دهد تا (وَلا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لأَنْفُسِهِمْ إِنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدَادُوا إِثْمًا وَلَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ (178)﴾ (آل عمران)آیات این سوره صفات مومنین را تکمیل می کند.

 

صفت هفتم: إن الذين هم من خشية ربهم مشفقون(کسانی که از خشیت خداوند همیشه ترسانند)

آنها از جلال و عظمت خداوند متعال هراسانند.

 

صفت هشتم: والذين هم بآيات ربهم يؤمنون(کسانی که به آیات خدا ایمان دارند)

آنها به آیات خداوند در هستی ایمان دارند و در ملکوت آسمانها و زمین به تامل می پردازند و می گویند ربنا ما خلقت هذا باطلاً سبحانك،خدایا اینها را بیهوده خلق ننموده ای.

آنها به کتابهای آسمانی و در راس آنها قرآن ایمان دارند و نسبت به همه آنچه که در قرآن آمده است هم ایمان دارند و میان این معنا و آن مفهوم فرقی قائل نیستند و مانند اهل کتاب در گذشته عمل نمی کنند که قرآن را دور نگه داشتند.

 

صفت نهم: والذين هم بربهم لا يشركون(کسانی که به پروردگارشان شرک نمی ورزند).

تنها خدا را عبادت می کنند و به او شرک نمی ورزند و همچنانکه امام فخر رازی می فرماید منظور شرک پنهان است و این بدان مفهوم است که عبادت خود را خالصانه به خاطر خداوند انجام می دهند و رضای او را می جویند. 

 صفت دهم: والذين يؤتون ما آتَوا وقلوبهم وجلة

حضرت عایشه (رض) از رسول خدا(ص)در مورد این آیه سوال کردند:آیا منظور کسی است که زنا می کند و دزدی می کند و شراب می نوشد؟!

پیامبر(ص) فرمودند: "لا يا بنت الصديق، ولكنه الذي يصلي ويصوم ويتصدق وهو مع ذلك يخاف الله عز وجل"، نه ای دختر ابوبکر صدیق،او کسی است که نماز می خواند و روزه می گیرد و صدقه می دهد و با این وجود از خداوند می ترسد. آنها با انواع کارهای خیر و نیک به خداوند تقرب می جویند اما می ترسند که اعمالشان مورد قبول خداوند قرار نگیرد.

در مورد این صفت حسن بصری می فرماید:مومن احسان و شفقت جمع می کند و منافق بدی  و منت جمع می کند.

 

منابع:

1.تفسیر فی ظلال سید قطب.

2.گامی به سوی تفسیر موضوعی سوره های قران کریم.محمد غزالی.

3.الاساس فی التفسیر.سعید حوی.

4.نظم قرآن.عبدالعلی بازرگان.

5.سایت اخوان اون لاین.تاملات قرانیه

آیا بوی بهشت...را می شنوی؟!

 

 

برادر و خواهر ایمانی!

خداوند من و شما را در این فضای روح بخش به درگاه خود بپذیرد و توفیق عبادت دهد..و به راستی چقدر باید مناجات کنیم تا خدایمان ما را به عنوان شاگرد مدرسه تقوی در رمضان بپذیرد..چه بسا اگر آن واعظ شیب و پیری-مرگ- بیخ گوشمان را بنوازد این همه فرصت طلایی را از دست خواهیم داد..اما خدا با ماست..حرفهایمان را می شنود و ما را می بیند..می بیند که این بندگان سراپا تقصیر در این روزها و شب های مبارک اشک چشمانشان چون سیلاب سرازیر است..بعضی چهره ها را که نگاه می کنی از خودت شرمت می آید..بعضی تلاوت های روح انگیز را که از مومنان می شنوی قلبت می لرزد..بعضی نجواهای سحرگاه را که دستان خود را تا فلک کشیده اند می شنوی گریه ات می گیرد..پناه بر خدا از این همه کوتاهی..از این همه تقصیر..استغفر الله..استغفر الله.

برادر ایمانی !

آیا لحظه ای اندیشیده ای که در روز وشب ماه رمضان ،بهشت  همچون عروسی زیبا خود را برای ما آرایش می کند..سبحان الله! از این همه لطف خداوند بر بندگان..مگر غیر از این است که خداوند ما را دوست می دارد..آری دوست می دارد زیرا فقط و فقط برای او روزه نگه می داریم..مخلصانه و بی ریا..و اگر روزه خود را در خلوتی بشکنیم کسی از مردم متوجه نخواهد شد،اما به خاطر خداست که ما روزه را نگه می داریم.

علما گفته اند که تنها عبادتی که بیشتر اخلاص دارد روزه است..پس ما روزه داران از جمله مخلصان هستیم!

آفرین بر شما..مرحبا بر مخلصان و روزه داران..جام های اخلاصتان پر باد!

خواهر عزیز!

ای نورهای چشم رسول الله! ای خواهرانِ برادران!

گریه های نیمه شبان مقبول حق!

زاری های سحرگاهان و دعاهای بسیارتان حتما  به درگاه باری تعالی مستجاب است.

استاد محمد عبدالله خطیب می فرماید:

اگر نماز مناجات میان بنده و پروردگار است و معراجی است که مومن را بالا می برد،روزه هم نور است و قرب و مشاهده..همه اش برای خداست..از طلوع فجر تا دم افطار.. "كل عمل ابن آدم له إلا الصوم فإنه لي وأنا أجزي به".. "روزه بگیر زیرا هیچ چیز معادل آن نیست. ".
روزه صفتی ربانی ،پاک و پاک کننده است ،از خواسته های جسم فراتر می رود،همه اش امتثال امر است و طاعت،از این رو عطای رب العالمین بیسار بزرگ است .
روزه دار آماده می شود که در پیشگاه خداوندبایستد ،مناجات کند و درهای خدا را بزند و در دعا پافشاری کند..از جانب خداوند برای روزه دار دو خوشحالی است ،یکی در هنگام افطارش و دیگری در هنگام ملاقات با پروردگارش!

آیا می دانی که روزه تو را آن چنان بالا می برد تا به مراتب رضا برساند و خطاهایت را محو کند..خداوند گناهان را می پوشاند،عیوب را ستر می کند و ما را به مطلوب می رساند و دلخواه را به ما نزدیک می کند..تا.. وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ* إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ) (قيامه: 22، 23).. (وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ* ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ) (عبس: 39، 40) آیا می بینی که روزه دار تا کجا می رسد؟!

آیا جایگاه و عظمت آن را درک می کنی؟

آیا چهره بندگی و عزت را می بینی!؟

عزت حقیقی در طاعت است و خواری حقیقی در معصیت.. وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ) (منافقون: 8).
در رمضان همه عبودیت مخصوص خداوند است و این آزادی اساسی انسان است،آزادمردترین مردم کسی است که بیشترین بندگی را بکند،اینان کسانی هستند که شهوت بر آنان حکم نمی راند،مال ذلیلشان نمی کند،لذت شهامتشان را ضایع نمی کند،طمع و زاری کرامتشان را از بین نمی برد وخوف و ولع ندارند..خداوند با عبادت آنان را از خوف غیر از خود آزاد کرده است ..در اخلاقشان آزاده اند و در مقابل غیر الله خضوع نمی کنند،آنها رهبران نفس خود هستند و در حقیقت آزادگان اند،ودر قلوبشان ثروتمندان،سوگند به خدا که این آزادی بزرگ است.

برادر و خواهر ایمانی!

آیا می دانی که 5 ویژگی در رمضان به امت محمد داده شده است که به پیش از آنان داده نشده است؟

1.خداوند در شب اول رمضان به بندگان خود نگاه می کند،و هر کس را هم که خدا به سوی او نظر کندهرگز عذابش نمی کند.

2.بوی دهان روزه داران در طول روز از بوی مشک خوشبوتر است.

3.در هر شب و روز فرشتگان برای آنان طلب مغفرت می کنند.

4.خداوند متعال به بهشت فرمان می دهد که خود را برای بندگان خداوند آماده کند و بیاراید،که آنان از سختی دنیا به تنگ آمده اند و شکوه می کنند و می خواهند در خانه من و کرمم استراحت کنند.
5.در شب آخر رمضان خداوند همگی روزه داران را می آمرزد.
..والبته این افراد غیر از کسانی هستند که خداوند آنها را در شب قدر می آمرزد.

دقت کن و ببین آیا بوی بهشت را استشمام نمی کنی؟ فکر نکن که نمی توانی و این کار غیر ممکن است..تا وقتی که دل و دست و پای ما مشغول این محسوس است ،البته که نمی تواند عالم علوی را استشمام کند.

 

عن أسامة بن زيد رضي الله عنه يقول رسولنا- صلى الله عليه وسلم-: "ألا من مشمر للجنة، فإنه الجنة لا خطر لها، هي ورب الكعبة نور يتلألأ، وريحانة تهتز، وقصر مشيد، ونهر مطرد، وثمرة نضيجة، وزوجة جميلة، وحلل كثيرة، ومقام في أبد في دار سليمة، وفاكهة وخضرة، وحبرة ونعمة في حلة عالية بهية، قالوا نعم يا رسول الله، نحن المشمرون لها، قال: قولوا إن شاء الله، قال القوم إن شاء الله (الترغيب والترهيب). (رواه ابن ماجه).

اسامه پسر زید می گوید رسول الله(ص) به ما گفت:آیا بوی بهشت را استشمام نمی کنید...

اما این کار امکان دارد..آیا نشنیده ای که آن صحابه بزرگوار ابن رواحه در روز احد چه گفت:انی اری ریح الجنه وراء احد..من بوی بهشت را از پشت کوه احد استشمام می کنم.

پس ؛

          اگر دل از علایق کنده باشی

                              به منزل بار خود افکنده باشی

         چنان گرم از بساط خاک بگذر

                                 که شمع مردم آینده باشی

بایستی که خود را در عالم روحی انداخت تا از ثمرات و مشاهدات آن بهره مند شد.

