علم در اسلام

دین اسلام هیچ گاه رودر روی علم نایستاده است و بلکه به گردآوردن و تلاش نسبت بدان تشویق نموده است . ما در تاریخ تمدن اسلامی هیچ گاه در مقابل گالیله نایستاده ایم تا بگوییم که نه زمین کروی نیست.مدنیت اسلامی در تاسیس و تداوم خود همواره بر تلاشهای صادقانه عالمان تجربی و دینی صحه گذاشته است و هیچ گاه آنها را تحقیر نکرده است. کاری به این ندارم که در دورانی که عرفان گرایی افراطی و تصوف بیمار بر گرده جان تمدن اسلامی سوار شد و شد آنچه نمی باید شد و بدین ترتیب سالهای سال کتابهای ابن سینا که در دانشگاههای اروپا تدریس می شد  به کناری نهاده شد. شکوفایی علم در اندلس اسلامی چنان گردیده بود که شانجه پادشاه لیون در سال 960 میلادی به منظور معالجه بیماری صعب العلاج خود به نزد پزشکان مسلمان قرطبه رفت. ذر همان زمان راهبی به نام جربرت به اسپانیا رفت تا در نزد مسلمانان علوم طبیعی و ریاضی بیاموزد.مردم فرانسه فکر می کردند وی مردی ساحر است...ببینید تفاوت ره از کجاست تا به کجا.

البته استاد ندوی در کتاب گران سنگ خود بنام حدود خسارات جهان با انحطاط مسلمین پرده از سر این مشکلات برداشته است که من قصد ندارم در این مجال کوتاه به ذکر آنها بپردازم.به همین بسنده می کنم که ما  وقتی جایگاه رفیع خود را در علوم از دست دادیم که دنیا در نظرمان بصورت افراطی کم ارزش شد و فلسفه هستی خود را به فراموشی سپردیم و امید واهی به آخرت در ما رشد بیمارگونه ای یافت. استاد محمد قطب در مفاهیم بنیادی اسلامی به ذکر و تشریح مفاهیمی پرداخته است که در فکر و ذهن مسلمانان دگرگونه برداشت شدند و عملا در صحنه زندگی دنیا و آخرت مسلمانان آن رفعت گذشته را از دست دادند.

در زمانی که غرب مدرنیته خود را با توجه بیمار گونه به عملکردهای انسان و دید اگزیستانسیالیستی او شکل می داد ما کورکورانه همه اختیار خود را به بالا سپرده انگاشتیم و توانایی ها و استعدادهایی را که خداوند به منظور خلافت و عمارت زمین در ما به ودیعه نهاده بود مهمل گذاشتیم و با کمال تاسف و تاثر شد آنچه نمی باید شد.

قصدم  به هیچ وجه تخطئه تلاشگران نیست.از تمدن اسلامی میراثی به جا مانده است که بسیار غنی است و در هر زمانی توان بازسازی خود را دارد.اینک در جهان اسلام تلاشهایی در حوزه معرفتی در کار است که شکوه اندیشه و علم پویای اسلامی را به آن جایگاه شایسته خود برگردانند و طرفه اینکه این پژوهندگان اکنون در جهان پراکنده شده اند و بقول یکی از نویسندگان اینک خورشید اسلام از غرب در حال طلوع کردن است.

برکه علم

همانطور که اشاره کردم اطلاعات زمانی با ارزش خواهند بود که به علم تبدیل شوند.اما براستی علم چیست؟

در زبان فارسی و عربی این واژه به همین صورت بکار می رود اما در انگلیسی واژهKNOWLEGE یاSCIENCEرا برای آن بکار می برند.

دکتر سروش در کتاب علم چیست؟فلسفه چیست؟ در ذکر معانی علم می گوید:معنای اصلی و نخستین علم دانستن در برابر ندانستن است و به همه دانستنیها صرف نظر از نوع آنها علم می گویند.مثل ؛اخلاق،ریاضیات،فقه،دستور زبان،مذهب،زیست شناسی و نجوم. علم در معنای دوم خود به دانستنی هایی اطلاق می شود که از طریق تجربه مستقیم حسی بدست آمده باشد،در اینجا علم در برابر جهل قرار نمی گیرد.اخلاق،متافیزیک(دانش احکام و عوارض هستی مطلق)،عرفان(تجارب درونی و شخصی)،منطق(ابزار هدایت فکر)،فقه،اصول و بلاغت و....همه بیرون از معنای دوم علم هستند.

همانگونه که ملاحظه می شود وقتی صحبت از علم می شود تنها چهار علم اساسی فیزیک،ریاضی و زست شناسی و شیمی مود توجه اند . ویژگی عمده این علوم تجربه پذیری(EXPERIMENTION)آنهاست.

بد نیست در اینجا به نکته ای اشاره کنم و آن این است که تجربیات علمی مشتمل بر حذف و تغییر عوامل است،از اینرو عوامل غیر مادی مانند روح،خدا ،شیطان و یا ملائکه یا جهان آخرت را از این طریق به اثبات نشست یا بصورت اصلی علمی مورد کنکاش قرار داد زیرا خدا یا روح را نمی توان حذف یا تغییر داد و اثرات آنرا مورد تجربه قرار داد.

در قران اما بحث از علم هیچ گاه بصورتی که بیان مفرد یا جمع واژه باشد بکار نرفته است و بلکه بصورت وجه مصدری در جای جای کلام الهی بکار رفته و بنظر می رسد بسیار با مفهوم حکمت که در پی خواهد آمد نزدیک باشد.

خداوند بیشتر با...لایعلمون  به ذکر موضوع پرداخته و از پروسه ای که ما را به حقیقت می رساند بحث کرده است.به نظر می آید بیان فرایند؛ دینامیک بودن روند رسیدن به کنه هر چیز باشد که بدینوسیله خداوند از ما می خواهد با استفاده از ابزارهای شناخت(سمع و بصر و فواد)ما ترکیب اطلاعات را انجام دهیم تا به یکی از مراتب سه گانه یقین یعنی علم الیقین،عین الیقین و حق الیقین برسیم.

علم نعمتی اولی است که بعد از ذکر رحمانیت و نتیجه آن بر بشر به او داده شده است(الرحمن .علم القران) و از نخستین الطاف الهی به آدم آموزش اسماء است. جالب است که منظور از این علم فربه سازی اطلاعاتی نیست و بلکه ایجاد خشیت است(انما یخشی الله من عباده العلماء)با این حساب بسیاری که حتی دارای اطلاعات فراوان اند در نزد خداوند عالم بشمار نمی روند.

ارتباط علم با اطلاعات آنست که ما باید اطلاعات را با همدیگر ترکیب کنیم و در اثر امتزاج آنها و پردازش داده ها چیزی را تولید کنیم که علم نام دارد.

قدرت  و اطلاعات

 

در حال حاضر گفته می شود 80 درصد اطلاعات در دست 20 درصد افراد است و این 20 درصد همانهایی هستند که بر افکار عمومی 80 درصد جامعه ها حکومت می کنند. در جهان امروز ما به هیچ وجه تقیسم اطلاعات و دسترسی ملل به اطلاعات یکسان نیست و یکی از ابعاد جهانی سازی در بعد ارتباطات مواصلاتی(COMUNICATION) این است که اقلیتی ازملل پیشرفته برای پیشبرد سیاست،فرهنگ،اقتصاد و سلطه ؛جریان آزاد اطلاع رسانی را محصور به استفاده شخصی نموده اند.میکروسافت این غول افسانه ای را ببینید که چگونه اطلاعات را شیفت می دهد یا اینکه آمریکا تنها 60 درصد ارتباطات رسانه ای را در اختیار دارد.کلیه اطلاعات از سرتاسر جهان به آنجا چون رودی رهسپار است تا پس از پردازش و تولید علم در جای مورد نیاز قدرت بکار رود.

این است که بدست آوردن اطلاعات کار هرکسی نیست و این رقابت سیاسی – اقتصادی را به مراتب دشوار می کند.نتیجه امر انحصاری بودن اقتصاد سرمایه داری و سلطه سیاسی بعنوان اهرم فراهمی گردش پول است.

این است که هر از چند گاه کنفرانس های بین المللی در جهت ساماندهی گردش اطلاعات صور ت می گیرد اما از آنجایی که بنما به همان منطق چیره جویانه و در خدمت استعمار است عملا هیچ سودی برای کشورهای جهان سوم و حتی در حال توسعه ندارد.

این ادبیات مونولوگ(MONOLOG) در مقابل ادبیات دیالوگ(DIALOG) خطری است که تولید علم وحکمت را در جهان تهدید می کند.بطور مثال انحصار گرایی میکروسافت باعث بوجود آمدن لینوکس شد که در واقع هم گامی در جهت امنیت شبکه به شمار می رود و هم باعث تقویت هرچه بیشتر انفورماتیک و نرم افزارهای مربوطه خواهد شد.

یک جانبه گرایی و تمامیت خواهی در عرصه اطلاعات با خویشاوندی و برابری جهانی و در نتیجه با حقوق اساسی بشر در تضاد است و باید که کشورها به سمت وسوی برادری در به اشتراک گذاشتن اطلاعات پیش روند.

در اداره اینترنت( Working Group on Internet Governance (WGIG) )طبق آنچه که در کنفرانس قبلی لحاظ شد این مصوبه ها از تصویب گذشته است:

1.مجلس جهانی اینترنت تاسیس می شود که اعضای  آن از حکومت ها تعیین می شوند.

2.تنها اقدامات تقویتگر هئیت ایکان( ICANN ) آمریکایی که در مورد اینترنت تخصص دارد معتبر است.

3.این اداره تحت نظارت ملل متحد نمی باشد.

بدین ترتیب ایکان اتاقی خواهد بود که همه مناقشات در مورد اینترنت در داخل آن خواهد چرخید و حکومت ها و موسسات ربوی و عمومی در آن مشارکت خواهند داشت.

لازمه گردش آزاد آن است که هر دولت از دول جهان به رسمیت شناخته شود و اطلاعات به زبان آن کشور هم نشر یابد و تنها ایکان تصمیم گیرنده نهایی نباشد.

                                                             تمام نشده...

                    

سرسام اطلاعاتی

 

تراکم اطلاعات و انباشت آن در جهان امروز نوعی دریای اطلاعاتی پدید آورده است که با تایپ تقریبا هر واژه ای در google دستکم چندین صفحه در شبکه عنکبوتی نمایان می شود و اتفاقا یکی از دلایل سرسام هم این است که کاربران لینک در لینک مطلب می یابند ،بگونه ای که آن سرش نا پیداست.اخیرا در جایی خواندم که روزانه بیست میلیون صفحه به وب افزوده می شود.این اطلاعات زمینه های مختلفی را در بر می گیرد.بسیاری از دوستان و برادران ما اسیر جاذبه های اطلاعات(INFORMATION)چنان قرار  می گیرند که وقتی به ساعت نگاه می کنند متوجه می شوند که چه زمان زیادی را از دست داده اند و چه هزینه گزافی از جهت از دست دادن منابع و فعالیت های دیگر پرداخته اند.

اطلاعات یا داده چیزی است که از محیط به وسیله سه فاکتور اساسی گوش،چشم و قلب(مرکز احساسات و ادراکات در مفهوم دینی) دریافت می شود.

سلسله مربوط به اطلاعات شامل منبع تولید اطلاعات،کانال ارتباطی و گیرنده می شود که اختلال در هر قسمت موجب نارسایی در دریافت اطلاعات می شود.

در منبع باید دانش لازم جهت تولید داده(DATA)موجود باشد.این اطلاعات شامل متن(TEXT)،صدا(VOICE) و تصویر(PICTURE) است.  در قسمت کانال ارتباطی ما محتاج تکنولوژی انتقال هستیم تا بتوانیم پیام مورد نظر را بفرستیم مثلا؛اینترنت،کامپیوتر،تلویزیون،کتاب،مجله و....

در گیرنده مخاطبان مورد نظر هستند که باید بدانیم اطلاعات را چگونه به خورد آنها بدهیم یعنی به نوعی هنر اطلاع رسانی و سطح بندی مخاطبان.

اما این اطلاعات زمانی مفید خواهند بود که تبدیل به دانش یا علم(KNOWLEGE) و در مرحله بعد به حکمت(WISDOM) تبدیل شوند.

                                                                         ادامه دارد

                                                          

خدای خوب من!

در خوابهای کودکی خود چیزی را گم کرده بودم،فکر کردم که تو شادی و لبخند کودکانه من هستی پس لبخند زدم و خوشدل بازیهای کودکانه کردم.

کمی که بزرگتر شدم ،فکر کردم که تو لذت تقسیم محبت هستی پس به عشق رو آوردم و همسری برگزیدم،دلی را سوزاندم و دلم را لرزاندم!

بزرگ که شدم گمان رجعت دوباره در من پدیدار گشت و فکر کردم که تو کودکی من هستی پس حریم مهرورزی را تا سرحد کودکی کشاندم وگونه های معصومانه دخترکم را بوسیدم!

من به تکامل خود ادامه می دادم ،تا اینکه در چهل سالگی به این نتیجه رسیدم که برای آنکه همیشه در عالم من  تجلی کنی باید به جای بزرگ شدن کوچک شوم و خود را در پیش پای تو قربان کرده،ذلیل سازم پس دست به نیایش برداشتم!

عقاد مرد اما رسول الله می ماند

 

بار دیگر مردی بزرگ که اشک شوق و مهر به رسول خاتم در دل می نشاند و رحمت او را توصیف می نمود در جریان اقدامات خشونت گرایان دار فانی را وداع گفت. کمتر کسی است که فیلم محمد رسول الله(الرساله)را دیده باشد و به کارگردان آن آفرین نگفته باشد.عقاد البته کاری دیگر هم ارائه داده که مستوجب تقدیر است و آن هم فیلم عمر مختار است.البته شنیده ها حاکی است که پروژه فیلم صلاح الدین او ناتمام مانده است.

امثال عقاد اندکند وبسیار باید بگذرد تا زاده شوند. در جهانی که تسلط رسانه ای چنان است که افکار و بینش ها بوسیله رسانه ها تعیین می شود و این رسانه ها بر ایمان و زندگی مردم جهان چمبره زده اند کار دینی در قالب فیلم اقدامی بسیار حیاتی جلوه می کند.

اینک به یمن تجهیزات سینمایی و توانایی های انیمیشن سازی و تروکاژهای سینمایی-رایانه ای بسیار از امور ناممکن که زمانی رویا گونه بودنداینک به تحقق پیوسته و به جامه عمل رسیده اند. نگاهی به فیلم های علمی تخیلی که در این سالها توسط هالیوود ساخته شده است موید همین امر است.