آیا تو آماده ای تا بوی بهشت را بشنوی؟!

پس بیایید تا:

: (فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ) (ذاريات:50)

به سوی خدا فرار بکنیم.

طرح ارتباط

 

 همه طرح های اقتصادی برای سود دهی کارفرما است  و طبعا مادامی  که یک طرح سود دهی خود را حفظ می کند صاحب طرح مایل به از دست دادن آن طرح نمی باشد.

برادر عزیز!

حسن بصری (رح)می فرماید: خدای عزوجل رمضان را میدان مسابقه دهنده گان قرار داده است تا با انجام دادن طاعات در مسیر به سوی رضوان الهی  پیش بروند.گروهی که سبقت می گیرند موفق می شوند و گروهی که در مسابقه شرکت نمی کنند دچار زیان می شوند،جای تعجب از کسانی است که در روز  موفقیت نیکو کاران و ضرر  سایرین بیهوده بخندند.

برادر عزیز!

نگاه کن که تو از کدام گروهی؟

 

*شعار طرح:

 

راحتمان کن ای بلال!

 

*هدف طرح:

 • دعاء وامید به آن که نماز بر ما و زندگیمان غالب شود تا معنای عزت به اسلام در ما تجلی یابد و به معنای بازگشتمان به اسلام باشد.

• ندایی برای حرص بر نماز که توشه مان و سوخت حرکت تربیتی و دعوی ماست.

 
• دعا و زاری مبنی بر این که ما را جزو کسانی قرار دهد که بر نمازشان پایبند هستند ﴿الَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ﴾.

• تقويت ربانيت که در نفس های ما ضعیف شده است و همچنین معالجه استهلاک ایمانی که باعث ضرر به ما است.

 
•  استجابت به آنچه که پیامبر(ص)به ما خبر داده است : "ألا أدلكم على ما يمحو الله به الخطايا ويرفع الدرجات، قالوا بلى يا رسول الله، قال‏:‏ ‏"‏إسباغ الوضوء على المكاره، وكثرة الخطا إلى المساجد، وانتظار الصلاة بعد الصلاة، فذلكم الرباط، فذلكم الرباط‏"

آیا شما را از چیزی با خبر سازم که خطاهایتان را محو کرده و موجب بالا رفتن درجاتتان می شود؟

گفتند:بلی یا رسول الله!

فرمودند:وضو گرفتن با وجود سختی،بسیار گام زدن به سوی مساجد و انتظار نماز  بعد از نماز،این ارتباط است..این ارتباط است.

*

اندیشه طرح:

 

در نظر گرفتن نیم ساعت قبل از نماز به خاطر آمادگی برای نماز و آمادگی برای ملاقات با پروردگار.

*أهداف طرح:

 
• زود رفتن به نماز تبدیل به عادتی شود،نه آنکه نفس ما در برابر آن مقاومت کند و شیطان از این طریق ما را گول بزند.

 

• در حالی از رمضان فارغ شویم که نفس ما به این کار عادت کرده باشد.

 

*ثمرات طرح:

 

1.بخشش گناهان ماقبل         ( من توضأ هكذا، غُفر له ما تقدم من ذنبه، وكانت صلاته ومشيه إلى المسجد نافلة‏).

2.گواهی به ایمان            (إذا رأيتم الرجل يعتاد المساجد فاشهدوا له بالإيمان).

3.صلوات ملائکه            (الملائكة تصلي على أحدكم ما دام في مصلاه الذي صلى فيه)و( إن الله وملائكته يصلون على الصفوف الأُول‏).

4.                               (‏‏‏لو يعلم الناس ما في النداء والصف الأول، ثم لم يجدوا إلا أن يستهموا عليه لاستهموا‏‏، ولو يعلمون ما في التهجير لاستبقوا إليه).

5.بنای خانه ای در بهشت            (ما من عبد مسلم يصلي لله تعالى كل يوم اثنتي عشرة ركعة تطوعًا غير الفريضة، إلا بنى الله له بيتًا في الجنة)

6.کفاره گناهان            (ما من امرئ مسلم تحضره صلاة مكتوبة فيحسن وضوءها وخشوعها وركوعها إلا كانت كفارة لما قبلها من الذنوب).

*وسایل اجرای طرح

 

1.بیدار باش  و هشدار به وسیله موبایل یا وسیله همراه دیگر نیم ساعت قبل از نماز و آماده کردن آن برای نماز بعدی.

2.استفاده از نیم ساعت در آمادگی برای نماز (15 دقيقه قبل از مسجد- 15 دقيقه درمسجد قبل  از نماز).

3-15 دقیقه قبل از مسجد شامل:

الف)5 دقیقه قبل؛گرفتن وضو به نیکویی،بسم الله الرحمن الرحیم قبل از آن ودعای(اللهم اجعلنی من التوابین و اجعلنی من المتطهرین) پس از آن.

حدیث                   (من توضَّأ فأحسن الوضوء، خرجت خطاياه من جسده حتى تخرج من تحت أظفاره(.

 

ب) 5 دقیقه قبل؛دو رکعت بعد از وضو به خاطر حدیث بلال(رض)

                       ( ما عملت عملاً أرجى عندي من أني لم أتطهر طهورًا في ساعة من ليل أو نهار إلا صليت بذلك الطهور ما كتب لي أن أصلي).

 

ج) 5 دقیقه قبل؛پوشیدن لباس تمیز و زیبا و حرکت به سوی مسجد با آرامش و وقار.

حدیث            (‏مَن غدا إلى المسجد أو راح، أعد الله له في الجنة نزلاً كلما غدا أو راح).

4-15 دقیقه قبل از نماز در مسجد؛شامل•

*وارد شدن به مسجد با دعای(اللهم افتح لی ابواب رحمتک)با پای راست. 

*گرفتن نیت اعتکاف در زمان ماندن در مسجد.

*ادای دو رکعت نماز تحیه المسجد.

حدیث               (إذا دخل أحدكم المسجد فلا يجلس حتى يصلي ركعتين).

*تلاوت نصف حزب از قرآن.

*تکرار اذان با موذن«الله اکبر(4)اشهد ان لا اله الا الله(2)اشهد ان محمد رسول الله(2)حی علی الصلاه(2)حی علی الفلاح(2)الله و اکبر(2)لا اله الا الله» و خواندن دعای پس از اذان)اللهم رب هذه الدعوه تامه و الصلاه القائمه،آت محمدا الوسیله و الفضیله و رفعه الدرجه و ابعثه مقاما محمودا الذی وعدته و ارزقنا شفاعته یوم القیامه)

حدیث               (إذا سمعتم النداء، فقولوا كما يقول المؤذن).

 
*ادای سنت قبل از نماز و انتظار تا برپایی نماز.

حدیث              (لا يزال أحدكم في صلاه ما دامت الصلاه تحبسه لا يمنعه أن ينقلب إلى أهله إلا الصلاه‏‏(.

*ادای نماز جماعت در صف اول با رسیدن به تکبیره الاحرام پشت سر امام.

حدیث            (إن الله وملائكته يصلون على الصفوف الأُول‏‏).

 

 

*اذکار بعد از نماز و ادای سنت بعدی

 

برخی از اذکار

الف)بعد

از هر

نماز

استغفر الله(3بار)(مسلم1/414).

اللهم انت السلام و منک السلام،تبارکت یا ذا الجلال و الاکرام.(همان)

لا اله الا الله وحده لاشریک له،له الملک و له الحمد و هو علی کل شی ء قدیر؛اللهم لا مانع لما اعطیت، و لا معطی لما منعت، و لا ینفع ذا الجد منک الجد.(بخاری1/255)و(مسلم414).

لا اله الا الله وحده لاشریک له،له الملک و له الحمد و هو علی کل شی ء قدیر،لا حول و لا قوه الا بالله،لا اله الا الله و لا نعبد الا ایاه،له النعمه و الفضل وله الثناء الحسن،لا اله الا الله مخلصین له الدین و لو کره الکافرون.(مسلم1/415)

33بار سبحان الله،33 بار الحمد لله و 34 بار الله و اکبر.(صحیح مسلم1/418)لا اله الا الله وحده لاشریک له له الملک و له الحمد و هو علی کل شیء قدیر.

اللهم انی اعوذ بک من الجبن، و اعوذ بک ان ارد الی ارذل العمر،و اعوذ بک من فتنه الدنیا، واعوذ بک من عذاب القبر.(رواه البخاری).

سوره های توحید،فلق و ناس.(ابوداود2/86)و(نسائی3/68)و(ترمذی2/8) و(فتح الباری9/62).

اللهم اعنی علی ذکرک و شکرک و حسن عبادتک.(ابوداود2/86) و (نسائی3/53)

اشهد ان لا اله الا الله الرحمن الرحیم،اللهم اذهب عنی الهم و الحزن.(ابن سنی)

آیه الکرسی.(نسائی100)(ابن سنی121) و آلبانی در صحیح الجامع(5/339)و در سلسله احادیث صحیحه(2/697)آن را صحیح دانسته است با شماره(972).

سبحان ربک رب العزه عما یصفون و سلام علی المرسلین و الحمد لله رب العالمین.(ابو نعیم در حلیه)

.

.

ب)بعد از نماز صبح و مغرب

اللهم اجرنی من النار(7بار)

اللهم انی اسالک علما نافعا و عملا مقبلا و رزقا طیبا.(ابن سنی در کتاب عمل الیوم و اللیله شماره54 و ابن ماجه با شماره925)

 

*ضمانت های اجرایی برای موفقیت در طرح

 

1.همکاری با برادران دینی در اجرای طرح به صورت جمعی.

2.مشارکت جامعه با هم.

3.دعا و توسل به خداوند مبنی به کمک و یاری در اجرای طرح به طرز شایسته.