اینکه هنرمندان مسلمان مفاهیم و تاریخ پر افتخار اسلامی را به تصویر بکشند و با زبان و ادبیات امروز با جهان سخن گویند امری است بسیار درخور تقدیر و گاهی بیشتر از دعوت به شکل های دیگر کار می کند.

چه خوب است که هنرمندان مسلمان با درک جایگاه مسلمانان و بهره گیری از صنعت رسانه ها و سینما طرحی در افکنند و از این طریق به تبلیغ و زیباسازی چهره دین بپردازند.

هنر اسلامی زمانی رشد شایسته و بایسته خود را خواهد یافت که سرمایه گذاران مسلمان در این بخش سرمایه گذاری کنند چون صنعت سینما صنعت پرخرجی است. هالیوود که عمده آن با سرمایه های یهود اداره می شود در گسترش دادن مفاهیم یهودی-صهیونیستی توانسته است نقش موثری را ایفا کند و افکار عمومی را در جهت اهداف سلطه جویانه آنان بر جهان پیش ببرد.

اما در جهان اسلام امروز عقاد قربانی اقدامات تروریستی می شود تا عقده های فرو خورده کسانی که با دین و آئین ما مشکل دارند و یا هم درک درستی از فرایند حاکمیت اسلام بر جهان ندارند به تحقق بپیوندد.

آنها چه تصور و تصویری از حاکمیت دارند ؟آیا گمان می کنند که بدین ترتیب اسلام حاکم و عدالت اجرا خواهد شد..البته که چنین نخواهد شد و بلکه بیشتر چهره اسلام مشوش خواهد شد.

پدیده حرام خوری

 

هر چیزی که تبدیل به یک پدیده بشود دارای یک سری مشخصات و پارامترهای مخصوص به خود است و آنرا در نزد بقیه مثال زدنی می کند زیرا تا اشتهار یک امر به عموم نرسد پدیده به شمار نمی آید.بطور مثال از پدیده های موجود در هستی می توان پدیده بارندگی را نام برد که با یکسری فعل و انفعالات درونی و نامحسوس وبیرونی محسوس مشخص می شود و از دیگر سو با پدیده های همجوار و مرتبط یا بعبارتی دیگر همسو هماهنگ است.در بارندگی پدیده های باد،آب و خداوند ذات موجد پدیده ها دخیل اند که به هم به شکل طولی و عرضی چرخه آب را در قالب یک شبکه سازمان می دهند.

حرام خوردن هم تا زمانی که در بطن لایه های اجتماعی نرود و انگشت به دست نگردد مشهور نیست.در این شرایط قبح آن باید چنان بشکند که چرخه آن بصورت شبکه هایی هلالی و ارتباطی وب مانند به منصه ظهور برسد.

حرام در گام اول و آخر عامل اساسی ایجاد فساد در جامعه است و این تنها منحصر به فساد مفاهیم نمی شود بلکه روابط ملموس بشری و الهی را در بر می گیرد. آنگونه معانی را مسخ می کند که کسی فکر نمی کند که این کار حرام است و هر کس خود را مصلح می داند نه مفسد.همانگونه که خداوند از زبان منافقین عبارت (..انما نحن مصلحون) را بکار می برد تا نشان دهد که در بر گیرندگی فساد ناشی از نفاق چنان گشته که حتی برای خود مفسدان(الا انهم هم المفسدون ولکن لا یشعرون)امر مشتبه شده است و در عبارتی دیگر گمان می کنند که صاحبان نیکوترین کار و صنعت هستند(...الذین یحسبون انهم یحسنون صنعا).این امر بسیار خطرناک است و مانند خوره همانگونه که اشاره کردم علاوه بر بینش ها منش ها را هم در می نوردد و جامعه را در گردابی می اندازد که همه روابط بر مبنای حرام چرخ می خورد.در جامعه ای که حرام رواج داشته باشد نمی توان عدالت را برقرار کرد زیرا همانگونه که در پی خواهد آمد میان ظلم و کار حرام رابطه مستقیم  وجود دارد.

نتیجه منطقی این امر از دست رفتن امنیت و شکل گرفتن چیزی پوشالی به اسم امنیت و بقول یکی از اساتید رفتن امنیت به اغما می باشد. از دست رفتن امنیت در جنبه های مختلف صورت می گیرد. از وجه جامعه شناختی امنیت فردی-انسانی و اجتماعی ناکارآمد می شود و از سوی دیگر از وجه جغرافیایی امنیت ملی و جهانی دستخوش ترکتازی و غارت می شود. از وجه جنسیتی هم امنیت در دو جنس مرد و زن دچار آشوب می گردد.از نظر روحی روانی هم امنیت رخت بر می بندد و هر کس به این گمانه می افتد که تا مرتکب کار حرام نشود کارش به سرانجام نمی رسد و نوعی دوگانگی شخصیتی ریا گونه در افراد شکل می گیرد که در خطرناکترین وجه خود به شرک منتهی می شود.البته که ظلم هم پیامد بعدی بهم خوردن امنیت در شکل های مختلف است.از وجه ارتباطات و دنیای مجازی(اینترنت)هم امنیت به هم می خورد که اگر رد پای همه آنچه را که به عنوان ویروس و...در این شبکه وسیع به جان ایمان آدم می افتد بگیرید سر از باشگاه حرام کاران در خواهد آمد.

دیگر هیچ کس به کس و یا چیز دیگر مطمئن نیست.از دست رفتن اعتماد و اطمینان به یک کار یا کس آشوب بزرگ در می افکند  وتا سرحد مسخ شدن وبیماریهای روحی روانی و رونق بساط امور خرافی و رمالی و ...پیش می رود .با توجه به سرزنش های نفس لوامه و حتی گاهی به خاطر خدعه، فرد به ظاهر متدین گمان می کند که با صدقه دادن حرام ،مردم و خدا از او راضی خواهند شد...زهی خیال باطل و وهم بی مقدار،چرا که خداوند چون پاک است جز پاکی را نمی پذیرد.

با این تفاصیل می توان گفت امنیت به مفهوم ایمان دینی چه نزدیک است و به همین دلیل هم بوده است که ایمان در گام اول شروع به اصلاح حرام کاری در روابط(خدا/انسان،انسان/انسان و انسان/محیط )نموده است و با اصلاح در این جنبه ها فساد از بین می رود و سایه سار آرامش گسترده می شود.

اما حرام از کجا شروع می شود؟

حرام در ابتدا در رابطه فرد با خالق حلال ها رخ می دهد و فرد رابطه خود را با خدا به ظلم بزرگ(شرک) می آلاید و البته که این کار بسیار موذیانه به همدستی شیطان صورت می گیرد طوری که شخص نمی فهمد که چکار دارد می کند.وقتی رابطه با خدا دچار فروپاشی گردید نوبت به مردم می رسد زیرا رابطه با خدا و مردم تقویتگر هم و زمینه ساز رسیدن به آن دیگری است.دیگر معیار روابط مختلف که خدا بوده از بین می رود و افراد فقط و فقط بر اساس دنیا و محوریت دادن به فانی و حطام دنیا و رها ساختن باقی و جاودانه آخرت فرصت طلب و منفعت طلب خواهند شد ؛در این صورت زمینه استعدادهای درونی در جهت مثبت فرو خشکیده و و در جهت منفی سامان می یابد. دیگر متخصصان بزرگ نخواهیم داشت چونکه آنها هر چه علم داشته باشند این علم منوط به صرفه مادی می شود و هرچیزی هم که یک عامل کنترل کننده مادی داشته باشد از رشد شایسته و بایسته خود برخوردار نخواهد شد.فرایند دیگری هم که رخ می دهد آنست که هیبت و ابهت متخصصان از دل فرو می افتد زیرا که اگر در قلبی هیبت آن عزیز برود دیگر هیبتی قدرت جایگزینی ندارد.

حال که به این نکته رسیدیم باید بگویم که طبق آموزه دینی که ؛چون خداوند پاک است و جز پاکی را نمی پذیرد هر امر حرام و غیر حلالی از جمله مهلکات انسان است و همانگونه که  اشارت رفت عامل تباهی و فروپاشی جامعه انسانی و اسلامی است.

                                                         نوشته:عبدالغفور گردهانی

منابعی برای جزئیات بیشتر:

1.               قرآن کریم/سوره مائده و انعام

2.               نشریه نامه.شماره43.بحث ماه تحت عنوان امنیت انسانی.

3.               کتاب حلال و حرام در اسلام نوشته دکتر یوسف قرضاوی.

4.        امنیت در اغما.نوشته مرتضی مردیها.

    بیشتر تاکیداتی که قران کریم مطرح می کند نشان دهنده آنست که خداوند هیچ گروه،جماعت و یا حتی فردی را قبل از آمدن ترساننده و نشان دادن راه  و دادن فرصت لازم به منظور انتخاب و اختیار به میل خود عذاب نمی کند.سوی دیگر مسئله  آنست که باید شهوات آنها را به محل های باطل چنان بکشانند که بموجب عدل الهی که سیاست کامل و فراگیر سراسر هستی است  مستحق عذاب گردند... این شکل قرآنی مساله در جوهر خود کاملا مغایر با چیزی است که غربیان از زمان یونان تا قرن بیست و یکم در رابطه میان خدا و بندگان مطرح نموده اند...
(تقدیر)، در نگره آنان اصابت ضربه ای ناگهانی به پشت انسان است که در حین غفلت به او وارد شده است و همچنین نمایشنامه درام سنگین و غمناکی است که از الاهی در حال ترسیم برنامه های خبیثانه برای اسارت و بند کشیدن مهارتهای انسانی تنظیم گردیده است (تا با خدا هماوردی نکند)...قران به منظور رفع حیرانی از انسان رابطه میان مردم  وتقدیرشان را به جایگاه انسانی،منطقی و عادلانه پیوند می زند.

لو أردنا أن نتخذ لهوا لاتخذناه من لدنا إن كنا فاعلين (17) بل نقذف بالحق على الباطل فيدمغه فإذا هو زاهق ولكم الويل مما تصفون (18) (الأنبياء).(به فرض محال)اگر می خواستیم سرگرمی انتخاب کنیم،چیزی مناسب خود انتخاب می کردیم(و لهو و لعب خدایانه ای بر می گزیدیم) بلکه (ما چنین نمی خواهیم و)حق را به جان باطل می اندازیم،و حق مغز سر باطل را از هم می پاشد و باطل هرچه زودتر محو و نابود می شود. وای بر شما(ای کافران)به سبب توصیفی که می کنید(از بی هدفی جهان،و از افترائی که بر خدا و فرستاده یزدان می بندید).
    بیشتر از این هم قران کریم با وضوح ما را تبیین می کند. الله سبحان در قلب هرکدام از ما حجت وبرهان قرار داده است و در فطرت هر انسان در لحظه شروع حیات دلالت امر را به او نموده است و پس از این او را به حمل مسوولیت فرا خوانده است تا موافق با این امتداد باطنی او باشد...تا او به اتخاذ راهی بپردازد که او را به سوی الله راهنمایی کند بگونه ای که با تکوین ذاتی و استعدادهای اساسی فطری او هماهنگ باشد... بدین ترتیب اسلام بر موضعگیری مفتوح انسانی تاکید می نماید و تقدیر تراژیک استوار بر فریب و حدوث ناگهانی را رد می کند... این تاکیدی است که در موافقت و هماهنگی با هشدارباش ها واشارات درونداد هر انسانی صادر می شود،همچون شاهد آزادی که در ابتدا از سوی خود اوست و از جهت دیگر از طریق رسولان بسویش می آید.

وإذ أخذ ربك من بني آدم من ظهورهم ذريتهم وأشهدهم على" أنفسهم ألست بربكم قالوا بلى" شهدنا أن تقولوا يوم القيامة إنا كنا عن هذا غافلين 172 أو تقولوا إنما أشرك آباؤنا من قبل وكنا ذرية من بعدهم أفتهلكنا بما فعل المبطلون 173 (الأعراف)

(ای پیغمبر! برای مردم بیان کن)هنگامی را که پروردگارت فرزندان آدم را از پشت آدمیزادگان(در طول اعصار و قرون)پدیدار کرد و(عقل و ادراک بدانان داد تا عجائب و غرائب هستی را دریابند و از روی قوانین و سنن منظم و شگفت انگیز هستی،خدای خود را بشناسند و بالاخره با خواندن دلائل شناخت یزدان در کتاب باز و گسترده جهان،انگار خداوند سبحان)ایشان را بر خود گواه گرفته است(و خطاب بدانان فرموده است)که:آیا من پروردگار شما نیستم؟آنان(هم به زبان حال پاسخ داده و)گفته اند:آری! گواهی می دهیم(توئی خالق باری. ما دلائل و براهین جهان را موجب اقرار  واعتراف شما مردمان کرده ایم)تا روز قیامت نگوئید ما از این(امر خداشناسیو یکتاپرستی)غافل و بی خبر بوده ایم.یا اینکه نگوئید:نیاکان ما پیش از ما شرک ورزیدند و ما هم فرزندان آنان بودیم(و چون چیزی در دست نداشتیم که با آن حق را از باطل بشناسیم،از ایشان پیروی کردیم.لذا خویشتن را بی گناه می دانیم.پروردگارا!)آیا به سبب کاری که باطل گرایان(یعنی نیاکان مشرک ما که بنیانگذاران بت پرستی بوده اند)کرده اند ما را(مجازات می کنی و در روز رستاخیز با عذاب خود)نابودمان می گردانی؟

  فأقم وجهك للدين حنيفا فطرت الله التي فطر الناس عليها لا تبديل لخلق الله ذلك الدين القيم ولكن أكثر الناس لا يعلمون 30 (الروم).

روی خود را خالصانه متوجه آئین(حقیقی خدا،اسلام)کن. این سرشتی است که خداوند مردمان را برآن سرشته است. نباید سرشت خدا را تغییر داد(و آن را از خداگرائی به کفرگرائی،و از دینداری به بی دینی،و از راستروی به کجرویی کشاند). این است دین و آئین محکم و استوار،ولیکن اکثر مردم(چنین چیزی را)نمی دانند.
آیات سپس پی در پی می آیدو بر منحصر به فرد بودن نفس انگشت می گذارد و برای ما ذات دارای اصول و معانی را طرح می نماید.