4.تجدید نیت و عزم دائم ، و احساس اینکه نیت مومن از عملش بالاتر است و عامل ایجاد کننده عمل است.

5.تلاش کن که طرح را با همه نمازهای پنجگانه اجرا کنی،در غیر این صورت شروع به اندازه توان باشد و همان به صورت محکم اجرا شود و نومید مشو.

 
از خداوند متعال می خواهیم که نماز را نور چشم ما قرار دهد.

_____________________________

 

با مراجعه به:

 

1.المنقی المختار من الاذکار للامام النووی.

2.پناهگاه مسلمان.دکتر سعید بن علی بن وهف القحطانی.یزدان پرست یونس.انتشارات حرمین.چاپ دوم.پاییز82.زاهدان.

3.ماثورات.امام حسن البنا.ترجمه دکتر ارشد ارشاد.نشر احسان.چاپ اول1377.تهران.

4.مقاله مشاريع ربانية في رمضان.. مشروع الرباط. بقلم: إسماعيل حامد. إخوان أون لاين - 04/10/2006

رمضان.. دهه مغفرت

ده روز رحمت را پشت سر گذاشته ایم و دهه مغفرت آغاز شده است.همانگونه که رسول خدا(ص)می فرماید: وأوسطه مغفرة.."میانه رمضان مغفرت است.

هنگام آن رسیده است که اشکهای پشیمانی را از دیدگان جاری سازیم تا گناهان را از صفحه دل بزداید و مغفور رب العالمین گردیم..

سوال در اینجاست  که چه کار کنیم تا غفار بودن خداوند را به جوش آوریم و به دنبال آن خداوند همه گناهان ما را ببخشد؟

1.پیامبر(ص)می فرماید: من صام رمضان إيمانًا واحتسابًا غُفر له ما تقدَّم من ذنبه" (رواه أحمد وأصحاب السنن وصححه الألباني )،پس روزه و قیام رمضانی موجب مغفرت  گناهان پیشین می گردد...پس روزه خود را صحیح بگیریم.

2. اغفر.. يغفر الله لك

«ببخش تا خداوند تو را ببخشد»

خداوند می فرماید: ﴿وَإِنْ تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾ تغابن: 14)،

مسطح بن اثاثه یکی از کسانی بود که به حضرت عائشه در حادثه افک تهمت زده بود،اما حضرت ابوبکر انفاق به او را قطع نکرد.چنین بود که این آیه نازل شد: ﴿وَلا يَأْتَلِ أُوْلُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُوْلِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (22)﴾ (نور)

حضرت ابوبکر(رض)دلیل کار خود را چنین می گوید: (بلى، والله إنا نحب أن تغفر لنا يا ربنا)

بلی،سوگند به خدا ما دوست داریم که خدایا ما را ببخشی.

پس ای برادر عزیز اگر دوست داری که خدا تو را ببخشد،از کسی که در حق تو بدی کرده  است درگذر و او را ببخش.

3.صدقه باعث جلب مغفرت می شود

خداوند می فرماید: ﴿إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ (17)﴾ (تغابن).

دادن صدقه نیکو بی مزد و منت بر مردم همانند قرضی بر خداوند است که در ادای آن موجب افزایش ثواب و غفران می گردد.

در حدیث هم آمده است که: (كان النبي- صلى الله عليه وسلم- أجود الناس، وكان أجود ما يكون في رمضان حين يلقاه جبريل، وكان جبريل يلقاه في كل ليلة من رمضان فيدارسه القرآن، فلرسول الله حين يلقاه جبريل أجود بالخير من الريح المرسلة".)...رسول الله (ص)در ماه مبارک در زمینه خیر از بادر هم بخشنده تر بود.

پس پیش بسوی دادن غذا به یتیمان و مساکین و دادن صدقه به آنان.

3. استغفار در سحر

خداوند در مورد صفات متقین می فرماید: ﴿وَبِالأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ (18)﴾ (ذاريات) و در سوره آل عمران ﴿وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالأَسْحَارِ﴾.

پیامبر هم(ص) می فرماید:( إن الله تعالى ينزل كل ليلة إلى سماء الدنيا حين يبقى ثلث الليل الأخير فيقول: هل من تائبٍ فأتوب عليه؟! هل من مستغفرٍ فأغفر له؟! هل من سائلٍ فيعطَى سؤلَه؟! حتى يطلع الفجر)

خداوند در ثلث اخیر هرشب به آسمان دنیا نزول می نماید و می فرماید:آیا توبه کننده ای هست تا توبه او را بپذیرم؟!آیا استغفار کننده ای هست تا او را ببخشم؟!آیا سوال کننده ای هست تا جواب سوالش را بدهم؟! تا اینکه صبح می شود.

پس رمضان فرصت گرانبهایی برای توبه است،اما چگونه؟

 

أولاً:در توبه مخلص باشیم.

ثانيًا: پیش از طلوع خورشید از مغرب(زمان قیامت) توبه کنیم.

ثالثًا:از گناهان دست بکشیم.

رابعًا: برآنچه در گذشته انجام داده ایم پشیمان باشیم. زیرا پیامبر(ص)فرموده است: "الندم توبة" (رواه امام أحمد وابن ماجه وحاكم وغيره).

خامسًا: عزم بر عدم بازگشت به گناه.

سادسًا:در صورتی که گناه مربوط به حقوق مردم باشد(چه مال یا آبرو و یا ...)حق مردم را به آنها برگردانیم.

 ...اینک من هستیم و تو که در این زمان اندک  خود را مشمول قاعده استغفار بگردانیم..

 

اللهم انت ربی لاالله الا انت،خلقتنی و انا عبدک و انا علی عهدک و وعدک مااستطعت،اعوذ بک من شر ما صنعت و ابوء لک بنعمتک علی و ابوء بذنبی،فاغفر لی،فانه لا یغفر الذنوب الا انت..

 

با مراجعه به:

 

مقالات زیر؛

1. رمضان.. نسمات من المغفرة،بقلم: فوزي منصور.

2. رمضان شهر المغفرةبقلم: ربيع عبد الباقي

سایت: http://www.ikhwanonline.com/Default.asp

 

 

رمضان.. دهه مغفرت

ده روز رحمت را پشت سر گذاشته ایم و دهه مغفرت آغاز شده است.همانگونه که رسول خدا(ص)می فرماید: وأوسطه مغفرة.."میانه رمضان مغفرت است.

هنگام آن رسیده است که اشکهای پشیمانی را از دیدگان جاری سازیم تا گناهان را از صفحه دل بزداید و مغفور رب العالمین گردیم..

سوال در اینجاست  که چه کار کنیم تا غفار بودن خداوند را به جوش آوریم و به دنبال آن خداوند همه گناهان ما را ببخشد؟

1.پیامبر(ص)می فرماید: من صام رمضان إيمانًا واحتسابًا غُفر له ما تقدَّم من ذنبه" (رواه أحمد وأصحاب السنن وصححه الألباني )،پس روزه و قیام رمضانی موجب مغفرت  گناهان پیشین می گردد...پس روزه خود را صحیح بگیریم.

2. اغفر.. يغفر الله لك

«ببخش تا خداوند تو را ببخشد»

خداوند می فرماید: ﴿وَإِنْ تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾ تغابن: 14)،

مسطح بن اثاثه یکی از کسانی بود که به حضرت عائشه در حادثه افک تهمت زده بود،اما حضرت ابوبکر انفاق به او را قطع نکرد.چنین بود که این آیه نازل شد: ﴿وَلا يَأْتَلِ أُوْلُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُوْلِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (22)﴾ (نور)

حضرت ابوبکر(رض)دلیل کار خود را چنین می گوید: (بلى، والله إنا نحب أن تغفر لنا يا ربنا)

بلی،سوگند به خدا ما دوست داریم که خدایا ما را ببخشی.

پس ای برادر عزیز اگر دوست داری که خدا تو را ببخشد،از کسی که در حق تو بدی کرده  است درگذر و او را ببخش.

3.صدقه باعث جلب مغفرت می شود

خداوند می فرماید: ﴿إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ (17)﴾ (تغابن).

دادن صدقه نیکو بی مزد و منت بر مردم همانند قرضی بر خداوند است که در ادای آن موجب افزایش ثواب و غفران می گردد.

در حدیث هم آمده است که: (كان النبي- صلى الله عليه وسلم- أجود الناس، وكان أجود ما يكون في رمضان حين يلقاه جبريل، وكان جبريل يلقاه في كل ليلة من رمضان فيدارسه القرآن، فلرسول الله حين يلقاه جبريل أجود بالخير من الريح المرسلة".)...رسول الله (ص)در ماه مبارک در زمینه خیر از بادر هم بخشنده تر بود.

پس پیش بسوی دادن غذا به یتیمان و مساکین و دادن صدقه به آنان.

3. استغفار در سحر

خداوند در مورد صفات متقین می فرماید: ﴿وَبِالأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ (18)﴾ (ذاريات) و در سوره آل عمران ﴿وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالأَسْحَارِ﴾.

پیامبر هم(ص) می فرماید:( إن الله تعالى ينزل كل ليلة إلى سماء الدنيا حين يبقى ثلث الليل الأخير فيقول: هل من تائبٍ فأتوب عليه؟! هل من مستغفرٍ فأغفر له؟! هل من سائلٍ فيعطَى سؤلَه؟! حتى يطلع الفجر)

خداوند در ثلث اخیر هرشب به آسمان دنیا نزول می نماید و می فرماید:آیا توبه کننده ای هست تا توبه او را بپذیرم؟!آیا استغفار کننده ای هست تا او را ببخشم؟!آیا سوال کننده ای هست تا جواب سوالش را بدهم؟! تا اینکه صبح می شود.

پس رمضان فرصت گرانبهایی برای توبه است،اما چگونه؟

 

أولاً:در توبه مخلص باشیم.

ثانيًا: پیش از طلوع خورشید از مغرب(زمان قیامت) توبه کنیم.

ثالثًا:از گناهان دست بکشیم.

رابعًا: برآنچه در گذشته انجام داده ایم پشیمان باشیم. زیرا پیامبر(ص)فرموده است: "الندم توبة" (رواه امام أحمد وابن ماجه وحاكم وغيره).

خامسًا: عزم بر عدم بازگشت به گناه.

سادسًا:در صورتی که گناه مربوط به حقوق مردم باشد(چه مال یا آبرو و یا ...)حق مردم را به آنها برگردانیم.

 ...اینک من هستیم و تو که در این زمان اندک  خود را مشمول قاعده استغفار بگردانیم..

 

اللهم انت ربی لاالله الا انت،خلقتنی و انا عبدک و انا علی عهدک و وعدک مااستطعت،اعوذ بک من شر ما صنعت و ابوء لک بنعمتک علی و ابوء بذنبی،فاغفر لی،فانه لا یغفر الذنوب الا انت..

 

با مراجعه به:

 

مقالات زیر؛

1. رمضان.. نسمات من المغفرة،بقلم: فوزي منصور.

2. رمضان شهر المغفرةبقلم: ربيع عبد الباقي

سایت: http://www.ikhwanonline.com/Default.asp

 

 

درس های قرآنی(1)

 

 

ماه مبارک رمضان ماهی است که کلام پاک الهی نازل شده است تا بر انفاس بشری رحمت تام الهی را بباراند.  برای بهره برداری هرچه بیشتر و بهتر از این رحمت لازم است که خود را در این ایام فرخنده به مجرای رحمت بیندازیم.

درس های قرآنی در حقیقت استفاده هایی قاعده مند از آیات است که ما می توانیم در ضمن قرائت با تدبر و تفهم مراتب رشد و پله های ترقی در آسمان عبودیت را بپیماییم.

البته به فضل خداوند در مقاله ای مفصل در رابطه با چگونگی تعامل با قرآن مجید سخن خواهم گفت ،اما در اینجا با توجه به اینکه دوستان و برادرانی هستند که روزانه با کلام الله مرتبط هستند و به تلاوت آن می پردازند به بیان نکاتی چند از تاملات خواهم پرداخت تا هر کدام از ما با لختی از درنگ در مقابل آیات بایستد و به اندیشه بپردازد زیرا یکی از صفات اندیشمندان و در اصطلاح قرآنی اولو الالباب آن است که در مقابل آیات الهی و ذکر حکیم خاشع و خاضع به قیام می ایستند.

مفاهيم اسلامي در تربيت صحیح عقیدتی امت

*از سوره مائده

 

مفهوم اول: خطر تندروی در دین

بدون شک اسلام دین میانه ای است که افراط و تفریط در آن وجود ندارد و اشیای حرام در آن تبیین شده است ﴿وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ﴾ (انعام: 119).

همچنین در این آیات از تحریم آنچه که خداوند حلال دانسته است بر حذر می دارد ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ (87)﴾ (مائده).

 

مفهوم دوم: خطر خمر وقمار

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنصَابُ وَالأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (90) إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنْ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنتَهُونَ (91)﴾ (مائده) علت تحریم چند ویژگی مشخص است که عبارتند از :

1.اشتعال آتش دشمنی و بغض در میان مومنین

2.راه نفوذ شیطان

3.دور کردن مومنان از نماز و ذکر

4.عذاب شدید الهی در آخرت.

﴿وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ﴾ (مائده: 92).

 

مفهوم سوم: ثواب طاعت وجزای معصيت

﴿مَا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا تَكْتُمُونَ (99)﴾ (مائده)، ﴿قُلْ لا يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيثِ فَاتَّقُوا اللَّهَ يَا أُولِي الأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (100)﴾ (مائده)،

خبیث و خباثت ره به جایی نمی برد و لو تعدادشان در دنیا بسیار زیاد باشد،سرانجام از آن پاک و پاکی است هرچند تعدادشان اندک باشد. راه رسیدن به پاکی تقوای الهی است.

 

مفهوم چهارم: سؤال مضر

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَإِنْ تَسْأَلُوا عَنْهَا حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا اللَّهُ عَنْهَا وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ (101)﴾ (مائده)..

نهی خداوند متعال از سوالات بی فایده مومنان از وجه رحمت است تا دچار سختی در عمل و کار دینی نشوند و تکالیف آنها بیشتر نگردد.

حضرت ابن عباس از رسول الله سه چیز پرسید که قرآن به تشریح آنان پرداخت ﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنْ الْقَتْلِ وَلا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنْ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُوْلَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَأُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (217)﴾ (بقره)، ﴿وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمْ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ (222)﴾ (بقره).

امت باید متوجه اصول شود و از پرداختن به امور فرعی بپرهیزد تا اینکه در این هنگامه کمین دشمنان از هر سو توان و انرژی  خود را بیهوده تلف نکند.

 

مفهوم پنجم: امر به معروف ونهي ازمنكر

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ (105)﴾ (مائده).

مومن نفس خود را به آموزش علم وا دارد و با قرآن و امر به معروف و نهی از منکر به اصلاح آن بپردازد،در آن صورت بعد از هدایت گمراهان نمی توانند ضرری متوجه او کنند.

البته این به معنای عزلت و گوشه گیری نیست تا اینکه مردم را ترک کند زیرا قبل از آن خداوند متعال فرموده است ﴿يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنْ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ (67)﴾ (مائده)

 ﴿وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنْ الْمُنْكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمْ الْمُفْلِحُونَ (104)﴾ (آل عمران).

سعيد بن مسيب می فرماید: اگر امر به معروف و نهی از منکر کردی کسی که گمراه شده است به تو ضرری نخواهد رساند.

 

مفهوم ششم: قصه عيسى عليه السلام با نصارا

آیات پیشین موضع گیری فرقه هایی از مسیحیان را نسبت به حضرت عیسی عليه السلام نشان می دهد ﴿لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا إِنْ أَرَادَ أَنْ يُهْلِكَ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُ وَمَنْ فِي الأَرْضِ جَمِيعًا وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا يخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (17)﴾ (مائده)، ﴿لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلاثَةٍ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلاَّ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنْ لَمْ يَنتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ (73)﴾ (مائده) ؛ از سوی دیگر موضع گیری حضرت عیسی(ع)را هم نشان می دهد ﴿وَإِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَأَنتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَأُمِّي إِلَهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ قَالَ سُبْحَانَكَ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ مَا لَيْسَ لِي بِحَقٍّ إِنْ كُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي وَلا أَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِكَ إِنَّكَ أَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ (116) مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلاَّ مَا أَمَرْتَنِي بِهِ أَنْ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ وَكُنتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ (117) إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (118)﴾ (مائده).

همه پیامبران و از جمله حضرت عیسی(ع) خود را از حرفهای نامربوطی که پیروان به آنها نسبت داده اند مبری کرده اند و جز حق وآنچه که بدان امر شده اند بر زبان نرانده اند ﴿ما قلت لهم إلا ما أمرتني به﴾ و آن هم توحید خالص بوده است ﴿أن اعبدوا الله ربي ربكم﴾.. این اقرار هم به آن معنی است که پیامبر هم در زمان حیات بنده ای مانند بقیه است ﴿إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ﴾ (مائده: 118).

سوره با این آیات به پایان می رسد ﴿قَالَ اللَّهُ هَذَا يَوْمُ يَنفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (119) لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا فِيهِنَّ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (120)﴾ (مائده).

 

*از سورة انعام

این سوره مکی یکباره بر رسول الله (ص)نازل شده است و سبب اصلی نزول حجت آوردن بر کافران در زمینه برانگیخته شدن پس از مرگ است.

سوره با حمد شروع شده است،پنج سوره در قرآن هستند که با حمد خداوند شروع شده اند:

فاتحه: ﴿بسم الله الرحمن الرحيم (1) الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ (2) الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ (3) مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ (4) إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ (5) اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ (6) صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلا الضَّالِّينَ (7)﴾ (فاتحه).

وانعام ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ (1)﴾، وكهف ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجَا (1) ﴾ وسبأ ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِي الآخِرَةِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ (1)﴾ وفاطر ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ جَاعِلِ الْمَلائِكَةِ رُسُلاً أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنَى وَثُلاثَ وَرُبَاعَ يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ مَا يَشَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (1)﴾.

حمد در هر سوره به خاطر نعمتی مانندرحمت ( الرحمن الرحيم) یا نزول كتاب است و در اینجا به خاطر آسمانها و زمین و قرار دادن تاریکی  و روشنی است: ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ (1)﴾ (انعام) آفرینش هفت آسمان و خورشیدها و ستارگان و سیارات وآفرینش زمین و کوهها و رودخانه ها و دریاها و پیدایش تاریکی ها و نور و شب و روز و همه این مخلوقات از جمله مظاهر رحمت در خدمت به انسان است،آیا این پروردگار بزرگ صاحب این همه نعمت شایستگی عبادت ندارد؟!

سوره در ابتدای دعوت اسلامی در مکه،هنگامی که انواع آزارهای جسمی و روحی از سوی کافران به مسلمانان می رسید نازل شده است که کافران در موضع تکذیب وروگردانی به تمسخر گرفتن آیات الهی بودند.

﴿وَمَا تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آيَاتِ رَبِّهِمْ إِلاَّ كَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ (4)﴾ (انعام).

﴿فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُون (5)﴾ (انعام).

﴿وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلاَّ سِحْرٌ مُبِينٌ (7)﴾ (انعام).

﴿وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِهَا حَتَّى إِذَا جَاءُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلاَّ أَسَاطِيرُ الأَوَّلِينَ﴾ (انعام: 25).

﴿وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ وَإِنْ يُهْلِكُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ (26)﴾ (انعام: 26).