من اهتدى" فإنما يهتدي لنفسه ومن ضل فإنما يضل عليها ولا تزر وازرة وزر أخرى" وما كنا معذبين حتى" نبعث رسولا 15 (الإسراء)

هرکس(به راه حق)هدایت یابد،راهیابیش به سود خودش است،و هرکس( از راه حق)گمراه شود،گمراهیش به زیان خودش است.و هیچ کسی بار گناه دیگری را بر دوش نمی کشد(و به جرم دیگری کیفر داده نمی شود) و ما(هیچ شخص و قومی را)مجازات نخواهیم کرد،مگر اینکه پیغمبری(برای آنان مبعوث و)روان سازیم.
(وأن ليس للإنسان إلا ما سعى" 39 وأن سعيه سوف يرى" 40 ثم يجزاه الجزاء الأوفى" 41 )(النجم).

و اینکه برای انسان پاداش و بهره ای نیست جز آنچه که خود کرده است و برای آن تلاش نموده است.و اینکه قطعا سعی و کوشش او دیده خواهد شد.سپس(در برابر کارش)سزا و جزای کافی داده می شود.
إنا هديناه السبيل إما شاكرا وإما كفورا (3) (الإنسان).

ما راه را بدو نموده ایم،چه سپاسگزار باشد یا بسیار ناسپاس.
من كان يريد حرث الآخرة نزد له في حرثه ومن كان يريد حرث الدنيا نؤته منها وما له في الآخرة من نصيب 20 (الشورى).

(گروهی برای آخرت کشت می کنند و گروهی برای دنیا).هرکس که کشت آخرت را بخواهد،به کشت او فزونی و برکت می دهیم،و هر کس که کشت دنیا را بخواهد،مقداری از دنیا بدو می دهیم ،و دیگر در آخرت کمترین بهره ای ندارد.
ووفيت كل نفس ما عملت وهو أعلم بما يفعلون 70 (الزمر).

و به تمام و کمال سزا و جزای هر کاری را که انسان کرده است بدو داده می شود ،و خدا(از هر کس دیگری)بهتر می داند که آنها چه کارهائی می کرده اند.

خداوند بدانچه آنها می کنند آگاهتر است ..و این کلید تمام قضیه است .اغلب آیاتی که این موضوع را دنبال می کنندبر این مسئله تاکید دارند که: الله سبحان بر قلب انسان مهر ایمان یا کفر نمی زند مگر پس از آنکه نسبت به تکوین و کمیت و کیفیت قلب آگاهی ایجاد کند... این تکوین بر انسان امری اجباری نیست  بلکه نتیجه انتخاب آگاهانه متاثر از شرایط محیط  و وراثت ناشی از گذشت زمان بر محیط است...اصرار و تاکید قران مبنی بر جامعه اسلامی و ایمانی ملتزم و پایبند با عقیده درست ایمانی با خصوصیاتی چون امر به معروف و نهی از منکر وبرپایی حکم الله  به خاطر آن است که تلاش در جهت ایجاد محیط و جوی باشد که در آن امکان این باشد که در تعداد بیشتری از مردم و گروههای اجتماعی دوازه قلوب به حب و ایمان و خیر گشوده شود،و امکان تعامل فعال با شریعت خداوند وجود داشته باشد تا وجودشان و سیر حرکتشان به سوی چیزی باشد که خودشان می خواهند و آرزوی هر انسانی است.

اعمال عمر

 

 

 

چه زیباست که در هر لحظه نیت حرکت به وضعیت مطلوب را بکنیم و بیشتر با کتاب الله و سنت رسول الله و فرایض و نوافل ارتباط پیدا کنیم و تقوای الهی را در برخورد با مردم و همت بلند و زهد را در پیش گیریم و بر خلق خدا ستم روا نداریم و در هر جا مردم را بسوی دین خدا فرا خوانیم.

 

یا ایها الذین امنوا ارکعوا و اسجدوا و اعبدوا ربکم و افعلوا الخیر لعلکم تفلحون وجاهدوا فی الله حق جهاده هو اجتباکم و ما جعل علیکم فی الدین من حرج مله ابیکم ابراهیم هو سماکم المسلمین من قبل و فی هذا لیکون الرسول شهیدا علیکم و تکونوا شهداء علی الناس فاقیموا الصلاه و آتوا الزکاه و اعتصموا بالله هو مولاکم فنعم المولی و نعم النصیر(حج/78 و77)

 

ای کسانی که ایمان آورده اید!(برای آفریدگار خویش)رکوع(و کرنش برید،)و سجده کنید(و به خاک افتید،)و پروردگار خود را پرستش نمائید و کارهای نیک انجام دهید،تا اینکه رستگار شوید.

و در راه خدا جهاد و تلاش کنید آن گونه که شایسته جهاد و بایسته تلاش در راه او است(تا در میدان جهاد اصغر که نبرد با دشمنان دین است،و در پهنه جهاد اکبر که مبارزه با نفس اماره است ،پیروز گردید)،خدا شما را(از میان مردم برای یاری دین خود)برگزیده است(و به شما شخصیت و عظمت بخشیده است)و در دین کارهای دشوار و سنگین را بر دوش شما نگذاشته است(و بلکه تکالیف و وظایفی مقرر نموده است که با فطرت سالم هماهنگ و با توان انسانی سازگار است. این دین همان)آئین پدرتان ابراهیم است. خدا شما را قبلا(در کتابهای پیشین)و در این(واپسین کتاب)مسلمین نامیده است(و افتخار تسلیم در برابر فرمانهای الهی را به شما داده است و شما را الگو و اسوه حسنه ملتهای دیگر کرده است)تاپیغمبر (با شهادت عملی خود)گواه بر شما باشد(و در روز قیامت رفتار و کردارش مقیاس سنجش اعمال شما مسلمانان گردد)و شما هم(با شهادت عملی خود)گواه بر مردمان باشید(و رفتار و کردارتان بعنوان امت نمونه،محک سنجش اعمال سایرین،و الگوی بارز خداپرستان راستین گردد). پس(برای حصول این منظور)نماز را بخوانید و زکات مال بدر کنید و به خدا چنگ زنید که سرپرست و یاور شما او است،و چه سرور و یاور نیک و چه مددکار و کمک کننده خوبی است!

اعمال ماه

 

 

 

اعمال سال

 

اعمال هفته

 

برنامه ای برای مومنان

 برادر و خواهر ایمانی من!

اینک که در بهترین فضای روحی و ایمانی پس از رمضان هستیم  باید که آن را قدر بدانیم و برنامه ریزی دقیق و درستی برای روزها و هفته ها و ماهها و سال و حتی عمر خود طرح ریزی کنیم  تا رمضان سال آینده ما که به حق آغاز سال معنوی دیگری برای ماست پربارتر از پیش در مسیر سلوک و طریق بندگی باشد.

در مجموعه مقالات استاد عبدالحمید البلالی که دعوتگری راستین است به مقاله ای جامع و کامل برخوردم که این نیاز را جواب می دهد.این مقاله را یکی از دوستانم لطف نموده و ترجمه کرده است و من برای استفاده دوستان ایمانی خودآنرا در شکل جدول تدوین نمودم و از حواشی آن پرهیز نمودم باشد که راهگشای عزیزان ایمانی من در هر جای دنیا باشد،همان کسانی که هر روز پس از نماز مغرب برایشان دست به دعا برمی داریم .

 

اعمال روزانه

 

 

ادامه دارد

داستان دو برادر

 

در روستای نورآباد  دو برادر زندگی می کردند که هر یک از دیگری بهتر بود. آنها از دار دنیا مادر پیری داشتند که با آنها زندگی می کرد. این زن سالها پیش شوهرش را از دست داده بود.این دو برادر یک روز با خود تصمیم گرفتند که کاری بزرگ انجام دهند و آن این بود که تا وقتی مادرشان زنده است ازدواج نکنند و کمر خدمت به مادر را ببندند، مبادا که ازدواج مانع خدمت به مادر شود.آنها در این مدت علاوه بر کار کشاورزی و باغبانی تمام کارهای مادر پیر  خود را تقبل نمودند.آنها به نوبت مادرشان را کول می گرفتند و به این سو وآنسو می بردند.آنها برای مادرشان لقمه می گرفتند.سرش را بر زانوی خود می گذاشتند و بر چشمانش بوسه می زدند.وقتی مادرشان دارفانی را  وداع گفت دو برادر سنشان به 45 تا 50 سال رسیده بود.آندو به حق مصداق این آیات رحمانی(و قل رب ارحمهما کما ربیانی صغیرا)و(بالوالدین احسانا) بودند.این دو مرد که بهترین سالهای عمر خود را در خدمت مادرشان بسر برده بودند با توجه به این که دیگر سن بالایی داشتند دیگر ازدواج نکردند و تمام وقت خود را صرف خدمت به مردم،کار و عبادت خداوند کردند.آنها در مراسم مختلف دینی شرکت می کردند و در حد توان خود چه بصورت مالی و چه جانی به نیازمندان کمک می کردند.آن دو سرزنده و سرحال همچنان به کار باغبانی خود مشغول بودند و با مهارت تمام شاخ و برگهای اضافی درختان باغ را هرس می کردند و آب را به پای درختان می رساندند. بدین ترتیب روحیه کار و سرسبزی در عمق جانشان فرومی رفت و بر جوانی و طراوتشان می افزود .در یک صبح دل انگیز بهاری که شکوفه های گیلاس باز شده بود ودرختان سرزنده تر از همیشه دست آب و باد را گرفته بودند و رقص کنان آواز می خواندند ،در زیر همان درختان  باغ این دو برادر به خواب عمیقی فرو رفتند و دیگر هرگز از خواب برنخاستند.وقتی مردم متوجه غیبت آن دو خادم صادق خود شدند سراسیمه، این سو  و آن سو به جستجوی این برادران  شتافتند. آنها پس از جستجوی بسیار آن دو را در پای درختان باغ مرده یافتند و تصمیم گرفتند که آندو را در زیر همان دو درخت سیب دفن کنند.در جیب هر کدام از دو برادر  کاغذی یافتند که به موجب آن سرسبزی و طراوت باغ و محصولات آن را وقف فقیران کرده بودند. بدین ترتیب آنها با بدرقه دعای مادر در این دنیا سبز بودند و با سبزی زیستند و به خواست خدا در دنیای دیگر در زیر درختان سیب و گیلاس از خواب ابدی بیدار خواهند شد.

تغییرات سیستم های بدن پس از رمضان

 

مباحث علمی در مورد بعد از  افطار  واقعا کم است  ولی می توان بطور خلاصه گفت که:
تغييرات بیولوژیکی خفیفی که در طی رمضان رخ می دهد  مسلما به زمانی احتیاج دارد تا به حالت پیش از رمضان برگردد.این مدت زمان  متغییر است اما می توان مدت 3 هفته را برایش در نظر گرفت.
اما تغيراتی که در خون و ادرار رخ می دهد تغییراتی فیزیولوژیک است  که حالت بیماری نیست و معمولا در طی هفته اول یا کمی پس از رمضان به حالت قبلی بر می گردد.
این تغییرات در هر حال اثرات سلبی خود را در چیزی کمتر از یک ساعت نشان می دهند.
در آنچه که به سیستم گوارش مربوط می شود،لازم است که انسان بدان اهمیت بیشتری بدهد زیرا درگوارش با توجه به کارش در این مدت تغییراتی خاص پیدا می کند و از اینرو لازم است که در ابتدا با پایان رمضان با خوراک مختصری شروع شود و با غذاهای متفرقه در طی ایام اولی ادامه یابد تا هفته دوم که بتواند به کار عادیش بازگردد.

دکتر فرید هاکو

ترجمه:عبدالغفور گردهانی

                    اهل ورع باش.. عابدترین مردم باش

آیا دوست داری که در روز قیامت با خداوند همنشین باشی؟ بلى تو این را دوست داری، مقام بزرگی است، اما چطور می توانیم به این مقام و مکانت ودست یابیم...آیا برای ما آسان است که که تا این قله بالا رویم؟!

صحابی جليل أبو هريرة رضي الله عنه برای تو این مشعل را روشن کرده و برای بینندگان آن را بالا نگه داشته است .او می فرماید: همنشینان فردای خداوند اهل ورع و زهدند.

ورعی که قلب را از چرک پاک می کند و نفس را از آلودگی می زداید.. ورعی که در مورد آن نبی صلى الله عليه وسلم می فرماید: (كن ورعا تكن أعبد الناس) ...  و همچنین می فرماید: (فضل العلم أحب إليّ من فضل العبادة، وخير دينكم الورع)فضیلت علم در نزد من از فضیلت عبادت بالاتر است،بهترین نفر از نظر دینی با ورع ترین است .

حضرت عائشه می فرماید: شما از با فضیلت ترین عبادت غافل هستید.... ورع.

ازحسن بصری سوال شد: در مورد ورع چه می گویی؟ گفت: ورع در رأس همه امور است.

عيسى عليه السلام فرمود: "اگر شما نماز خواندید بطوری که در راه رفتن خود مانند کمان شدید  ، وروزه گرفتید تا مانند میخ هایی شدید ، واز چشمانتان مانند رودها اشک سرازیر شد،در نزد خداوند به مقام ورع صادقانه دست می یابید ".

اصلا ورع چیست؟

گفته اند: ورع خوردن حلال صرف ، وترك هر چیزی است که در آن شبهه باشد.

فضيل می فرماید: "هر کس که بداند در شکمش چه می رود خداوند نامش را صديق می نویسد".

سهل تستری می گوید: "هر کس که حلال بخورد چه بخواهد و چه نخواهد اطاعت خداوند را خواهد کرد و هر کس حرام بخورد بخواهی نخواهی  نافرمانی خداوند را خواهد کرد ".

يونس بن عبيد می فرماید: "ورع.. خارج  شدن از هر شبهه ای و  محاسبه نفس  در هر لحظه ای است ".

صحابه گفته اند: ما هفتاد بخش از حلال را به خاطر ترس از اینکه به حرام بیفتیم ترک می کردیم.

ورع ظاهر وباطنی دارد: ظاهر آن این است که جز بسوی خدا حرکت نکنی ، وباطن آن این است که در قلبت غیر از خدا داخل نشود.

راه رسیدن به ورع چیست ؟

سفيان الثوری می فرماید: "از ورع چیزی آسانتر ندیدم! آنچه را که در نفست پریشانی بوجود می آورد رها کن " .. سفيان این مفهوم را از چراغ نبوت گرفته است ،که در حدیث نیکی و گناه فرموده است: (والإثم ما حاك في صدرك وكرهت أن يطلع عليه الناس)گناه آن است که در سینه ات پریشانی بوجود آورد و ناپسند داشته باشی که مردم بر آن کار آگاهی داشته باشند.

رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ورع را در یک كلمه که  ترمذي از أَبِو هُرَيْرَةَ  آورده است جمع کرده است (مِنْ حُسْنِ إِسلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ) .. پس ورع ترك  نمودن چیزی است که تو را به شک می اندازد..  این رها کردن بصورت عموم مشتمل بر كلام ونظر وشنیدن وگرفتن و..  می شود.این جمله در این معنی کافی و شافی است.

پیامبر(ص)این مفهوم را در تعبیری واضح از طریق ضرب المثل بیان داشته است تا در ذهن جایگزین شود.. مسلم در صحيح خود از نُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ که او از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  شنیده است آورده است (إِنَّ الْحلالَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشْتَبِهَاتٌ لا يَعْلَمُهُنَّ كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ وَقَعَ فِي الْحَرَامِ كَالرَّاعِي يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يَرْتَعَ فِيهِ أَلا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى ألا وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَحَارِمُهُ ألا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ ألا وَهِيَ الْقَلْبُ).

حلال و حرام مشخص است و در میان این دو اموری هستند  مشتبه که بسیاری از مردم آنها را نمی شناسند. هر کس که از شبهات دوری کند دین و آبرویش را حفظ کرده است و هر کس که در شبهات بیفتد در حرام می افتد،مانند چوپانی که گوسفندان را در مزرعه ای می چراند که نسبت به مرتع آن شک دارد.آگاه باشید که برای هرسرزمینی مرزی وجود دارد؛حدو مرزهای خداوند محارم او هستند. بدانید که در بدن  تکه گوشتی است که اگر آن درست شد همه بدن درست می شود و اگر آن فاسد شد همه بدن  دچار فساد می شود.آگاه باشید که آن چیز قلب می باشد.

پیامبر(ص)بیان می دارد که شاهان اماکنی دارند که که آنها از مردم محافظت می کنند و مانع وارد شدن مردم به آنجا می شوند و هرکس به آنجا وارد شود او را در معرض عقوبت قرار می دهند و هرکس که خود را در مقابل نزدیک شدن به این اماکن حفظ نماید از حمایت حکام برخورد می شود. خداوند عز وجل هم حدودی دارد و این حدود معاصی ومحرمات هستند و هرکس مرتکب محرمات شود مستحق عقوبت است، و هر کس که محتاط باشد به محرمات نزدیک نمی شود ،مسلمان حتی به چیزی که او را به معصیت نزدیک کند تعلق ندارد و در شبهات وارد نمی شود.

از اینرو ميمون بن مهران همانگونه که امام أحمد در كتاب ورع آورده است می گوید: (حلال بر فرد کامل نمی شود مگر آنکه میان او و حرام مانعی از جنس حلال وجود داشته باشد.).. واز رو بود که صحابه که خداوند از همگی آنان راضی باد بخش هایی زیاد از حلال را ترک می کردند از ترس اینکه به حرام بیفتند.

بخاری ومسلم از أبو هريره آورده اند: حسن بن علی (رض) دانه ی خرمایی از اموال صدقه را برداشت و در دهانش گذاشت که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: (آن را تف کن و بیرون بینداز،آیا نمی دانی  که ما اموال صدقه را نمی خوریم).

امام بخاری آورده است که: (پیامبر صلى الله عليه وسلم در راه خرمایی را دید که افتاده بود. فرمود اگر نمی ترسیدم که از اموال صدقه باشی تو را می خوردم).

بخاری از  أنس نقل می کند که گفت:شما کارهایی انجام می دهید که در چشم شما از مو بی ارزش تر است در حالی که ما در زمان  پیامبر صلى الله عليه وسلم آنها را از جمله هلاک کننده ها می شمردیم.. انس این را در خطاب به نسل تابیعین می گفت ،سوگند به خدا که اگر او نسل ما را می دید چه می گفت؟!

همچنین  بخاری می فرماید: عائشة رضي الله عنها می گوید: ابوبکر(رض) غلامی داشت که مالیات را جمع می کرد ، از این خراج ابوبکر نیز تغذیه می کرد .روزی این غلام چیزی آورد و ابوبکر آن را خورد.غلام به او گفت:آیا می دانی که این چه بود؟ ابوبکر گفت :چه بود؟ گفت:من در زمان جاهلیت برای فردی به نیکویی کف بینی می کردم بجز آنکه من خدعه می کردم .امروز او را دیدم و این را او به من داد.ابوبکر دستش را در گلو کرد و هر چه را که در شکمش بود استفراغ نمود...در بعضی از روایات آمده است که وقتی رسول الله صلى الله عليه وسلم  باخبر شد فرمود: (أو ما علمتم أن الصديق لا يدخل جوفه إلا طيبا)آیا نمی دانید که در شکم صدیق جز چیز پاک نمی رود .. امام أحمد هم در باب زهد از ابن سيرين آورده است که گفت: هیچ کس غیر از ابوبکر پرهیز در مورد غذا را به اندازه او نمی دانست،بنگرید ورع صديق رضی الله عنه را!

امام أحمد در مورد زهد آورده است: "بر عمر مشک و عنبری از بحرین آوردند. عمر گفت: سوگند به خدا دلم می خواست زنی را می یافتم که آن  را به نیکویی وزن می کرد ومن آن را در میان مسلمانان تقسیم می کردم. زنی به نام عاتكه بنت زيد بن عمرو بن نفيل گفت: من خوب تقسیم می کنم بیا تا آن را بر تو تقسیم کنم. عمر گفت:نه!زن گفت:چرا؟! عمر گفت: می ترسم که که تو این کار را انجام دهی و بعد دستت را به گردنت بمالی  و عنبر به تو بخورد و بیشتر از بقیه سهم ببری ".. این برای کسی که به او اقتدا می کند یک ضرب المثل است.

به توجه خداوند به این زن در ورع توجه کن که به مراتب از زنی که در بالا اشاره شد بالاتر است .

زنی از  امام أحمد سوال کرد:ما مشغول نخ ریسی بر زمین هستیم که چراغهایی از جمله نگهبانان بر ما می گذرند آیا جایز است که ما در مقابل نور آنان به کار ریسندگی ادامه دهیم. امام پرسید:خداوند تو را در عافیت بدارد،کیستی؟ گفت:من دختر بشر حافی هستم. امام احمد گریست و گفت:از خانه شما ورع صادقانه خارج می شود. او دختر کسی بود که می گوید:در مدت سی سال می خواستم که گوسفندی  داشته باشم اما پولش برایم جور نشد.

حماد بن زيد می گوید: همرا پدرم بودم  و از دیوار کاهی کندم ،به من گفت:چه کندی؟  گفتم :این یک تکه کاه بیش نیست ! گفت:اگر هر کدام از مردم فقط یک کاه از دیوار بکنند آیا کاهی در دیوار باقی می ماند؟! او به فرزندش  کوچک نبودن کاه رامی آموخت  تا در آینده بزرگتر از آن را کوچک نشمارد.

اما امام ابن مبارك  از سرزمین مرو در خراسان  مسافر شام بود تا قلمی را که از مردی در آنجا به عاریه گرفته بود به او باز گرداند،وقتی به مرو بازگشت دید که قلم همراه اوست  بار دیگر به شام برگشت تا قلم را به او مسترد دارد.

آیا ما در تلاش هستیم که مسیر ورع را برویم تا به مردان اهل ورع  ملحق شویم و امت خود را به مجد و بزرگی اولیه باز گردانیم...راه روشن است،سالکان راه کجایند؟!

http://www.ikhwanpress.com/discipline.htm

ربانی باشیم نه رمضانی

 

رمضان فصل خیر و برکت تمام شده است،لذت عبادت و تلاوت و تهجد آن شبهای عزیز و گرانبها از ما گرفته شده است اما باید بدانیم  دستورات شرع و عبادات دیگر تا زمانی که نعمت حیات جاری باشد وجود دارند.بسیاری از علما گفته اند کونوا ربانیا لا رمضانیا یعنی ربانی باشید رمضانی نباشید.

درست است که روزه رمضان تمام شد اما روزه شش روز شوال و دوشنبه و پنج شنبه و ایام بیض ماه و عاشورا را از ما نگرفته اند که در مورد هر کدام در احادیث اشارت رفته است.

برای ربانی شدن و اتصال با رب می توان:

1.ایمان را باید همیشه تازه کنیم.

2.روی خود را صادقانه بسوی خداوند بگردانیم.

3.دایما به خود رسیدن به مدارج بندگی را یادآوری کنیم.

4.به اسوه های تاریخ اسلامی تاسی بجوییم.هر لحظه از عمر را در بندگی غنیمت بشماریم.

5. در شب ها قیام کنیم و در هنگام سحر زاری و استغفار.

6.به حد توان به نشر دعوت الی الله بپردازیم.

7.تلاوت و اذکار صبح و شام از یادمان نرود.

 عید کی است؟

 

عيد شرعی ما عيد فطرماه شوال است، بعد ازبه پایان رسیدن  فريضه روزه که یکی از ارکان دین اسلام  وحقی از حقوق رب العالمين است. وصدق الله العظيم: ﴿وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ﴾ (البقرة:185).

از این رو عید از شعائر است که باید آنها را بشناسیم و بر آنها محافظت نماییم. ﴿ذَلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ﴾ (الحج:30)..

عيد الإسلام...                                                           امام حسن بنا

 

 --------------------------------------------------------------------

 

عید آمد:

حق سبحانه می فرماید: ﴿وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ﴾ (البقرة: 185)، شادمانی در آن واجب است .برای روزه دار دو شادی است ،یکی هنگام افطار و دیگری هنگام ملاقات با پروردگارش،شادی مسلمانان به خاطر روزه، قيام وقرآن وذكر وتسبيح، واعتكاف وشب قدر.              

                                                                         استادمحمد مأمون هضيبی

 

--------------------------------------------------------------------------

    عيد مخصوص کسی است که لباس نوی بپوشد!!

 

عيد برای کسی است که در پایان رمضان لباس جدیدی از ایمان بر تن کند وهر کس که لباس جدیدی بر تن نکند عیدی ندارد.

هرکس به میل خود لباس ایمانش را می دوزد و می داند که برای این پارچه از چه نخ هایی استفاده کند و با توجه به توان خود و دوست داشتن خویش آن را می دوزد،پس با توجه به هر ذوقی لباسی  و عیدی است.

                                                                                     عائشه جمعه

 

---------------------------------------------------------------------

*پیامهایی برای sms

برای عید چه آماده کرده ای

ماه در گذشته را چگونه گذرانده ای

خداوند به تو عمر طولانی بدهد

وزندگیت را عید مبارکی قرار دهد

 

-----------------------------------

ای که عید بهره تو باد  

ای که عید در شانس تو باد

من اولین نفری هستم که به تو می گویم

"عيدت مبارك"

------------------------------------------

عطر و رنگ گلها به تو هدیه باد

مقدم عيد و روزهای آن گوارای تو باد

 ----------------------------------------------

"تقبل الله منا ومنكم" یا "كل سنة وأنتم طيبون"

                                                                    زينب مغربي

 

---------------------------------------------------------------------

بازی و سرگرمی و آواز خوانی و خوردن در اعیاد:

أنس می فرماید: قدم النبي صلى الله عليه وسلم المدينة، ولهم يومان يلعبون فيهما، فقال: "قد أبدلكما الله تعالى بهما خيرًا منهما، يوم الفطر والأضحى". رواه النسائي وابن حبان بسند صحيح، وقالت عائشة إنَّ الحبشة كانوا يلعبون عند رسول الله- صلى الله عليه وسلم- في يوم عيد، فاطلعت من فوقِ عاتقه، فطأطأ لي منكبيه، فجعلت أنظر إليهم من فوق عاتقه، حتى شبعت، ثم انصرفت، رواه أحمد والشيخان، ورووا أيضًا عنها: قالت: دخل علينا أبو بكر في يوم عيد، وعندنا جاريتان، تذكران يوم بُعاث يوم قتل فيه صناديد الأوس والخزرج، فقال أبو بكر: عباد الله، أمزمور الشيطان، قالها ثلاثًا، فقال رسول الله- صلى الله عليه وسلم-: "يا أبا بكر، إنَّ لكل قوم عيدًا، وإنَّ اليوم عيدنا".

 

شادی روح

به تجربه دریافته ام که هیچ چیزی در این هستی به اندازه شادمانی روحی که در اثر عزا یا رضایت یا اعتماد یا آرزو یا شاد کردن دیگران به انسان دست می دهد نیست.این یک لذت آسمانی عجیب است که در زمین مانند آن وجود ندارد.یک عنصر خالص آسمانی که در طبیعت و ذات خود به هیچ چیز دیگری احتیاج ندارد.

*مزاح و شادی جزو شخصیت دینامیک و فعال یک مسلمان است و در هماهنگی با شادمانی روح و رضایت باطنی ناشی از اینکه به فضل خداوند توانستم که روزه رمضان را بگیرم و کمتر گناه بکنم و رضایت خداوندگار را جلب کنم به انسان دست می دهد. یاس و بدبینی و ناراحتی در شخصیت مسلمان و جود ندارد و به عبارتی قرانی (لایاس من الروح الله الا القوم الکافرون)و دوستان خدا خوف و حزن ندارند(الا ان اولیاء الله لا خوف علیهم و لاهم یحزنون). رهنمود رسول هم به ما آنست که (روحوا ساعه فساعه)لحظه به لحظه خود را شاد کنید . تفال هم از سنت های نیکوی محمدی است.سیرت هم داستانهایی از شادمانی و بخصوص در روز عید را ذکر کرده است که در بالا به آنها اشاره رفت.

 

به چند نفر احمق گفتند که شما در رمضان چگونه روزه گرفتید؟

گفتند:سه نفر از ما باهم جمع شدیم و یک روز را روزه گرفتیم!

 اولی به دومی گفت:چرا یک روز مرا دعوت نمی کنی؟

گفت زیرا تو پر اشتهایی و لقمه را نخورده لقمه بعدی را در دهان می گذاری.

اولی گفت:آیا تو از من می خواهی که وقتی که یک لقمه می خورم 2 رکعت نماز بخوانم و لقمه بعدی را بخورم.

 

 

ابو عبدالله حاکم می گوید،روزی در مسجدی که محدث ابو عباس وراق بود حاضر شدم.او بلند شد تا اذان عصر را بگوید. هنگامی که در جایگاه موذن ایستاد با صدای بلند در حالی که مردم نشسته بودند داد کشید : (اخبرنا الربیع بن سلیمان ، اخبرنا الشافعی )یعنی ربیع پسر سلیمان به ما خبر داده است ، شافعی به ما خبر داده است .پس او خندید و مردم

 

 

یکی ازفقهادر خانه ای سکونت داشت که مرتبا سقف آن می لرزید و صدا می داد . هنگامی که صاحبخانه آمد از او خواست که آنرا تعمیر کند وبه او گفت : سقف خانه را درست کن چون تکان می خورد . صاحبخانه گفت : نترس او تسبیح خداوند تعالی را بجا می آورد ! فقیه گفت : درست است اما می ترسم که از شدت خشوع سجده کند !