﴿وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلَى مَا كُذِّبُوا وَأُوذُوا حَتَّى أَتَاهُمْ نَصْرُنَا وَلا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ وَلَقَدْ جَاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ (34)﴾ (انعام).

سوره برای تصحیح این مفاهیم نازل شد.

 

أولاً: مفهوم اولوهيت

سوره با ارائه دلایل توحید و قدرت و علم خالق از طریق روشهای زیر وارد مسئله اولوهیت می شود.

أ- أسلوب تقرير:قران دلایل توحید را با ضمیر غایب بیان می دارد که دلالت بر خالق بزرگ است.از جمله این دلایل در خلال آیات عبارتند از:

﴿هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضَى أَجَلاً وَأَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ (2)﴾ (انعام).

﴿وَهُوَ اللَّهُ فِي السَّمَوَاتِ وَفِي الأَرْضِ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ (3)﴾ (انعام).

﴿وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ (18)﴾ (انعام).

﴿وَهُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُمْ بِالنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَى أَجَلٌ مُسَمًّى ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ (60)﴾ (انعام).

﴿ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلاهُمْ الْحَقِّ أَلا لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ (62)﴾ (انعام).

﴿وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ وَيَوْمَ يَقُولُ كُنْ فَيَكُونُ قَوْلُهُ الْحَقُّ وَلَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنفَخُ فِي الصُّورِ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ (73)﴾ (انعام).

﴿وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (97)﴾ (انعام).

﴿وَهُوَ الَّذِي أَنشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ (98)﴾ (انعام).

 

ب- بعضی از اوامر به  رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وصحبه وسلم:

خداوند تبارک و تعالی از قول رسول الله (ص) با لفظ (قل) جملاتی را بیان می دارد و راه ایمان را نشان می دهد،تا هر کس که  می خواهد ایمان بیاورد از این اوامر پیروی کند:

1- گردش در زمین و عبرت گرفتن از عاقبت تکذیب پیشه گان ﴿قُلْ سِيرُوا فِي الأَرْضِ فَانظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ (69)﴾.

2- معرفت مالكيت الله بر هر چیز و مشاهده رحمت الهی در هر چیز ﴿قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ (12)﴾ (انعام).

3- مشاهده آفرینش همه کائنات توسط خداوند ﴿قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلا يُطْعَمُ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلا تَكُونَنَّ مِنْ الْمُشْرِكِينَ (14) قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ (15)﴾.

4- إعلام خوف از عذاب الله ﴿قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ (15)﴾ (انعام).

 

ج- أسلوب تلقين:

سوالی را خداوند به رسول الله(ص)تلقین نموده و سپس جواب کافی و شافی را از جانب خود می دهد که مشتمل بر ارائه براهین و حجت هایی است که پشت باطل را می شکند و ضعف آن را در مقابل این آیات شنیدنی و دیدنی نشان می دهد ﴿قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ (12)﴾ (انعام)، ﴿قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً قُلْ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأُنذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُلْ لا أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ (19)﴾ (انعام).

﴿قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنْ الشَّاكِرِينَ (63) قُلْ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ (64)﴾ (انعام).

 

ثانيًا: مفهوم رسالت

از جمله مظاهر رحمت الهی ارسال پیامبران است تا مردم را بشارت دهند و از عذاب الهی بر حذر دارند تا بعد از آمدن پیامبران دیگر بهانه و دلیلی بر مردم باقی نماند.سنت خداوند متعال هم در دعوت بر این قرار گرفته است که پیامبران مورد آزار و اذیت  و تکذیب و سد شدن راه قرار گیرند ﴿وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الإِنسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ (112)﴾ (فرقان)

خداوند از پیامبران می خواهد که صبر را در پیش گیرند تا به پیروزی برسند واین سنت الهی در همه دعوت ها است ﴿قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ فَإِنَّهُمْ لا يُكَذِّبُونَكَ وَلَكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ (33) وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلَى مَا كُذِّبُوا وَأُوذُوا حَتَّى أَتَاهُمْ نَصْرُنَا وَلا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ وَلَقَدْ جَاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ (34)﴾ (فرقان).

خداوند به بیان داستان حضرت ابراهیم (ع) می پردازد تا امت بیاموزد که دعوت به سوی خدا چگونه صورت می گیرد:

1-از همان ابتدا حضرت ابراهیم نسبت به پرستش بت ها از فطرت سالمی برخوردار بود ﴿وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ (74)﴾.

2-خداوند ملکوت آسمانها،اسرار عظمت و قدرت تدبیر و شکوه خلقت را به حضرت ابراهیم نشان داد تا وی ویژگی های عظمت و سنت های خداوند را در خلقت  بشناسد و به عنوان حجت بر مشرکان و یقین بر توحید خود استفاده کند ﴿وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنْ الْمُوقِنِينَ (75)﴾ (انعام).

3- حضرت إبراهيم با قومش به گفتگو پرداخت و با مهربانی رفتار کرد و این ادب دعوت بسوی خداوند است تا با مردم راه برود وبا هر کسی به سطح فهمش سخن گوید:اول،من غروب کنندگان را دوست ندارم،سپس ؛اگر خدایم مرا هدایت نکند از جمله ظالمان خواهم بود ؛و سوم آنکه،بطور صریح از شرک و مشرکین اعلام برائت نمود ﴿فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأَى كَوْكَبًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لا أُحِبُّ الآفِلِينَ (76) فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لأَكُونَنَّ مِنْ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ (77) فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّي هَذَا أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ (78)﴾ (انعام).

4- حضرت ابراهيم كدر بیان حق قوی بود و در راه حق از سرزنش هیچ ملامت گری نمی هراسید و این روش دعوتگران به سوی خداست ﴿وَكَيْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَكْتُمْ وَلا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِاللَّهِ وَلا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالأَمْنِ إِنْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ (81)﴾ (انعام).

5- اگر خداوند سبحان بنده ای از خود را دوست داشته باشد به او حکمت و توفیق عطا می کند وحجت را به او الهام می کند ﴿وَتِلْكَ حُجَّتُنَا آتَيْنَاهَا إِبْرَاهِيمَ عَلَى قَوْمِهِ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَنْ نَشَاءُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ (83)﴾ (انعام).

6-بایستی که مومنان به درب خانه انبیاء بروند و از سیره آنان بیاموزند که بهترین توشه ی راه است ﴿أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُدَاهُمْ اقْتَدِهِ قُلْ لا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ هُوَ إِلاَّ ذِكْرَى لِلْعَالَمِينَ (90)﴾ (انعام).

 

ثالثًا: مفهوم روز آخرت (برانگیخته شدن و زنده شدن دوباره)

خداوند متعال به این طریق مکذبین را محشور می فرماید،در حالی که آنها دوست دارند که به این دنیا برگردند. بدین ترتیب قهر ایزد متعال بر ایشان نازل می شود. در این جا عبرت ها و پندهایی نهفته است که قلوب را تکان می دهد و آنها را متوجه خلق آسمانها و زمین می گرداند تا تسلیم شده و فرمان او را پذیرا باشند. ﴿وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا أَيْنَ شُرَكَاؤُكُمْ الَّذِينَ كُنتُمْ تَزْعُمُونَ (22)﴾ (انعام).

﴿وَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقَالُوا يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَلا نُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ (27) بَلْ بَدَا لَهُمْ مَا كَانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ وَلَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ (28) وَقَالُوا إِنْ هِيَ إِلاَّ حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ (29) وَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُوا عَلَى رَبِّهِمْ قَالَ أَلَيْسَ هَذَا بِالْحَقِّ قَالُوا بَلَى وَرَبِّنَا قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ (30)﴾ (انعام).

           دهه رحمت

 

بقلم:  دکتر رشاد لاشين

برگردان:عبدالغفور گردهانی

دین زیبای اسلام ، ما را بر بلندترین و پیشرفته ترین اخلاقی که زندگی شریف را محقق می سازد تربیت کرده است . در راس اخلاق فاضله اسلام که همه جوامع و بنی بشر و حتی حیوانات بدان محتاج اند تا رابطه های پاک و زندگی زیبا و همکاری برجسته شکل گیرد اخلاق رحمت است.
 بهترین ماهها هم که خداوند راضی شده آن را برای خیر امت برگزیند ماه مبارک رمضان است که ثلث اول آن رحمت نام دارد.چنانچه رسول رحمت صلى الله عليه وسلم که خداوند او را به عنوان رحمت جهانیان بر ما نازل کرده است ﴿وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ (107)﴾(الأنبياء)در مورد رمضان چنین می فرمایند: "شهر أوله رحمة وأوسطه مغفرة وآخره عتق من النار"، ماهی که اول آن رحمت،میانه اش مغفرت و نهایتش نجات از آتش جهنم است.
برای ماکه با شوق و شادمانی پیش آمده ایم تا از این ماه بهرمند شویم لازم است برای هر دهه آن به مناسبت برنامه ریزی کنیم،پس بییایید تا در دهه اول به رحمت دست یابیم:

-این ده روز را در رحم ودوستی ورابطه و مهربانی و نرمی نسبت به خود،دیگران و حتی با حیوانات بگذرانیم.
 تا اینکه به رحمت الهی دست یابیم:
"الراحمون يرحمهم الرحمن"خداوند بر رحم کنندگان رحم می کند.

 "مَن لا يرحم لا يُرحَم" کسی که رحم نکند بر او رحم نمی شود.