 

مردی به غلامش گفت : با چه مبلغی برایم کار می کنی ؟

غلام گفت : به اینکه به من غذا بدهی !

مرد گفت : بسیار خوب ، کم است .

غلام گفت : آیا دوشنبه وپنج شنبه را روزه بگیرم ؟!

 

زنی یک دینار یافت و همسرش را باخبر ساخت . شوهرش به او گفت : آنرا به من ده تا برای تو در هفته دو درهم بزاید . زن دینار را به او داد و گذاشت تا درهم بزاید . هنگامی هفته چهارم رسید زن از او دو درهم طلب کرد . مرد گفت : در هنگام نفاس مرد . زن گفت دینار چگونه مرد ؟ همسرش گفت : چگونه است که در هنگام ولادت اش صدقه می دهی و مرگش را در هنگام نفاس منکر می شوی ؟!

 

مهدی خلیفه عباسی برای صید خارج شد . از خیمه یک عرب بیابانی گذرکرد و از او غذا طلب کرد . عرب به او نان جویی داد ومهدی آن را خورد.

سپس باقی مانده شیرش را هم نوشید. مهدی به اعرابی گفت : آیا می دانی من که هستم ؟ گفت نه ؟ مهدی گفت من خادم مخصوص امیر المومنین هستم . عرب گفت : باریکلا ،چه جایگاهی دارد . پس از آنکه نوشیدنی دیگر عرب را نوشید گفت :ای اعرابی آیا فهمیدی من که هستم . عرب گفت گمان کردم تو خدمه مخصوص امیر المومنین هستی . مهدی گفت نه من سرباز امیرالمومنین هستم . عرب گفت : کشور تو در امنیت باشد وبه مرادت برسی . پیمانه سوم را نوشید و گفت ای اعرابی آیا دانستی که من که هستم . اعرابی گفت : گمان کردم که تو از سپاهیان امیرالمومنین هستی . گفت نه من خود امیرالمومنین هستم . اعرابی به تندی پیمانه را از دست او کشید وگفت : آنرا به من ده . سوگند به خدا که اگر پیمانه چهارم را بنوشی ادعای نبوت می کنی . مهدی آنقدر خندید که غش کرد . در این هنگام لشکریان خلیفه با اسبان و خدم وحشم رسیدند و قلب اعرابی از ترس فرو ریخت . مهدی گفت باکی نیست، نترس . سپس امر کرد به او لباس ومال فراوانی بدهند .

 

فقیری بر در خانه یک نحوی (عالم علم نحو ) ایستاد ودر زد . نحوی گفت : چه کسی پشت در است . فقیر گفت : سائل . نحوی گفت :منصرف شو . فقیر گفت : اسم من احمد است (یعنی غیر منصرف ) نحوی به پسرش گفت : به اوکسره بده !

 

 

یک اعرابی دیده شد که در روز رمضان میوه می خورد . به او گفته شد : این چیست ؟ اعرابی فورا" گفت : در کتاب خدا خواندم که (و کلو ا من ثمره اذا اثمر ) و انسان نمی داند که عمرش تا چه هنگام است . ترسیدم که قبل از وقت افطار بمیرم در حالی که نافرمانی خداوند را کرده باشم !!

 

سلیمان بن عبدالملک صدای رعد را شنید و وحشت کرد . عمر بن عبدالعزیز به او گفت : ای امیرالمومنین این صدای رحمت اوست ،اگر صدای عذاب او را بشنوی چه می کنی ؟

 

هنگام بازگشت کشاورز به خانه اش از سر مزرعه وقت نماز جمعه در رسید . با توجه به شلوغی مسجد او سبزیجات را جلویش گذاشت ودر بیرون مسجد مشغول نماز شد . در همین هنگام  کارگرش  به اسم ماعز به سبزی او نزدیک شد . پس شرم کرد که از نماز خارج شود . تحت اصرار ماعز که می خواست سبزی را بخورد با خشم گفت :دورشو . کسی که در نزدیکی او نماز می خواند گفت : نمازت باطل شد . سومی گفت :نماز تو هم باطل شد . چهارمی هم گفت : نماز همگی باطل است .

 

جعفر ابن ابی عثمان گفت که ما در نزد یحیی بن معین بودیم که مردی با شتاب نزد او آمد و گفت : ای ابو زکریا چیزی به من بگو تا با آن به یاد تو باشم . یحیی گفت : بیاد آور که از من سئوال کردی که چیزی به تو بگویم ومن نگفتم !

 

از امام شعبی نقل شده است که مردی به او گفت : اگر لباسم را در آوردم و وارد نهر شدم تا خود را بشویم آیا رویم به طرف قبله باشد یا خیر؟ شعبی گفت : توجه ات به لباسی باشد که در آورده ای تا دزد آنرا نبرد !

 

اعرابی پشت سر امام ایستاد . امام خواند (الم نهلک الاولین )- آیا اقوام اولی را هلاک نکردیم . عرب که در صف اول ایستاده بود آمد و در صف قبلی ایستاد . امام ادامه داد (ثم نتبعهم الاخرین )-سپس به دنبالش بعدی ها را هلاک کردیم .عرب عقب عقب رفت تا اینکه امام خواند (کذالک نفعل بالمجرمین )-با مجرم ها هم همین کار را می کنیم . اسم عرب مجرم بود . نماز را رها کرد و ترسان ترسان در حال فرار می گفت : کسی غیر از من را بجوئید . بعضی از مردم او را دیدند وبه او گفتند : تو را چه شده است ای مجرم ؟ گفت : امام اولی ها و آخری ها را هلاک نمود ومی خواهد که همه را یک دفعه هلاک کند !

 

سائلی بر مردی سخت پافشاری می کرد تا به او چیزی بدهد. مرد به سائل گفت : سوگند به خدا که چیزی در نزدم نیست که به تو بدهم ، اگر چیزی داشتم تو مستحق تر از هر کسی بودی . سائل گفت : کجا شدند ( الذین کانوا یوثرون علی انفسهم و لو کانوا بهم خصاصـه )- مردانی که با توجه به آنکه خود احتیاج داشتند دیگران را بر خود ترجیح دادند . مردگفت:  آنها همراه کسانی رفتند که (لا یسالون الناس الحافا" ) از مردم به زور چیزی نمی خواستند .

 

 شیخ صفی الدین هندی محمد بن عبد الرحیم فقیه شافعی متوفی به سال 715 هجری مردی شوخ طبع بود . حکایت می کند که روزی در بازار یک کتاب خطی دیدم که خط آن از خط کتاب خودم خیلی بدتر بود. با پول زیادی آنرا خریدم تا به این وسیله به مردم بگویم که بدتر از خط من هم وجود دارد . وقتی آنرا به خانه آوردم فهمیدم که این از کتابهای خطی بسیار قدیمی است .

 

یکی از صالحان در روز عید فطر به عده ای از جوانان بر خورد کرد که داشتند بازی می کردند گفت : ای جوانان ! اگر روزه تان به درگاه خداوند مقبول باشد این کار شما عمل شاکران است و اگر پذیرفته نشده باشد این عمل شما کار محزونان است !! 

هفته چهارم رمضان

 

 

اشکهای شوق در چشم حلقه زده استُ قلبمان از شادی عید پرپر می زند.اتیناکم و جئناکم...آمدیم با کلمات مهر ...با انس...با حب...خدا می داند که این چه حالی است...اتیناکم نحیینا..خدایا ما را به درگاه خود بپذیر...ای عزیز جان ما..نمی دانم چه بگویم..نسیم شادی بر دل می وزد...نشید احب یهدونا... عیدتان مبارک باد...بازگشتتان به فطرت خداجو مبارک باد..گونه های کودکان را ببوسید ..دف بزنید..مع الاحباب تروینا...عیدتان مبارک باد...چه حالی است..گلهای شوق بر چهره ها سبز می شود...با دستهای من و تو ...شیطان ناامید شده است... برادر دینی من...خواهر دینی من...از صمیم قلب باتمامی مکنونات قلبی به تو تبریک می گویم...تلاقینا علی الله ...فما اسمی تلاقینا...ما بخاطر خدا ملاقات کردیم....خدایا ما را بپذیر... 

 1.شستن،خوشبویی زدن و آراستن خود،پوشیدن لباس نیکو در این روز

2.افطار قبل از رفتن به نماز عید

3.گفتن تکبیرات عید از شب قبل تا زمان نماز

4.تبریک عید به مسلمانان با گفتن:تقبل الله منا و منکم

5.رفتن از یک مسیر و برگشت از مسیر دیگر

6.خارج شدن زنان و کودکان برای مراسم عید و مشارکت در شادی آنان

7.دادن صدقه به فقرا و نیازمندان

8.دیدار و صله رحم به منظوربرقراری رابطه انسانی و اجتماعی

9.برخورد با خانواده و نزدیکان و دوستان با لبخند

10.مصافحه در عید از مظاهر برادری و حب در راه خدا می باشد و موجب بخشش گناهان است

11.بازی و شادی و سرگرمی بدون معصیت الله تبارک و تعالی،زیرا عید روز شادمانی مسلمانان است.

12.دادن هدیه در روز عید،زیرا هدیه باعث گشادگی سینه و بالارفتن منزلت هدیه دهنده در نزد هدیه گیرنده می شود.

13.خوردن و نوشیدن بدون اسراف و تبذیر،زیرا روز عید زمان استفاده از نعمت های الهی است که به انسان داده است.

                           خط پایان

استغفار ختم  کلام

فقِه این معنى را خليفة فقيه راشد عمر بن عبد العزيز- رضي الله عنه- در نامه ای که به شهرها به مناسبت ختم ماه رمضان نوشت روشن کرد که رمضان را با  استغفار وصدقه به پایان برید. عمر در مکتوب خود می نگارد: همان چیزی را بگویید که پدرتان آدم گفت ﴿رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنْ الْخَاسِرِينَ﴾(الأعراف: 23)، و نوح عليه السلام فرمود: ﴿وَإِلاَّ تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي أَكُنْ مِنْ الْخَاسِرِينَ﴾ (هود: 47)

 

و إبراهيم عليه السلام فرمود ﴿وَالَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ﴾)الشعراء: 82)

 

و موسى عليه السلام فرمود ﴿رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ﴾ (القصص: 16)

 

و ذو النون عليه السلام:فرمود ﴿ لا إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنْ الظَّالِمِينَ﴾(الأنبياء: 87).

 

حسن بصری رحمه الله علیه فرمود: أكثروا من الاستغفار فإنكم لا تدرون متى تنزل الرحمة، زیاد به استغفار بپردازید چرا که شما نمی دانید که رحمت خداوند کی نازل می شود. لقمان هم فرزندش را توصیه می کرد که "يا بني عود لسانك الاستغفار فإن لله ساعات لا يرد فيهن سائلاً.فرزندم دهانت را با استغفار عادت ده زیرا که در ساعاتی خداوند دعای سائل را رد نمی کند.

 

پس این دو خصلت را که خدایمان را از ما راضی می کند زیاد تکرار کنیم که (نشهد أن لا إله هو إلا هو الغفور الرحيم وأن نستغفره ونتوب إليه.(

 

قبل از خط پایان وقفه ای برای محاسبه

چه کسی از ماست که در لحظات وداع دچار درد نشود؟چه کسی از ما وجود دارد که در این لحظات رفتن رمضان احساساتش مجروح نگردد؟با اشک شوق به استقبال رمضان رفتیم  و اینک با اشکهای حزن تو را وداع می گوییم..پشیمان از کوتاهی هایی که در حق تو کردیم.

 

ای برادران مسابقه دهنده: در حالی با رمضان خداحافظی می کنیم که دفاتر حساب و کتاب ما معلوم نیست چگونه بوده است  و باید آنها را بررسی کنیم.

1.چگونه از مهمانش استقبال کردیم؟

2.آیا همسایه را غذا دادیم ؟ آیا به دیدار دوستی بخاطر خدا رفتیم ؟ آیا از بیماری عیادت کردیم ؟

3.آیا روزه ،روزه داری را افطار کردیم ؟

4.آیا به یاری مظلومی شتافتیم و او را در برابر تاریکی هایی که او را احاطه کرده است یاری دادیم ؟

5.آیا بر سر یتیمی دست مهربانی و کمک کشیدیم و پناهش دادیم؟ خدا می داند که در امت ما چه تعداد یتیم داریم.

6.آیا با گمراهی برخورد کردیم تا در جهت هدایت و توجیه او به مسیر ربانی و رشد کار کنیم ؟

7.آیا بر زخم مجروحی مرهم نهادیم و او را کمک کردیم تا شادمانی وارد قلبش شود ؟

8. آیا خاطر محرومی را شاد نمودیم ؟

9.آیا رابطه میان دونفر را بهتر کردیم ؟

10.آیا به یاد برادران مجاهد خود در اینجا و آنجا افتادیم و از دسترنج خود چیزی به آنها کمک نمودیم تا فشار دشمنان بر آنها کمتر شود ؟

11.آیا به پدر و مادر خود نیکی نمودیم و به حد توان صله رحم را برقرار نمودیم ،قدر استاد خود را دانستیم و آبروی برادران و خواهران خود را حفظ نمودیم ؟

اشک فراق

چه زیباست که همراه با ابن رجب در فراق رمضان اشک بریزیم:

                                       

رمضان ترفق

                                     دموع المحبين تدفق

                                  قلوبهم من ألم الفراق تشقق

               عسى وقفة للوداع تطفئ من نار الشوق ما أحرق

                عسى ساعة توبة وإقلاع ترفو من الصيام كل ما تخرق

                                   عسى منقطع عن ركب المقبولين يلحق

                                                       عسى أسير الأوزار يطلق

                                                      عسى من استوجب النار يعتق

                                             عسى رحمة المولى لها العاصي يوفق

                                                                                        رمضان ترفق

                                                                                             رمضان ترفق

                                                                                                  رمضان ترفق

بقلم: دکتر عمرو الشيخ

  عبدالغفور گردهانی

نصائح عملی برای ادامه دادن بعد از رمضان

برای این که در سایر ماههای بعد از رمضان از گناه و شیطان دور باشیم در اینجا برای از نصایح ککاربردی سودمند را می آوریم تا به اذن خدا مسیر طاعات ادامه یابد.

.1 در این شبهای آخر رمضان که انشاءالله هر دعایی مستجاب می شود از خداوند بخواهیم که خداوند ما را پس از این هم در طاعت ثابت قدم نگه دارد. 

2 .بکوشیم که به حد توان و طاقت طاعاتی را که دررمضان انجام می دادیم و به آنها عادت داشتیم در بعد از رمضان ادامه دهیم. زیرا رسول خدا می فرمود بهترین اعمال آنهایی هستند که دوام داشته باشند ولو کم باشند. "أحب الأعمال إلى الله أدومها وإن قلت".

 

3.دوست صالحی را انتخاب کنیم تا ما را در انجام دادن طاعت ها کمک کند،مثلا کسی که ما را برای نماز صبح بیدار کند،یانماز را بصورت جماعت در مسجد مشخصی ادانماییم ،یا بر انجام روزه نفلی با هم توافق کنیم و...

 

.4 روزه شش روز از ماه شوال را از یاد نبریم ، رسول صلى الله عليه وسلم  می فرماید: "من صام رمضان ثم أتبعه ستًا من شوال فكأنما صام الدهر كله"، هر کس که روزه رمضان را بگیرد و سپس شش روز شوال را هم روزه بگیرد گویی تمام سال را روزه گرفته است.این را شروعی برای روزه های نفل دیگر در روزهای دوشنبه و پنج شنبه قرار دهیم.

 

.5  الله در پنهان و آشکار مراقب توست و بدان که خداوند برتو در در هر مکان و زمانی چه در خیابان و دانشگاه و خانه  آگاه است پس خداوند را به عنوان کمترین ناظر بر خود نبینیم.

 

.6 خودت را با انجام دادن عمل مفیدی همراه با دوستت مشغول کن مثل تمیز کردن خیابانی که در آن زندگی می کنیم یا به فقرا و مساکین محله خود کمک کنیم زیرا شیطان به یک نفر نزدیک و از دو نفر دور است.

 

در پایان به خودم می گویم که:رمضان خداحافظ،ای مهر قلب،ای دریای ثواب و پاداش؛مشتاقانه تا سال بعد منتظرت می مانم  وبا تو پیمان می بندم که در غیاب تو مواظب و مراقب این نفسم باشم.خداحافظ ای ماه چهارده بقیه ماهها. خداحافظ..

عبدالرحمان منصور

عبدالغفور گردهانی

رمضان در کلام دعوتگران

1.پیامبر(ص):

"أتاكم رمضان شهر بركة، يغشاكم الله فيه، فينزل الرحمة ويحط الخطايا ويستجيب الدعاء، فأروا الله من أنفسكم خيراً، فإن الشقي من حرم فيه رحمة الله عز وجل" صدق رسول الله صلى الله عليه وسلم.

رمضان ماه برکت بر شما می آید،با آن رحمت خدا شما را دربر می گیرد،رحمت خداوند نازل می شود،خطاها محو می شود ودعا مستجاب می شود.از خداوند برای خود خیر را بخواهید زیرا بدبخت کسی است که از رحمت خداوند محروم شده باشد.

2. امام شهيد حسن بنا رحمه الله:

رمضان ماه آزادی است.اساس حریت استغناست و برای بدست آوردن استغنا باید سختی را تحمل کنیم،اما این مشقت شیرین و لذیذ است زیرا نتیجه آن آزادی است و آزادی از زندگی شیرین تر است.

3. استاد مصطفى مشهور:

روزه در یک ماه کامل اعضا و جوارح را تربیت و تزکیه می کند.این منحصر به شهوت شکم و فرج نیست بلکه روزه درست آنست که همه جوارح از آنچه خداوند بر آنها حرام کرده است روزه باشند.روزه شخص مسلمان را حلیم بار می آورد و دعوتگران چه بسیار به کنترل نفس و وسعت صدر و کنترل خشم نیاز دارند تا به نتایج مناسب در دعوت دست یابند. که خداوند می فرماید: ولو كنت فظا غليظ القلب لانفضوا من حولك (آل عمران).
اگر چنانچه سخت دل بودی از دور و بر تو پراکنده می شدند.

4. شيخ دانشگاه  الأزهر جاد الحق على جاد الحق:

روزه در اسلام راهی برای پاکسازی و استقامت نیکو وبازداشتن نفس از اقدام به خواسته هایی چون غرائز خودخواهی و زیاده روی در بدست آوردن امیال است.
این روزه زکات نفس و ورزش آن و فراخوان به نیکی است،برای فردعامل پیشگیری و برای جامعه صیانت ،برای قلب صفا،برای قریحه رهبری  وبرای بصیرت عامل تاثیر بخش است.

5. دكتر مصطفى سباعی رحمه الله:

رمضان ماه اعلان مردانگی کسی است که برگردن غرایز لجام می زند؛رمضان ماه اراده بالاست که به اختیار می گیری و به اختیار رها می کنی.روزه تربیت کننده هوشیارانه امت اسلامی است.

6. دكتر محمد عبدالله دراز رحمه الله:

هدف روزه تنها الم و درد بدن نیست چرا که درد به طریق دیگری هم رخ می دهد زیرا خداوند هنگامی که روزه را فرض کرد كتب عليكم الصيام هدف از آن را درد کشیدن و یا به سلامتی دست یافتن یا میانه رویی در غذا قرا نداد بلکه فرمود لعلكم تتقون ،پس باید که روزه را تجربه اخلاقی و روحی برای نیل به صفت تقوا قرار دهیم.

7. استادعمر تلمسانی:ای جوانان روزه سپر و پیشگیری و حمایت ازشماست.از هر چیزی که موجب خشم الهی شود برای تو سپر است و تو را در میادین جهاد آماده می کند.
رمضان دانشگاه علم و تربیت،عبادت و معامله است،تو از کدام هایی؟
مسیرتان صعب العبور و دریایتان طوفانی است و روزه برای شمامحافظ وساز وبرگ است و شما را قویِ امینِ هوشیار و بیدار،کوشا،مصمم ویک فدایی بار می آورد که از خداوند خشیت دارد.شمایید صاحبان
روح وريحان وجنة نعيم.

8. استاد محمد عبده رحمه الله:

روزه  ،روزه دار را صاحب ملکه مراقبه و حیا از خداوند می کند. مراقبه بزرگترین توشه نفوس است که موجب سعادت در آخرت و استقامت در دنیا می شود.شخص مراقب اگر هم دچار معصیت بعلت طولانی شدن غفلت گردید سریعا دست به توبه می زند.
إن الذين اتقوا إذا مسهم طائف من الشيطان تذكروا فإذا هم مبصرون 201 (الأعراف).

9. حاجیه زينب غزالی رحمها الله:
ای مسلمانان !ماه قران بر ما سایه خود را پهن کرده است..آیا ما از اهل آن هستیم.حال که در آن هستیم بجویید که امروز عزت و سرفرازی از ان کیست؟اگر آن را در دیگران یافتید از خود بپرسید که چرا عزت دوباره در دست ما نباشد.
آیا وقت آن نشده که زنان و مردان ما در ماه قران از خواب غفلت بیدار شوندوببینند که ما چرا در جهان با همدیگر اینهمه اختلاف داریم؟آیا مادران می دانند که آنها در این وضع مسوول هستند؟زیرا آنان سازندگان زنان و مردان هستند.بنای بدون پایه هرگز سایه ندارد.
برماست که از ماه رمضان جهاد و توصیه به صبر را برگیریم و دقیقا بررسی کنیم که چگونه می توان امت را در این دنیا به برنامه قرانی بازگرداند تا آزادی و آزادگی را بدست آورد.

10. استاد محمد مهدی عاکف:

رمضان ماه رحمت هاست،ماهی است که در آن احساسات پیشرفته انسانی در دوست داشتن وجود دارد.این مفاهیم همانهایی هستند که جامعه ما؛خواه اسلامی،عربی و جهانی امروز شدیدا به آنها محتاج است.رمضان روح و نفس را تربیت می کند تا بتواند بارهایی را بردارد که قادر به نجات دادن این انسان است.هرکس که در تربیت نفسش پیروز شد در همه زندگی اش موفق می شودزیرا او را خداوند دوست دارد و خداوند هم جز حق و عدل و رحمت و حب چیزی دیگر را نمی پسندد.  

 

11.استاد دکتر محمد حبیب:

رمضان در واقع برای ما ماه بذل وجود وكرم ومروت وشهامت ومردانگی وسربازی و از دیگر سو برای ما غذا وجهاد وقهرمانی واقدام وشجاعت است، وهمچنین ماه تقویت روح وتقوى وورع وهمه معانی نیکی است که امت مسلمان به آنها نیاز دارد تا جایگاه شایسته خود را در میان امم بدست آورد.

 

12.دکتر محمود عزت:

در این ماه بزرگ انسان نعمت اسلام را که خداوند به او بخشیده است احساس می کند که خود نمی توانست آن را بدست آورد ﴿وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمْ الإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمْ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ﴾ (الحجرات: 7).این همه شادمانی در این ماه به خاطر قران است که در آن نازل شده است پس باید که اوقات رمضان را در تلاوت و قیام وتدبر و تامل در آیات این کلام پاک بگذرانیم ﴿قَدْ جَاءَكُمْ مِنْ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُبِينٌ (15) يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنْ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنْ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ﴾ (آیه 15و 16 مائده).

 

13.محمد عبدالله خطیب:

در حدیث آمده است که "إذا جاء رمضان تفتحت أبواب الجنة وغلقت أبواب الجحيم وسلسلت الشياطين، ونادى منادٍ من قبل الحق تبارك وتعالى يا باغي الخير أقبل ويا باغي الشر أقصر"..هنگامی که رمضان می آید دروازه های بهشت باز می شود و درهای جهنم بسته شده و شیاطین به زنجیر کشیده می شوند و ندا دهنده ز جانب خداوند ندا می دهد که ای خواهان خیر پیش آ،و ای خواهان شر کم کن! دروازه ها باز و راهها مناسب می شود،پس به خانه های خدا،توبه صادقانه و تلاش در جهت رضایت الله رو آوریم .

 

14.دکتر محمود غزلان:

الله سبحان رمضان را بازاری قرار داده است که در آن ثواب هر انسانی زیاد می شود. دلیل این کاردو چیز است : امر اول آن است که الله سبحانه وتعالى می داند که انسان ضعیف خلق شده است ﴿وَخُلِقَ الإِنسَانُ ضَعِيفًا﴾ (النساء: 28)، چگونه نمی داند در حالی که خود او را آفریده است ﴿أَلا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ﴾ (الملك: 14)، چون خداوند به ضعف انسان آگاه است برای او موسم های را در نظر گرفته است که اجر و ثوابش زیاد شود.چیزی که از  تشریع روزه ما باید بدان آگاه باشیم آنست که همه ما در مقابل خداوند متعال ضعیف و ندار هستیم ﴿أَنْتُمْ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ﴾ (فاطر: 15)از این رو باید به خداوند چنگ زنیم ودر کنف او ماوا بگیریم ودر جوار او بیارامیم. از او کمک بخواهیم زیرا کسی که از کمک خداوند بهره مند شد هرگز پشیمان و اندوهگین نخواهد شد و از هیچ چیز در جهان نخواهد ترسید.

دلیل دوم بر این لطف خداوند رحمت و فضل عمومی و کرم فراوان اوست پس شایسته است که در برابر این لطف پروردگار کریم و رب رحیم  او را دوست داشته باشیم ﴿وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ﴾ (البقرة: 165) منظور از این حب عاطفه سلبی گذرا که در برخی اوقات انسان احساس می کند نیست بلکه عاطفه ای مثبت است که انسان را به طاعت و دوری از گناه می کشاند ﴿قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمْ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ﴾ (آل عمران: 13).

امر دیگر آنست که ما بزودی با رمضان خداحافظی خواهیم کرد و این نشانه آنست که یک سال از عمر ما گذشته است و این یعنی این که قطار عمر خیلی سریع می گذرد و ما در حال حرکت بسوی ملاقات با خداوند هستیم ﴿يَا أَيُّهَا الإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَى رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلاقِيهِ﴾ (انشقاق: 6) این موسم ها و گذر ایام به یاد ما می آورد که به ملاقات پروردگار خواهیم رفت ﴿أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لا تُرْجَعُونَ﴾ (المؤمنون: 115).

 

فلسطین...معیار شهادت و خمود

 

تاریخ فلسطین از سپیده دم خود پرفراز و نشیب بوده است. درباره تقدس این سرزمین متون زیادی از کتابهای مقدس و از جمله قران آمده است.در قران مجید اشارات واضحی به سرزمین مقدس و برکت آن وارد شده است که از آن جمله می توان به آیات زیر اشاره کرد.

(اسرا/1 )و (مائده/21) و (انبیا/71و81)و (بقره/144).

در این آیات خداوند برکت سرزمین مقدس را به ما نشان می دهد.علاوه بر آبادانی مادی این سرزمین محل سکونت و بستر دعوت انبیای الهی هم بوده است که از لابلای آیات فوق الذکر می توان به موارد زیر اشاره نمود.ایلیا یا سرزمین مقدس همان بیت المقدس بوده که حضرت موسی قوم خود را به جهاد با حاکم ظالم آن فرا خواند اما آنها به موسی گفتند که حاکم آنجا ظالم است ،تو و خدایت بروید و با آن حاکم ظالم بجنگید.

حضرت ابراهیم (ع) هم پس از آنکه نمرودیان او را در آتش انداختند بدلیل ناامنی از سرزمین کلدانیان در عراق به شام رفت که فلسطین جزیی از آن بود. حضرت سلیمان هم با توجه به اقوال مورخان در شام زندگی کرده است.مسلمانان هم ده ماه بسوی بیت المقدس نماز می خواندند.

از خلال مجموعه ای از احادیث که در مورد بیت المقدس آمده است این نکات قابل استخراج است.

1.بجا آوردن نماز در مسجدالاقصی بعد از مسجدالحرام و مسجد نبوی در مرتبه سوم پاداش(500برابر)قرار دارد(رواه شیخان).

2.مسجد الاقصی  پس از مسجد الحرام دومین مسجد ساخته بر روی زمین است(بخاری،مسلم و نسایی).

3.فرشتگان بالهای خود را بر سرزمین شام پهن می کنند(ترمذی و احمد).

4.محلی که پیامبر خدا به آسمانها عروج کرد از همین سرزمین بوده است(مسلم).

5.این سرزمین یک پناهگاه امن است(احمد و ترمذی).

 مفسرین و علمایی چون قرطبی ،ابن جوزی ،ابن تیمیه و.. در مورد این سرزمین سخن گفته اند. در تفسیر آیه 41 /سوره ق گفته شده است که اسرافیل از روی صخره ای در بیت المقدس مردم را برای حساب فرا می خواند و در مسند امام احمد آمده است که پیامبر(ص)از ان به عنوان سرزمین حشر و نشر یاد کرده است.