إنما يرحم الله من عباده الرحماء".همانا خداوند بر بندگان رحم کننده رحم می کند.
- پس بیایید تا بر پدر و مادر خود رحمت خود را نشان دهیم ﴿وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنْ الرَّحْمَةِ﴾ )الإسراء: 24)..و بال مهربانی را بر آن دو پهن کن!
- پس بکوشیم که در رابطه با همسران مهربان باشیم ﴿وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً﴾ (روم: 131)خداوند میان شما و همسرانتان مهربانی و رحمت قرار داده است.
- و بر کودکان و فرزندان مهربان باشیم "ليس منَّا من لم يرحم صغيرنا".هر کس که بر کوچکتر رحم نکند از ما نیست.
-بیایید تا رابطه فامیلی و خویشاوندی را با دیدار آنان و تلفن برقرار داریم وجویای احوالشان باشیم ومشکلاتشان را حل کنیم و در بینشان صلاح آوریم.رحم به عرش رحمان آویزان شده است،هرکس آن را برقرار سازد به خداوند متصل شده است و هرکس که آن را قطع کند رابطه اش را با خداوند قطع کرده است.

 خداوند بر چه کسی رحمت خود را نازل می کند؟ ﴿ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ﴾(اعراف: 156)رحمت من بر هر چیزی سبقت گرفته است،آن را بر بندگان متقی،زکات دهنده و مومنان به آیات خدا از جانب خود فرض قرار داده ام.
خداوند برچه کسانی رحم می کند ؟ ﴿وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنْ الْمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَئِكَ سَيَرْحَمُهُمْ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴾(توبه: 71) برخی از زنان و مردان مومن با همدیگر دوست هستند،همدیگر را به معروف امر می کنند و از بدی باز می دارند و نماز می خوانند و زکات می دهند و از خدا و رسول خدا اطاعت می کنند،آنان کسانی هستند که به زودی خداوند آنها را مورد رحمت قرار می دهد  و خداوند دارای عزت و حکمت است.
-پیروی از قرآن و حریص بودن بر آن موجب جلب رحمت می شود : ﴿وَهَذَا كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ﴾ (انعام: 55)این کتابی که برتو نازل شده است مبارک است،پس از آن پیروی کنید و پروای خدا داشته باشید تا مگر مورد رحمت خداوند قرار گیرید.
- احسان رحمت را جلب می کند:﴿إِنَّ رَحْمَةَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنْ الْمُحْسِنِينَ﴾(اعراف: 56)رحمت خداوند به نیکوکاران نزدیک است.
پس بیایید در عبادت و عمل و کلام و معاملات خود و در بقیه زمینه های زندگی احسان داشته باشیم.بکوشیم که با این رحمت،کاری کنیم که خداوند متعال ما را در مقابل غالیان و تخلف وفساد و مفسدان مورد رحم قرار دهد و نعمت رحمت و اصلاح و پیشرفت و رستگاری را بهره ما سازد. 
 - اصلاح میان  مسلمين رحمت را جلب می کند: ﴿فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ﴾ )حجرات: 10(میان برادران خود اصلاح کنید و از خدا بترسید تا مگر مورد رحمت خداوند قرار گیرید.
-رحمت به گناهکار و گرفتن دست او به کار خیر موجب جلب رحمت است: غیر از خود را به سوی خیرات راهنمایی کن و دست مردم را بسوی رحمت الهی بگیر.

- همچنین واجب است که به یاد امت خود بیاوریم که بهترین امت است:این امت امت رحمت است و رسالت آن این است که رحمتی بر جهانیان باشد و بر رحمت خلق شده است در هر چیز و حتی در جنگ.

این ابوبکر صدیق رضي الله عنه که سپاهش را وصیت می کند است"لا تقتلوا امرأةً ولا شيخًا ولا طفلاً ولا تعقروا نخلاً ولا تقطعوا شجرةً مثمرة..".زن و پیرمرد و کودک را نکشید و نخل را از بین نبرید و هر درخت ثمر داری را قطع نکنید.
 
و این عمرو بن عاص رضی الله عنه است که خیمه خود برای کبوتری ترک می کند که بر بالای خیمه است و از این نمونه ها بسیارند که بسیاری آن را شاهد بوده و گوستاولوبون فیلسوف فرانسوی را وا داشته که بگوید:تاریخ فاتحی عادل تر و رحیم تر از عرب به خود نشناخته و ندیده است.
- از مهمترین وسایل جلب رحمت آن است که در مقابل دشمنان رحمت بایستیم:

 کسانی که موجب از بین بردن نسل و کشت می شوند و در زمین فساد را شیوع می دهند،یهود و آمریکا و بریطانیا از جمله کسانی هستند که در ظلم و قهر و طغیان و به بردگی کشیدن ملل وغارت ثروتها و از بین بردن تمامی معانی رحم و انسانیت ضرب المثل هستند..مقاومت در برابر آنان و تلاش در جهت پاکسازی سرزمین ها از لوث وجود آنان از مهمترین واجباتی است که موجب تحقق معانی رحمت برای ما و ملت های ماست ..
 پس ای رحم کنندگان در برابر دشمنان رحمت به هر وسیله ممکن مقاومت کنید:
-بیایید تا از فرصت این ماه مبارک در جهت دعا و زاری به درگاه باری تعالی برای آزادی و خلاصی سرزمین و بندگان خدا از دست این مجرمان بکوشیم و از وقت افطار و سحر و سجده ها که زمانهای اجابت دعاست بهره ببریم.

-کمک های خود را برای یاری مجاهدان و سرپرستی فرزندان یتیم و زنان بیوه جمع آوری کنیم. 

-کالاهای دشمنان خود را نخریم و از دارایی های خود درجهت منافع دشمنان خود و انسانیت  استفاده نکنیم،برماست که در رمضان از کوکا کولا و پپسی و سایر کالاها و غذاهای دشمنان اسلام استفاده نکنیم.  

 -بیایید تادهم رمضان را در مساجد و مدارس و باشگاهها جشن بگیریم و در امت خود روح بلندی و عزت و کرامت استرداد حقوق غصب شده از دشمنان ببخشیم.

 واز دیگر وسایل جلب رحمت آن است که روح سلام را با تحیت اسلام در میان خود منتشر کنیم.

چه بزرگی ای امت اسلام!

پس سلام و رحمت و برکت خدا بر تو باد!

همان را می گوییم که پیامبر دوست داشتنی مان صلى الله عليه وسلم فرمود:

"السلام عليكم ورحمة الله وبركاته".

ای برادران دوست داشتنی !

لازم است که بر تحقق تمامی معانی رحمت در این ماه مبارک حریص باشیم تا این که خداوند متعال ما را به رحمتی از جانب خود بهره مند سازد.

از خداوند متعال می خواهیم که  ما را در این ماه مبارک در گسترش رحمت در میان خود موفق بدارد و ما را از دست دشمنان رحمت خلاص سازد.

 

                                                                      آمین

خوانندگان این وبلاگ می توانند برای اطلاعات بیشتر راجع به رمضان به لینک های سال قبل هم مراجعه فرمایند.

۱.http://gordahani.blogfa.com/8408.aspx

۲.http://gordahani.blogfa.com/8407.aspx

رمضان ماه متعادل شدن

 

محمود ویسی
ــــــــــــــــــــــــــــــ

رمضان، ماه روزه، ماه صبر، ماه جهاد، ماه متعادل شدن و متعادل ساختن از راه رسید، رمضان، ماه سوز، ماه ساز، ماه سوختن، ماه ساختن، ماه پویایی و شکوفایی ماه بالندگی و پایندگی، ماه از حضیض ذلت درآمدن و بر تارک افلاک نشستن، ماه وارستگی از اسارتهای درونی و بیرونی، ماه نو شدن، ماه دوباره متولد شدن، ماه از خودِ موجود فاصله گرفتن و به خودِ مطلوب رسیدن، ماه تحول در احوال و رسیدن به احسن الحال، ماه رهایی از آشفتگی‌های روحی، فکری، اخلاقی، فرهنگی و... ماه توبه و انابه و سبک شدن از بار گناهان و معاصی ماه تقدیر و برنامه ریزی، ماه قدرشناسی، ماه قدر خدا و پیامبر و قرآن را شناختن و دانستن، ماه خود را شناختن و به منزلت شایسته رسیدن، ماه بر سر سفره کریمانه کریم کار‌ساز نشستن و از کرم او بهره‌مند شدن، ماه تمرین بندگی و تزکیه یافتن، ماه صیقل و جلا دادن دل به یاد خدا، ماه توکل و تقوا که "من یتق الله یجعل له مخرجاً و یرزقه من حیث لا یحتسب" و "و من یتوکل علی الله فهو حسبه".

 

ماه دفع کدورت‌ها و کینه‌‌ها، ماه دفع غم‌ها و نابسامانیها و نالیدن‌های بی مورد، ماه گل بر‌افشاندن، ماه بهاری شدن و قرآنی گشتن، ماه با ساقی ساختن و سقف فلک را شکافتن و طرح نو در‌انداختن، ماه رهایی از منیت‌ها و خودخواهی‌ها، ماه بیدار‌شدن از خواب غفلت، ماه خود را یافتن و خدا را دیدن [آینه غیب ‌نمـــــــا را ببین / ترک خودی کن و خدا را ببین] ماه موحّد شدن و به اهل صدق و صفا و وفا پیوستن، ماه جوشش، جنبش، درخشش و نورانی شدن، ماه شور و شعور و احساس، ماه رشد و تعالی و بدر کامل شدن، و ماه عید کردن، فرا رسید.

آری، این ماه با تمام عظمت‌های برگرفته از عظمت صاحبش یعنی خداوند ذوالجلال و الاکرام از راه رسید، ماه گرسنگی، ماه تشنگی و می‌دانیم که تا گرسنه و تشنه نشویم، به جایی نمی‌رسیم :

تا توانی تشنگی آور بدست
تا بجوشد آبت از بالا و پست

معمولاً نماد ملموس ماه مبارک رمضان تحمل تشنگی و گرسنگی‌هاست و بدترین نوع تشنگی و گرسنگی، تشنگی و گرسنگی روحی و روانی است؛ چرا که گرسنگی و تشنگی مادی تا حدود زیادی رفع شدنی است. اگرچه مرتفع ساختن نیازهای مادی و فیزیولوژیک هم امروزه هزینه‌بردار است، اما پیامدهای تشنگی و گرسنگی روحی بسی خطرناک‌تر از گرسنگی‌‌ها و تشنگی‌های مادی و جسمی است؛ چرا که با افسار گسیختگی‌های امروزین، مهار تشنگی‌ها و گرسنگی‌های جسمی اندکی دشوار شده است و مهار تشنگی‌ها و گرسنگی‌های روحی دشوارتر.