از جمله اصحابی هم که بیت المقدس را زیارت کرده اند می توان از عمر بن خطاب ،ابو عبیده جراح،ام المومنین صفیه بنت حی،معاذ بن جبل،عبدالله بن عمر،خالد بن ولید و ابوذر غفاری و ... را نام برد.

در طول تاریخ و فادارترین به سرزمین فلسطین مسلمانان بوده  و خیانت پیشه ترین قوم نسبت به این دیار مقدس یهود بوده که به علت بد طینتی انباشته از گناه و نافرمانی و میثاق شکنی های پی درپی که تفصیل آن در سوره بقره آمده است مستوجب لعن و نفرین الهی تا روز قیامت گردیده اند(مائده/64). یهودیان عهدهای میان خود و خدا را شکسته اند  پس چه تضمینی به معاهدات امضا شده توسط آنها وجود دارد(بقره/100).صهیونیسم یهودی غده ای است سرطانی که دوای آن عملیات جهادی و ریشه کنی است تا پیکره انسانیت سلامت و آرامش یابد.

استاد دکتر طارق سویدان در زمینه تاریخ فلسطین کتابی وزین تالیف نموده که بصورت مصور است و در آن با مراجعه به 100 منبع عربی و انگلیسی اثری بدیع پدید آورده که به حق منبعی منحصر به فرد است.صاحب این قلم نظر به حظ وافری که در مراجعه به این کتاب نصیبم گشت درخور دیدم که به قدر رفع تشنگی جرعه هایی از آن را ترجمه کرده و در طبق اخلاص بگذارم.

                                   سالشمار رخدادهای فلسطین

 

پایان یهود

 

1.یهودیان در زمین تکه تکه خواهند شد(اعراف/168)

2. یهودیان در ذلت و خواری دائمی بسر خواهند برد(اعراف/112).

3.در هیچ عصری یهودیان روی خوشی نخواهند دید(اعراف/167).

4.یهودیان در نهایت شکست خواهند خورد(اسراء/4-7).

 

و اینک وظیفه ما:

1.معانی عزت و مجد و امید را در وجود نسل آینده بکاریم.

2.به انکار همه معاهدات سازش بپردازیم تا جوانان ما پرچم مبارزه را بردارند.

3.جهاد را با مال و نفس و اندیشه و کار فرهنگی و برانگیختن حماسه جوانان و دعا ادامه دهیم.

4.قضیه فلسطین را در سطح سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و خیریه و علمی و تربیتی و...دنبال کنیم.

5.جنگ را از محدوده فلسطین خارج نکنیم.

6.شهیدان و اسرای فلسطین را از یاد نبریم.

7.بسوی وحدت صف نیروهای فلسطینی تلاش کنیم.

8.جریان فلسطین را در جهان اعراب و اسلام و سایر دول جهان همیشه زنده نگه داریم.

9.نیروی جهاد را  همیشه مشتعل نگه داریم و معانی دوستی با جهاد و شهادت را در دل کودکان و جوانان زنده نگه داریم.

                 به امید آنکه روزی در مسجد الاقصای آزاد نماز شکر بجا آوریم.

 

هفته سوم رمضان

 

حوادث	روز
پیروزی دولت عثمانی بر روسيه: در15 رمضان 1224 هـ برابر با 24 من أكتبر 1809م: انتصرت دولت عثمانی بر روسيه در جنگ "تاتاريج پیروز شد."،در این جنگ 10هزار سربازروسی کشته شدند.   تولد حسن بن علی بن أبی طالب: در 15 رمضان 3هـ برابر با 1 مارس 625م حسن بن علی بن أبی طالب تولد یافت.   استانداری محمد بن أبی بكر صديق بر مصر: در 15 رمضان سال 37هـ برابر با 23 فوریه 658م محمد بن أبي بكر استانداری مصر را عهده دار شد.   وفات عبيد الله بن عمر بن خطاب: در 15 رمضان 37هـ برابر با 23 فوریه 658م عبيدالله بن عمر بن خطاب رضي الله عنه در گذشت.   عبور عبد الرحمن الداخل به اندلس: در 15 رمضان 138هـ برابر با 20 فوریه 756 م عبد الرحمن الداخل معروف بـ (صقر قريش) از  طریق دریابه اندلس رسید تا دولت قوی اسلامی را در اندلس تاسیس کند و این دولت از سلسله اموی بود.   تسلیم شدن قلعه صفد: در 15 رمضان عام 584هـ برابر با 6 نوامبر 1188م قلعه صفد  تسلیم فرمانده مسلمان صلاح الدين ايوبي شد.	15 رمضان
ولادت شيخ حسنين مخلوف: در 16 رمضان 1307 هـ برابر با 6 می 1890م: عالم بزرگ حسنين محمود حسنين مخلوف- مفتی ديار مصر متولد شد. وفات مؤرخ مقريزی: در شانزده رمضان سال 845هـ برابر با 27 يناير 1442م، أحمد بن علي المقريزی مورخ مشهور رحلت نمود. او صاحب کتاب (المواعظ والاعتبار في ذكر الخطط والآثار)و کتابهای دیگر است.	16 رمضان
غزوه بدر كبرى: در 17 رمضان 2هـ برابر با 13 مارس 623م غزوه بدر میان مسلمين به فرماندهی رسول الله- صلى الله عليه وسلم- و مشرکین رخ داد و این اولین پیروزی حق بر علیه باطل بود که به غزوه فرقان معروف شد. وفات بانو رقيه رضي الله عنها: در 17 رمضان 2هـ برابر با 13 مارس 623م بانو رقيه دختر پیامیر صلى الله عليه وسلم وفات نمود. شهادت امام علی بن أبی طالب: در 17 رمضان 40هـ برابر با 24 يناير 660م: حضرت امام علی بن أبی طالب چهارمین خلیفه راشد وفات نمود. او زود مسلمان شد و در غزوات زیادی با رسول خدا شرکت نمود و با دختر پیامبر بنام  حضرت فاطمه رضي الله عنها ازدواج نمود .او به شجاعت وفصاحت وبلاغت مشهور است ودر حالی که 58سال داشت بدست یکی از خوارج بنام عبد الرحمن بن ملجم حميری به شهادت رسید. پیروزی بر دولت بیزانس در جنگ عموریه: در 17 رمضان 223هـ برابر با 12 من اگست 838م پیروزی مسلمانان بر دولت بیزانس در جنگ عموریه به رهبری خلیفه معتصم  عباسی به تحقق پیوست.او به منظور نجات جان مسلمانانی که از آنجا از او کمک خواسته بودند نیروی بزرگی را برای گوشمالی دولت بیزانس فرستاد. وفات بانو عائشه رضي الله عنها: در شب سه شنبه 17 رمضان 85هـ برابر با 12 يوليو 678م حضرت عائشة همسررسول الله صلى الله عليه وسلم دار فانی را وداع گفت. او دختر أبو بكر صديق رضي الله عنه بود که در بقيع دفن شد. وفات حجاج بن يوسف ثقفی: در 17 وگفته شده در 21 رمضان سال95هـ برابر با يونيو 714م حجاج بن يوسف ثقفی قبل از پایان مدت خلافت ولید بن عبدالملک در کمتر از یکسال وفات کرد.وفات او در عراق بود و 54 سال داشت. برکناری بيبرس عن عرش مصر: در17 رمضان سال 709هـ برابر با 17 فوریه 1310م، سلطان بيبرس از تخت مصر در حالی که از حکومت او یکسال و نیم می گذشت  به زیر آمد.	17 رمضان
وفات سيف الله "خالد بن الوليد": در 18 رمضان 21هـ برابر با 20 من اگست 642م: شمشیر برهنه خدا "خالد بن وليد" صاحب تعداد زیادی از فتوحات وپیروزی ها بر علیه دو امپراتوری ایران و روم  در گذشت ،همه زندگی او در جهاد در راه خدا گذشت. درگیریهای میان هندو ها ومسلمانان در شهر كالكوتای هند: در 18 رمضان 1365 هـ برابر با 16 من اگست 1946م: درگیریهای میان هندو ها ومسلمانان در شهر كالكوتای هند شروع و دامنه آن به چند شهر کشیده شد.این درگیریها 3روز ادامه یافت و 7 هزار کشته داشت. بیعت حسن بن علي به خلافت در 18 رمضان 40هـ برابر با 24 يناير 661 حسن بن علي رضي الله عنه بعد از وفات پدرش به خلافت  رسید. يوسف بن تاشفين باعث اتحاد مسلمانان در اندلس شد: در 18 رمضان 484هـ برابر با1091م  فرمانده يوسف بن تاشفين توانست که مسلمانان را در اندلس متحد کند و به تفرقه میان طوایف پایان دهد. پایان دولت مرابطين مغرب در 18 رمضان سال 539هـ،دولت مرابطين در مغرب عربی به پایان رسید و دولت موحدین تشکیل شد.هنگامی که درگیری میان (مرابطين) به رهبری تاشفين بن علي بن يوسف بن تاشفين وموحدين- به رهبری عبد المؤمن بن علي-  شدت یافت و درگیری و کشتار میان دو گروه رخ داد پس از آنکه از روی صخره پرت شد کشته شد که موحدین سر او را از بدن جدا کرده و به مرکز موحدین در جایی بنام (تينمل) مركز دعوة موحدین بردند. با این اتفاق حکومت مرابطین در مغرب به پایان رسید،هرچند که اعضای مرابطین پس از مرگ تاشفین با برادر او موسوم به اسحاق بیعت کردند اما اثری نداشت.	18 رمضان
تأسيس دانشگاه الزيتونه: در 19 رمضان 1375 هـ برابر با30 آوریل 1956م: حكومت تونس دستوری  مبنی بر اختصاص دانشگاه زیتونیه مخصوص علم صادر کرد و 5دانشکده داشت. وفات شيخ حسنين مخلوف: در 19 رمضان 1410هـ برابر با 15 آوریل 1990م: عالم بزرگ حسنين محمد حسنين مخلوف، مفتی ديار مصر درگذشت.او یکی از چهره های فقه در جهان اسلام در قرن چهاردهم هجری به شمار می رود که به موضعگیرهای شجاعانه و اظهارات حق شهرت دارد. جنگ دریایی میان عثمانی ها و پرتغالی ها: در 19 رمضان 1121هـ برابر با 30 نوامبر 1806م جنگ دریایی میان اسکادران عرب عثمانی و ناوگان پرتغال ها رخ داد که نتیجه آن بازگشت ناوگان اعراب به راس الخیمه بود.	19 رمضان
بنای مسجد قيروان: در بیستم رمضان 51هـ برابر با 29 سپتامبر 671م مسجد قيروان بدست عقبه بن نافع رضي الله عنه بنا شد. کوچ هزاران تن از قرطبه: در 20 رمضان 202 هـ برابر با 30 مارس 818م: پس از آن که قیام اندلسی های قرطبه بر ضد حکومت امیر حکم بن هشام شکست خورد و خانه های آنان ویران شد؛ هزاران تن از آنان که نزدیک به 15 هزار نفر بودند به مصر کوچ کردند.	20 رمضان
فتح مكة مكرمه: در 21 رمضان 8 هـ برابر با 11 يناير 630م فتح مكه مكرمه به اتمام رسید و این سال به سال فتح معروف شد. این فتح (فتح الفتوح)  هم نامیده شد زیرا پس از آن بود که مردم گروه گروه به دین خدا داخل شدند. در فتح مکه ابوسفیان هم مسلمان شد.   وفات حجاج بن يوسف ثقفی: در 21 رمضان 95هـ برابر با 9 يونيو 714م: توفي حجاج بن يوسف ثقفی یکی از مردان دولت اموی درگذشت.او یکی از افراد مشهور تاریخ اسلامی است که به قدرت و خشونت در برخورد با دشمنان معروف است.در زمان حکومت او خدمات شایانی صورت گرفت که از جمله می توان برقراری امنیت و گسترش فتوحات اسلامی،ایجاد شهرواسط و نقطه گذاری قران مجید را نام برد.   ولايت سلطان أورخان اول: در 21 رمضان 726هـ برابر با 21 اگست 1325م : سلطان أورخان اول بر سریر حکومت عثمانی تکیه زد.او دومین نفر در سلسله سلاطین محسوب می شود که موجب محکم شدن پایه های حکومت و وسعت مقام عثمانی گردید و فرقه مشهور انکشاری را بوجود آورد.   شروع حفاری در کانال سوئز: در 21 رمضان 1275 هـ برابر با 24 من آوریل 1859م: عملیات حفاری در کانال سوئز که دریای سفید و احمر را به هم وصل می کند اغاز شد.این کار بمدت 10 سال ادامه داشت و درآن 60 هزار کشاورز مصری شرکت داشتند.در 19 نوامبر 1869 افتتاح شد. طول ان 162ونیم کیلومتر است. وفات دعوتگر بزرگ شيخ إبراهيم عزت: در 21 رمضان 1403 هـ برابر با 2 يوليو 1983م: دعوتگر بزرگ شيخ إبراهيم عزت یکی از دعوتگران بزرگ مصر در ربع پایانی قرن بیستم؛ درگذشت.	21 رمضان

 

چکار کنیم تا در دهه اخیر از آتش جهنم نجات یابیم؟!