سخن گفتن از رمضان، تنها سخن گفتن از تشنه و گرسنه ماندن نیست، بلکه سخن گفتن از چگونگی رهانیدن خود و دیگران از تشنگی و گرسنگی است، اما راه معقول و مشروع رفع تشنگی‌ها و گرسنگی‌های روحی و روانی چیست؟ در پاسخ این پرسش باید گفت: تحمل چند ساعت گرسنگی و تشنگی مادی به خاطر خداوند و طبق برنامه او، انسان را به آنچنان سیری و سیرابی می‌رساند که بطور کلی تشنگی و گرسنگی ساعات محدود را فراموش می‌کند (الصوم لی و أنا أجزی به)؛ لذا رمضان با قرآن و روزه اش، در راستای رسیدن به تعادل شخصیتی، بسیار کارساز و مؤثر است؛ زیرا آنچه تعادل جسم و روح انسان را مختل می‌کند و بر‌هم می‌زند، عبارت است از شهوت بطن و شهوت فرج، حال اگر انسان در این دو زمینه توفیق یابد که قوه شهوت را به کنترل درآورد و به تعادل برساند، آن زمان شخصیت او به تعادل رسیده است.

در مدرسه رمضان، معلم این مدرسه، شاگردان را به دوری از خوردن و آشامیدن (ترک شهوت بطن و دوری از نزدیکی با زنان (ترک شهوت فرج) مکلّف می‌کند و به آنان گوشزد می‌کند چنانچه در زمینه کنترل شهوت بطن و شهوت فرج، موفق عمل کنند، در سایر زمینه‌های زندگی موفق خواهند شد و غول شهوت قادر به سیطره یافتن بر آنان نخواهد بود.

اینجاست که اندیشه انسجام می‌یابد و آماده‌ی به بار نشستن می‌شود، اما فکر نیازمند غذاست و غذای فکر، ذکر است"الذین یذکرون الله قیاماً و قعوداًً و علی جنوبهم و یتفکرون فی خلق السموات و الأرض ربنا ما خلقت هذا باطلاً" فکر بدون ذکر به چراغی بی روغن می‌ماند. پس روغنِ چراغِ فکر، ذکر است و با فکر و ذکر است که انسان ربانی می‌شود و نوای "ربنا ما خلقت هذا باطلاً سبحانک..." را سر می‌دهد و از هر گونه بیهوده‌کاری اجتناب می‌ورزد و راه نجات از آتش جهنم را می‌یابد و خود را در پناه خدا قرار می‌دهد که: "فقنا عذاب النار" و این شأن و جایگاه"اولوالالباب" است و بس.

این قدر گفتیم باقی ذکــــــر کن
فکر اگر جامد بود رو ذکــــــر کن

ذکر آرد فکر را در اهــــــــــــتزاز
ذکر را خورشید آن افسرده ساز

با منور گشتن چراغِ فکر با روغنِ ذکر، انسان اهل شکر می‌شود. آورده‌اند که: من تفکرَ أبصرَ فکر کردن روشنی می‌آورد؛ اگر ما هنر فکر کردن را بیاموزیم و بیشتر فکر کنیم و فرهنگ تفکر را اشاعه دهیم آنجاست که اهل بصیرت می‌شویم؛ چرا که اندیشه ورزیدن، بصیرت‌زاست و با اهل اندیشه مصاحبت کردن، انسان را اهل بصیرت می‌کند. رمضان همچنین ماهِ توسعه یافتن شخصیت و فربه شدن آن است؛ ماه نجات از تنگ‌نظری‌ها و دگم‌بودن‌هاست؛ ماه آموختن فرهنگ رواداری و تعامل نیکو با دیگران است؛ ماه دوری از افراط و تفریط و رسیدن به حد وسط و اعتدال است؛ زیرا افراط انسان را مورد غضب خدا قرار می‌دهد و به سمت "مغضوب علیهم" می‌برد و تفریط انسان را به گمراهی می‌کشاند و به سوی "ضالین" سوق می‌دهد؛ لذا ماندن بر صراط مستقیم همان اعتدال و توازن در شخصیت است و این ماندن و ثبات مستلزم بودن با قرآن و زیستن با رمضان است؛ با رمضان که خود به نوعی، ذکری عملی و مجاهده‌ای نفسی برای نزدیک شدن به خدا و چیره ساختن نیازهای روحی بر نیازهای جسمی و ایجاد ارتباطی منطقی و جاودانه میان آسمان و زمین است.

همچنانکه پیامبر رحمت می‌فرماید: به امت من در رمضان پنج عطیه و تحفه داده شده که به هیچ پیامبری پیش از من داده نشده است:

1_ هنگامی که نخستین شب ماه مبارک رمضان فرا می‌رسد خداوند به آنان نظر می‌کند و هر کس که خداوند او را مورد نظر لطف و مرحمت خود قرار دهد هرگز او را عذاب نخواهد کرد.

2_ بوی دهان روزه داران نزد خدا از بوی مشک و عنبر نیکوتر است.

3_ فرشتگان در روز و شب برایشان استغفار و طلب آمرزش می‌کنند.

4_ خداوند بهشت را فرمان می‌دهد که: آماده شود و خود را برای بندگانش بیاراید؛ زیرا در آینده نزدیک از سختی های دنیا رهایی می‌یابند و به منزل کرامت شرفیاب می‌شوند.

5_ در آخرین شب از ماه مبارک رمضان خداوند همه آنها را می‌بخشد.

مغفرت گناه به این ترتیب است که در آخرت از سر تقصیرات آنان می‌گذرد و در دنیا دل‌هایشان را از زنگار و آثار نامطلوب گناه پاک می‌گرداند.

باشد که بتوانیم با صیام و قیام این ماه خود به تعادل درونی و بیرونی در جمیع ابعاد شخصیتی برسیم و دیگران را از برکات این اعتدال برخوردار کنیم و از مدرسه رمضان با نمره عالی فارغ‌ التحصیل شویم و عید فطر را به شکرانه این موفقیت جشن بگیریم.

از درد به عمل

 

امت اسلامی در شرایط درد و ناراحتی به سر می برد.هنوز زخم توهین به ساحت مقدس رسول گرامی اسلام  با کاریکاتورها التیام نیافته است که اظهارات پاپ بندیکت دهم در اساء ادب به رسول خدا و خود خداوند دل مسلمانان را به درد آورده است.

البته اظهارات پاپ آن قدر سخیفانه است که  محل اعتنا و رد نیست اما هدف آن ایجاد فتنه و شبهه  است. در ورای  سخنان پاپ سیاستی قرار دارد که دنبال جنگ تمدنها است و از گفتگوی مسالمت  آمیز ادیان در رنج است و زندگی مسالمت آمیز را بر نمی تابد.

اینک وظیفه مسلمانان و علی الاخص جوانان چیست؟

لازم است که آن خشم در جهت مفید و مثبت به کار گرفته شود و موجب بنای صحیح و اصلاح و عمل حکیمانه در امت اسلامی گردد و از هرگونه فوران های لحظه ای  و اقدامات قومی به دور باشد.

این کار به منظور بالا بردن سطح امت صورت می گیرد و عافیت و عزت و کرامت آن را در پی دارد.

﴿وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لا يَعْلَمُونَ﴾ (المنافقون: من الآية 8)،

تحقق این کار با این ارشاد خداوند است ﴿يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ﴾ (المجادلة: من الآية 1 ".

آری با دو وسیله ی علم و ایمان.

با آغاز سال درسی جدید  به صورت هدف دار با دید بالا بردن عزت و کرامت امت اسلامی  وارد عمل شویم چرا که خداوند فرموده است:

﴿اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ* خَلَقَ الإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ* اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ*الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ﴾ (العلق: 1-4)

 

با اقتباس از سخنان استاد محمد مهدی عاکف در 28 شعبان 1427

برنامه های شب اول رمضان

 

برادر و خواهر عزیز هیچ می دانی که بشارت های الهی در این ماه از سوی خدای بخشنده بر سر ما سرازیر است ،لحظاتی مبارک که خداوند ما را از آتش جهنم نجات می دهد.

مسابقه شروع شده است...

 

شعار طرح:از دروازه ات دور نخواهم شد مگر آنکه بسویم نظر کنی و مرا ببخشی.

هدف طرح:

• دعاء وامید به آنچه که خداوند در این ماه برای بندگان صالح خود آماده کرده است (رحمة ومغفرة وعتق من النار).

• ندای حریصانه مبنی بر دستیابی به این ماه مبارک و عدم اتلاف اوقات آن.

• ندای گریه و زاری برای اولین گام در آماده سازی نفس برای استقبال از این ماه مبارک.

•  استجابت قول پیامبر صلی الله و علیه وسلم "إذا كان أول ليلة من شهر رمضان صفدت الشياطين ومردة الجن، وغلقت أبواب النار فلم يفتح منها باب، وفتحت أبواب الجنة، فلم يغلق منها باب وينادي مناد: "يا باغي الخير اقبل ويا باغي الشر اقصر ولله عتقاء من النار في كل ليلة".  

در اولین شب رمضان شیطین و جن به زنجیر کشیده می شوند و همه دروازه های جهنم بسته می شوند و هیچ دری از آن باز نیست،و همه دروازه های بهشت باز می شوند و هیچ دری از آن بسته نیست،منادی ندا می دهد که ای کسی که در خیر پیشتازی جلوتر بیا و ای کسی که در بدی پیش رفته ای از بدی خود کم کن،و بر خداست که در هر شب از آتش جهنم نجات دهد. 