مسلمان پس از موفق شدن در جلب رحمت و مغفرت خداوند در دهه های اول و دوم  می خواهد که از آتش جهنم  هم نجات پیدا کند ﴿فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ﴾ )آل عمران: 185(هر کس که از آتش بدور گردد و به بهشت برده شود،واقعا سعادت را فراچنگ آورده و نجات پیدا کرده است.   نجات از آتش مستلزم آن است که ما در برابرعتابهای الهی درنگ کنیم و برا ین اساس پافشاری کنیم.بسیار زاری کنیم و دست به دعا برداریم وبه انجام طاعات دست یازیم،بخصوص در این دهه سنت اعتکاف را که از جمله اعمال با فضیلت است بجا آوریم تا بدینوسیله از بقیه امور منصرف شده و تنها در مقابل دروازه های الهی بایستیم و از ذات پاکش عفو و غفران و نجات از آتش جهنم را خواستار شویم.   آخر رمضان هنگام نجات از آتش است.   فعالیت های رسول الله صلى الله عليه وسلم در دهه آخر رمضان بخاري ومسلم از بانو عائشة رضي الله عنها روایت می کنند که ایشان فرمودند: كان النبي- صلى الله عليه وسلم- إذا دخل العشر الأواخر شدَّ مئزرَه وأحيا ليلَه وأيقظ أهلَه،هنگامی که دهه اخیر رمضان فرا می رسید رسول الله از رختخواب خود دور می شد و شب زنده داری می نمود و خانواده اش را هم بیدار می نمود .باز هم حضرت عائشه می فرمایند: "كان رسول الله- صلى الله عليه وسلم- يجتهد في العشر الأواخر ما لا يجتهد في غيرها" ((رواه مسلم)تلاشی که رسول الله در ده روز آخر می کرد در غیر این ایام انجام نمی داد.   بخاري از أبو هريره رضي الله عنه نقل می کند: "كان النبي- صلى الله عليه وسلم- يعتكف في كل رمضان عشرةَ أيام، فلما كان العام الذي قُبض فيه اعتكف عشرين يومًا"پیامبر(ص)در هر رمضان ده روز را به اعتکاف می نشست و هنگامی که سال آخر عمرش فرا رسید 20 روز را به اعتکاف گذراند. ابن حجر در فتح الباري آورده است که علت این که رسول الله در آخرین سال عمرش بر مدت اعتکاف افزود این بود که به امت خود نشان دهد که اعمال خیر را زیاد انجام دهند .   انسان وقت طولانی را به دنیا اختصاص می دهد،دستکم در این ده روز از دنیا فارغ می شود،تا از جانب خداوند به فضل بزرگ و نجات از آتش جهنم دست یابد. کسانی که موفق به احیای لیالی قدر می شوند در زندگی خود هم انسانهایی موفق اند و از دسته تنبل ها به حساب نمی آیند. انسان نیازمند موفقیت در هر کاری است ؛خواه در مورد چاره جویی مسائل زنذگی باشد و یا  به رابطه اش با خداوند مربوط باشد.چه بسیارند آدمیانی که به سبب کارهای خاص و یا بیماری از کارهای معمول خود بازمانده اند.   در مورد اعتکاف در جای جای قران سخن به میان آمده است ﴿وَلاَ تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي المَسَاجِدِ﴾ (البقرة: 187).. در حالی که در اعتکاف بسر می برید با همسران خود نزدیکی نکنید.چیزی که هست آنکه باید وقت خود را تنظیم کنیم و در صورت امکان از مرخصی های کاری استفاده کنیم.اگر برایمان امکان 10 روز اعتکاف نبود به هر میزان که توانش را داشتیم اگر چند یک ساعت باشد باکی نیست.   اعتكاف زنان اعتكاف برای زنان جائز است.اگر شوهر زن به او اجازه دهد و شرایط زمانی و مکانی جدا از مردان فراهم باشد زن می تواند در مسجد معتکف شود. (أذِن رسول الله- صلى الله عليه وسلم- لعائشة واستأذنته لحفصة)پیامبر(ص) به حضرت عائشه و حفصه اجازه اعتکاف دادند.اذن رسول الله دلیل جواز است. امام بخاری بابی را تحت عنوان اعتکاف زنان آورده است ،حتی امام مالک گفته که اگر زن در اعتکاف دچار قاعدگی شد به خانه بازگردد و پس از پاک شدن اعتکاف را ادامه دهد. (الموطأ: باب قضاء الاعتكاف 1/317) شب قدر بزرگترین چیزی که انسان در این ایام  به امید خدا به ان دست می یابد (ليلة القدر) است که از هزار ماه با ارزشتر است،نزدیک به 83سال و4ماه. رسول الله- صلى الله عليه وسلم- به ما امر کرده است که آن را در 10روز آخر بجوییم.: "التمسوها في العشر الأواخر من رمضان" ودر روايت دیگر آمده است: "تحرَّوا ليلة القدر في الوتر من العشر الأواخر من رمضان". شب قدر را در شبهای فرد بجویید.   باید خود را برای این فرصت نادر بخوبی آماده کنیم.برای این کار 2آمادگی را در خود برنامه ریزی کنیم. 1.     از قيلوله کمک بگیریم. 2.   خیلی زود به از بین بردن دشمنی ها و اصلاح روابط میان همدیگر اقدام کنیم زیراکینه و دشمنی موجب محروم شدن ما از برکات این شب خواهد شد. "أنظِروا هذين حتى يصطلحا"، 3.   بکوشیم که تمام شب را احیا کنیم. رسول الله- صلى الله عليه وسلم فرمودند: "من قام ليلة القدر إيمانًا واحتسابًا غُفر له ما تقدم من ذنبه" (رواه البخاری(هر کس که از روی ایمانو گمان پاداش از جانب خداوند شب قدر را زنده بدارد خداوند گناهان گذشته اش را می آمرزد.   پس ای برادر ایمانی ،این شب از همه عمر تو بهتر است و در آن از آتش جهنم نجات می یابی ؛بکوش که حتی لحظه ای از آن را از دست ندهی.  امور دیگری که موجب نجات از آتش می شود * إفطاری دادن به روزه دار موجب نجات از آتش می شود:"من فطَّر فيه صائمًا كان مغفرةً لذنوبه وعتقًا لرقبته من النار، وكان له مثل أجره دون أن ينقص من أجره شيءٌ". * صدقات: "اتق النار ولو بشق تمرة". * آسانگیری بر مردم موجب نجات از آتش می شود "من خفف عن مملوكه فيه (أي رمضان) غفر الله له وأعتقه من النار". * اعتراف به فضل واحساس جميل موجب نجات از آتش می شود،به همین خاطر اکثر اهل جهنم زنانی هستند که کفران خانواده را می کنند. *  خلاصی از صفات نفاق موجب نجات از آتش می شود "(إذا حدَّث كذب، وإذا وعد أخلف، وإذا اؤتُمن خان، وإذا خاصم فجر)صفات منافقین در کلام رسول خدا(ص) عبارتند از؛وقتی حرف بزند دروغ می گوید،هنگامی که وعده دهد وعده خلافی می نماید،وقتی امانتی به او سپرده شود در آن خیانت می کندئ و وقتی دعوا کند فحش می دهد.﴿إِنَّ المُنَافِقِيْنَ فِي الدَّرْكِ الأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ﴾ (النساء: 145)منافقین در عمیق ترین قسمت جهنم بسر می برند. * نیکو تربیت کردن دختران موجب نجات از آتش می شود: "من كان له ثلاث بنات فأدبهن وأحسن تأديبهن كنَّ حجابًا له من النار".هر کس که سه دختر داشته باشد وآنها را بدرستی تربیت کند خداوند آنها را حجابی از آتش قرار می دهد. * بزرگترین چیزی که موجب نجات از آتش  می شود شهادت در راه خداست: طبق حدیث شریف اولین قطره ای که از خون شهید برزمین ریزد همه گناهانش بخشیده می شود.   خداوند ما و شما را شهادت بهره مند سازد و ما و شما را از آتش جهنم نجات دهد و اعمال من و شما را به درگاه خود بپذیرد.

بقلم: د. رشاد لاشين

                                                 برگردان:عبدالغفور گردهانی

 

اوقات طلایی.. گنج های فراموش شده

                                                  محمود أحمد إسماعيل

                                                                                             عبدالغفور گردهانی

در رمضان چقدر به گامهای عملی احتیاج داریم ، فرصت های طلایی و گنج های بزرگ که ما را به خدای متعال نزدیک تر کند.بعد از انجام این کارها انسان احساس می کند که عملی انجام داده و استفاده ای برده و به حسناتی هم وزن کوهها دست یافته است. این اعمال کارهای ساده ای هستند که که زیاد انسان را دچار زحمت نمی کنند. 

 

 

قبل از  فجر

1 - تهجد

خداوند می فرماید ( أمن هو قانت آناء الليل ساجداً وقائماً يحذرُ الآخرة ويرجو رحمة ربه ) الزمر : 39
2 – سحری خوردن :

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید( تسحروا فإن في السحور بركة ) متفق عليه .
3 - الاستغفار تا أذان فجر

خداوند می فرماید ( وبالأسحار هم يستغفرون ) الذاريات : 18 .
4 - أدای سنت فجر:

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها ) رواه مسلم .

بعد از طلوع الفجر

1 – زود بیدار شدن برای نماز صبح

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( ولو يعلمون ما في العتمة والصبح لأتوهما ولو حبواً ) متفق عليه .
2 – مشغول شدن به ذكر ودعاء تا برپایی نماز

 پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( الدعاء لا يرد بين الأذان والإقامة ) رواه أحمد والترمذي وأبو داود .
3 – نشستن در مسجد برای ذكر وقرائت قرآن تا طلوع خورشید : ( أذكار صبح )

 فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا صلى الفجر تربع في مجلسه حتى تطلع الشمس . رواه مسلم .
4 – 2رکعت نماز :

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( من صلى الفجر في جماعة ثم قعد يذكر الله حتى تطلع الشمس ثم صلى ركعتين كانت له كأجر حجة وعمرة تامة تامة تامة ) رواه الترمذي .
5 - دعاء در مورد اینکه خداوند در روز تان برکت نهد:

 پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( اللهم إني أسألك خير ما في هذا اليوم فتحه ونصره ونوره وبركته وهداه وأعوذ بك من شر ما فيه وشر ما بعده ) رواه أبو داود .
6 – خواب به اندازه :

 قال معاذ رضي الله عنه إني لأحتسب نومتي كما احتسب قومتي .
7- رفتن به محل کار یا تحصیل

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( ما أكل أحد طعاماً خيراً من أن يأكل من عمل يده وإن نبي الله داود كان يأكل من عمل يده ) رواه البخاري .
8 – مشغول شدن به ذکر در طول روز:

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( ليس يتحسر أهل الجنة إلا على ساعة مرت بهم ولم يذكروا الله تعالى فيها ) رواه الطبراني .
9 – صدقه دادن در روز: در حالی که این دعای پروردگار را در حق انفاق کننده مد نظر داشته باشد : اللهم أعط منفقاً خلفاً . خدایا عوض آنچه را که انفاق دهنده داده است به او بده.

ظهر

1 - نماز ظهر در وقتش به جماعت با تکبیر اولی :

عبدالله ابن مسعود رضي الله عنه می فرماید : ( إن رسول الله علمنا سنن الهدى وإن من سنن الهدى الصلاة في المسجد الذي يؤذن فيه ) رواه مسلم . رسول خدا(ص) به ما سنت های هدایت را می آموخت و یکی از این سنت های هدایت نماز خواندن در مسجدی است که در آن اذان داده می شود.
2 – استراحت کردن به نیت صالح

( وإن لبدنك عليك حقاً )بدن تو بر تو حقی دارد.

عصر

1 - نماز عصر با حرص بر بجا آوردن 4 رکعت سنت ماقبل آن :

 پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید: ( رحم الله امرءاً صلى قبل العصر أربعاً ) رواه أبو داود والترمذي .
2 – گوش دادن به موعظه مسجد :

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( من غدا إلى المسجد لا يريد إلا أن يتعلم خيراً أو يعلمه الناس كان له كأجر حاج تاماً حجته ) رواه الطبراني .
3 - نشستن در مسجد :

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( من توضأ في بيته فأحسن الوضوء ثم أتى المسجد فهو زائر الله وحق على الموزر أن يكرم الزائر ) رواه الطبراني بإسناد جيد .

مغرب

1 –مشغول شدن به دعاء قبل از غروب

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید (ثلاثة لا ترد دعوتهم وذكر منهم الصائم حتى يفطر ) أخرجه الترمذي .سه نفر هستند که دعای آنان رد نمی شود:یکی از آن سه روزه دار است.
2 – میل نمودن  افطار همراه با دعای آن

( ذهب الظمأ وابتلت العروق وثبت الأجر إن شاء الله تعالى ) رواه أبو داود .
3 - أدای نماز مغرب به جماعت در مسجد و رسیدن به تکبیر اولی .
4 – نشستن در مسجد برای اذكار شامگاه.
5 – نشستن با خانواده و گفتگو در موارد مفید:

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( وإن لزوجك عليك حقاً )همسرت هم بر تو حقی دارد.
6 – آماده شدن برای نماز عشاء وتراويح

عشاء

1 - نماز عشاء با جماعت درمسجد به رسیدن در تکبیر اولی .
2- نماز  تراويح بصورت كامل همراه با امام

پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( من قام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه ) رواه البخاري ومسلم .هر کس که به امید پاداش از جانب خداوند روزه بدارد خداوند گناهان گذشته اش را می آمرزد.
3 – عقب انداختن نماز وتر تا آخر شب :

 پیامبر صلى الله عليه وسلم می فرماید ( اجعلوا آخر صلاتكم بالليل وتراً ) متفق عليه .آخرین نماز خود را در شب وتر قرار دهید.

برنامه های متفرقه

دیدار ( نزدیکان . دوستان . همسایگان ) شرکت در برنامه های دینی مخصوص رمضان . مطالعه شخصی . گفتگوی دو نفره درباره ( أحكام . آداب . سلوك .. الخ ) درس برای خانواده . تربيت نفس . حضور درمجلس محله .
همراه بر حرص در دستیابی به جوهای ایمانی و فرصتهای مناسب برای کارهای خیر در ماه مبارک.

تنظیم خواب

با توجه به اوقات گرانبهای ماه رمضان و لزوم برنامه ریزی برای اجرای برنامه های روحی و ایمانی تنظیم وقت جهت انجام عبادات مورد نظر اهمیت اساسی دارد.این است که ما باید برای تمامی لحظه لحظه این ایام زمان را تعریف کنیم بطوری که خوابمان به اندازه،کار روزانه به میزان و عبادات دقیقا و بطور کامل انجام شوند.تنظيم ساعات خواب در رمضان از امور مهمی است؛ ولذا باید به هر شخصی گفت که پس از نماز تراویح در حدود ساعت 11 بخوابد ودر حدود ساعت 4 بیدار شود تا نماز تهجد،سحری و سپس نماز صبح را بجا آورد. اگر بعد از نماز صبح امکان داشت تا قبل از رفتن به سر کار به مدت 2 ساعت بخوابد.بدین ترتیب به حد مناسبی از راحتی دست می یابیم  و البته باید با توجه به ساعات خواب غذای خود را تنظیم کنیم.برای تنظیم خوراک باید سنت نبوی را در این مورد رعایت کنیم زیرا پرخوری معده را سنگین می کند و باعث می شود که ما تمرکز خود را در نماز از دست بدهیم.

 

برای استفاده بهتر از شبهای قدر روش صلاح الدین ایوبی به ما کمک  می کند .ایشان هر شب در لشکر خود عده ای را مامور کرده بود که در دل شب سایرین را بیدار نموده و آنها مشغول ذکر و نماز و تلاوت شوند.او می گفت:پیروزی چگونه بدست می آید در حالی که ما در این ساعات گرانبها بخوابیم.