أهداف طرح:

• زنده نگه داشتن شب اول رمضان

• قرار دادن نفس خود در برابر دیدگان رب العالمین.

• بهره مند شدن از نجات از آتش جهنم در شب اول.

ثمرات برنامه:

• "إذا كان أول ليلة من شهر رمضان ينظر الله عز وجل إليه ومن نظر الله إليه لم يعذبه أبدًا".

• "من قـام رمضـان إيمانـًا واحتسابًا غُفر له ما تقدَّم من ذنبه".

• "إن الرجـل إذا صلى مـع الإمام حتى ينصرف كُتب له قيام ليلة".

• "ولله عتقاء من النار في كل ليلة".

• "تسحَّروا فإن في السَّحور بركة".

 

 برنامه های شب اول رمضان

 

 

 

تهیه: إسماعيل حامد

ترجمه و تلخیص:عبدالغفور گردهانی

 

مهمان بزرگوار و مهمانان بزرگ

 

 

بقلم: الشيخ عبد الخالق الشريف

ترجمه :عبدالغفور گردهانی

 

حقیقتا همه ما مهمان هستیم،رمضان هم مهمانی است که  که اگر حیاتی باقی باشد به پیشواز او خواهیم رفت وهرکس که عمری داشته باشد به این مهمان خواهد رسید.همه ما به اندازه عمر خود مهمان هستیم تا جایی که از این دنیا به جهان آخرت منتقل شویم. 

شادباش باد بر این مهمان به مهمانان،کسانی که خداوند انها را با اسلام و ایمان کرامت بخشیده است،هرکس که عمری در او باقی باشد خداوند بر او منت می نهد تا رمضان را زیارت کند و همه ما این را می دانیم ولی این باعث نمی شود که ما به تعریف از مهمانمان نپردازیم. 

اسم: ماه رمضان

تاريخ تولد: هنگام خلقت ماهها و روزها﴿إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ﴾ (التوبة: من الآية 36)، و این از ماههای قمری است.

 

فضائل: 

1. در آن دروازه های بهشت باز می شود.

2.در ان دروازه های اسمان باز می شود.

3. در آن دروازه های رحمت گشوده می شود.

4. در آن دروازه های جهنم بسته می شود.

5. در آن شیاطین سرکش به بند کشیده می شوند.

6.در آن شبی است که از هزار ماه بهتر است.

7.در آن هرکس که از روی ایمان و به امید پاداش روزه بگیرد گناهان گذشته اش بخشیده می شود.

8.هرکس که از روی ایمان و امید پاداش شب قدر را زنده بدارد گناهانش بخشیده می شود.

9.روزه رمضان  کفاره گناهان  تا رمضان دیگر است.

10.بالاترین صدقه صدقه ای است که در رمضان داده می شود.

11.در رمضان بهشت خود را می آراید.

12.عمره رمضان معادل حج است ولی از فریضه حج انسان را بی نیاز نمی کند.

14.خداوند در رمضان گردنها را از آتش آزاد می کند.

نعمت بزرگ آن است که خداوند در رمضان قرآن را نازل کرده است.

این است مهمان دوست داشتنی رمضان.

علما می گویند: رمضان ماه قرآن.. ماه روزه.. ماه قيام.. ماه صدقه..  وماه جهاد.. است .

 

رمضان ماه قرآن

خداوند می فرماید: ﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنْ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ﴾ (بقره: 185)، و خداوند می فرماید: ﴿إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ (1)﴾ (قدر).

قران راه راست است و هدایت کننده به سوی نور و هدایت قران به راه استوار است و متقین را هدایت می کند و خداوند خود حفظ آن را برعهده گرفته است.

باطل نه از قبل و نه در آینده به آن راه نمی یابد و به زبان عربی واضح نازل شده است و شفای بیماریهای سینه(شامل شرک و کفر) است ..کتاب حقی که از سوی خداوند نازل شده است.

ما نسبت به آن در کجا قرار داریم:

.1نسبت به تلاوت آن چنانکه باید باشد،قرائتی مطابق احکام نزول.

2.نسبت به حفظ آن در سینه ها،یا جزئی از ان ،و یا زندگی با ان در مسیر مان،نشستن و برخاستن خود،در تاریکی ها؛در آنجا که به برافروختن چراغی روشنی بخش محتاجیم تا دروازه قلوبمان را به آیات الهی بگشاید..سینه خالی از قرآن مانند خانه خراب است.

3.نسبت به فهم معانی ان و درک مقاصد و اهداف آن و محقق ساختن آنچه که به خاطر آن نازل شده است..هدایت بشریت به:

أ- وحدانيت الله، واینکه در جهان خدایی جز او نیست،خدایی سبحان که کاینات را به وجود آورده و برای آن غایتی در نظر گرفته است..... ﴿أَمْ خُلِقُوا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ أَمْ هُمْ الْخَالِقُونَ (35) أَمْ خَلَقُوا السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ بَل لا يُوقِنُونَ (36)﴾ (طور).. ﴿أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لا تُرْجَعُونَ (115) أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لا تُرْجَعُونَ (115) فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ..﴾ (مؤمنون).. ﴿إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لأُولِي الأَلْبَابِ (190) الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذَا بَاطِلاً سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ (191)﴾ (آل عمران).

 

ب-قانونی که آنرا در کتابش برای جهانیان تبیین نموده است تا قنونی باشد که آن را در حیات خویش به کار گیرند،قران با خود شریعتی را آورده است که همه ی جوانب حیات بشری را در بر می گیرد. ﴿فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ (30)﴾(روم)

 

ج-بیان عقیده به روز جزا و ایمان به جهان اخرتفبرانگیخته شدن پس از مرگ و حسابرسی بعد از عمل و تقسیم مردم به دو گروه بهشتی و جهنمی.

 

4.در عمل به قرآن در ماه قرآن و در غیر آن،هنگامی که ندای آنرا می شنوییم لبیک بگوییم،آیات عذاب را که شنیدیم دچار زجر و ناراحتی شویم،آیات رحمت ما را پر از امید سازد،قلوبمان در میان ترغیب و ترهیبش بلرزد و نفس هایمان بسوی خالقمان شادابی و نشاط گیرد.

   

5.نسبت به دفاع از شبهاتی که دشمنان اسلام مطرح می کنند و نفس های ضعیف و صاحبان علم و معرفت اندک را دچار ضعف می نمایند..مرد ان است که از اهل  و عیال خود دفاع کند..نسبت به قران چه؟

 

 

6. نسبت به تبلیغ دعوت و نشر قانونش و ترسیخ مبادی آن که موجب نجات بشریت و رستگاری انسان در این دنیا و آن دنیا می شود.

 

چه خوشایند است که ما خود را در هر روز رمضان برای قران آماده کنیم ،نه اینکه با پایان رمضان کار را تمام شده بینگاریم،شیرینی آن را بچشیم تا شوق ما هر دم افزون تر شود. هر انجا که قرآن باشد خود را قرار دهیم.

 

چه زیباست که شروع کنیم..تازه تر کنیم..علاقه میان خود و قرآن را ؛تا اینکه خود و امت را به مصدر پاکی برسانیم،به طهارت  و پاکدامنی ..به خیر..به همه خیر.

نصیحت هایی به امامان و خطیبان مساجد

برادر خطیب..برادر إمام المسجد..

بدون شک تو خود را برای رمضان آماده کرده ای ،این از باب یاداوری و آن است که هرکدام از ما دست دیگری را برای کار خیر در دست بگیرد.من نفس خود و تو را یادآوری می کنم که با آمادگی قبلی دروس و خطبه های این ماه مبارک را آماده کنیم.

1.مواظب باش انچه را که در سال گذشته و سالیان قبل گفته ای دیگر بر زبان نرانی.

2.روش گفتگو با مردم را عوض کن،برایشان بسیاری از داستانها را بگو و به سئوالاتشان جواب بده.

3.به یاد مردم بیاور که شبکه های تلویزیونی در دو جهت هستند:

اول: جهت فاسد با سریال ها و برنامه های فاسد که باعث جذب قلوب شده و موجب از دست رفتن اجر ماه مبارک و حسنات ان می شوند.

 

دوم: برنامه های دینی متنوع که دارای فواید بسیاری است و مسائل زیادی را بیان می کنند.

 

,  و تو ای دوست خطیب..

تو دارای امتیلز بزرگی هستی و آن ارتباط مستقیم و تاثیر مستقیم است ،اما اگر می خواهی که عموم مردم را مجذوب سازی باید آمادگی خاصی کسب کنی،با دلیل واضح،اسلوب جذاب و متنوع  و دانش کافی و واضح و دقیق.

 

برادر عزیز..

مردم به مسجد می آیند تا خداوند سبحان را عبادت کنند و خداوند آنها را مکلف ساخته است که به سخنان تو گوش دهند،چنانچه پیامبر خدا(ص) می فرماید: "اصمت وأنت تخطب قد لغى".. بنگر که اسلام تا چه حد قدر و منزلت خطبه ای را که تو ایراد می کنی بالا برده است.

 

خداوند در طاعت و پذیرش روزه و قیام آن ما را موفق بدارد.. اللهم آمین.

 

ماه روزه

برادر دعوتگر..

بهشت در رمضان خود را آرایش می دهد و بر دعوتگران است که از جمله اولین کسانی باشند که قلوب و حیات خود را برای آمدن رمضان آرایش دهند.لازم است که دعوتگران اسوه و الگوی دیگران باشند و با طول قیام،تلاوت بسیار،دادن صدقه،دوست داشتن سکوت  و طلب علم و نفع رساندن به دیگران از سایرین متمایز شوند.

به خاطر خدا به شما رساندم و از او می خواهم که آن را به بارگاه خود بپذیرد و توبه و رضای در راه خود نصیب بفرماید.