****متن سوره
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ (1) وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ (2) لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3) تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ (4) سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
*مکی/محور آیات اصلاح بینش و اعتقاد
*قدر و اندازه گیری در مورد تمام مسایل قابل اندازه گیری
*میادین ارزیابی:محور اصلاح و محورتقدیر /ارزیابی بینش ها و منش ها
**کلید واژه ها:
1.قدر:اندازه گیری چیزی برای انجام کاری،منزلت و مقام،مصدر ثلاثی مجرد
قادر اسم فاعل،ثلاثی مجرد، همین مصدر،کسی که با قدرت عمل ارزیابی را انجام می دهد.
مقتدراسم فاعل،ثلاثی مزید، دیگر هم کسی است که عمل ارزیابی و مشخص کردن جایگاههادر او شدیدتر است.
قدیر صفت مشبهه است که ارزیابی را به شکلی دقیق همراه با قدرت انجام می دهد.
2.انزل از ماده نزول به معنی نازل کردن یادر دسترس کسی چیزی را قرار دادن.
نزول هم در دسترس قرار دادن مخاطبین چیزی را تا آن را بفهمند.
کسی که خود را منزل هدایت بداند اما درک عمیق و دقیقی از هدایت نداشته باشد می توان گفت که بر قلب او نازل نشده است.
ما نیازمند نازل کردن وحی بر قلوب هستیم.
نزل به روح الامین علی قلبک لتکون من المنذرین بلسان عربی مبین(شعراء/)
پیامبر قران را بر قلوب صحابه نازل کرد،ما هم باید آن را نازل کنیم تا دلها قرانی شوند.اما شرط نزول آنست که دل را ساعتی از هموم وغموم دنیایی فارغ کنیم.
عروس حضرت قران نقاب آنگه بر اندازد
که دار الملک ایمان را مجرد بیند از غوغا
(سنایی)
3.لیله؛شب
شب ظرف و زمان محاسبه است که انسان فاصله بین وضع موجود و وضع مطلوب را ارزیابی کند،شب ظرف سکونت و آرمیدن است(والله جعل لکم اللیل لتسکنوا فیه و النهار مبصرا)آرمیدن یعنی از همه جا بریدن و به خدا رسیدن.
نهار وقت معاش است ،جای ارزیابی نیست؛ما باید برنامه ریزی خودرا در شب انجام دهیم چون در روز مدام در حال تکاپو هستیم.در شب 20درصد برنامه ریزی و در روز 80 درصد کار.
لیل لباس است که انسان را می پوشاند و به او آرامش می دهد و هرچه این لباس زیباتر باشد آرامش بیشتر است.
مبارک تر شب و خرمترین روز
به استقبالم آمد بخت پیروز
دهل زن ،گو بشارت زن دو نوبت
که دوشم قدر بود امروز نوروز
(سعدی)
اگر شبها قدر نباشند روزها بیهودگی،دلمردگی،افسردگی،پژمردگی،روزمرگی و در آخر روز مرگی می شود.
4. وما ادراک؛از ماده دری یدری ،درک یدرک باب افعال که مصدر آن ادراک می شود؛درک نوعی از فهم که انسان با زحمت آن را بدست آورده باشد،نوعی از علم اکتسابی .
جعل مدرک،چه چیزی تو را آنچنان کرد که درک کنی.
5.خیر؛ افعل تفضیل از اخیر،بهتر
6.الف؛هزار، الفت و انس میان ده تایی ها و صدتایی ها.
7.شهر؛ماه،شهره ؛فعلی بمعنی آشکارش کرد
29روز و اندی طول می کشد تا خود را می نماید و کم کم به محاق می رود.
8.تنزل؛مضارع؛باب تفاعل که اصل آن تتنزل بوده است.
9.ملائکه؛از ماده الک یعنی جویدن،با حذف همزه و تبدیل به عین ،علک آدامس یا سقز است.
ملائکه جمع ملک ،پیامی را از خداوند گرفته و آن را زمزمه کنند و سپس آنرا به دیگری منتقل کنند.
10.روح؛از ماده ریح یعنی باد،روح،رایحه؛باد که سبب حرکت اشیا است،رُوح وقتی در جسم دمیده می شود باعث حرکت جسم می شود؛رَوح به معنی رحمت که در انسان امید ایجاد کرده و سبب حرکت بیشتر انسان می شود؛روح به عنوان جبرئیل چون با پیامی که از آسمان آورده است باعث حرکت زمینیان می شود.
11.اذن ؛از ماده اذن ،اجازه ای که آن را انسان خود مستقیما با گوش خود شنیده باشد.
12.ربّ؛دارای 2مولفه ربوبیت(رحمان،رحیم،مالک)و الوهیت(معبود و معین).
13.امر؛فرمان،کار؛فرامینی که با استماع وامتثال آنها انسان به کمال می رسد.
14.سلام؛از ماده سِلم؛کسی که دور از آفات و امراض مادی و معنوی است؛مسلم کسی است که سلامتی شخصیتی و شخصی از آفات و امراض پیدا کرده باشد.
سلامت دو وجه دارد:1)ظاهر2)بصیرت.
هم شنیدن ظاهری گوش و چه گوش سمع،قلب صنوبری سالم وقلبی که محل هدایت است سالم باشد،دست ظاهر و دست کرم سالم باشد و... .
15.مطلع،مصدر میمی یا اسم زمان از ماده طلع؛درخشید.
16.فجر،مضاف الیه،شکافت،فاجر شکافنده،کسی که میدانی را که برای او تعیین کرده اند می شکافد و بیرون می رود،فجور فعلی که با انجام آن انسان از حدود خارج می شود؛صبح زود که پرده تاریکی را می شکافد و از دل تاریکی روشنایی خارج می شود.
***بررسی سوره
1و2:بیان نزول هدایت در شب قدر
3و4:عظمت شب قدر و اتفاقات آن شب
5:آخرین وصف در عظمت شب قدر
ابتدای سوره دخان:حم*و الکتاب المبین*انا انزلناه فی لیله مبارکه انا کنا منذرین*فیها یفرق کل امر حکیم*امرا من عندنا انا کنا مرسلین*رحمه من ربک انه هو سمیع العلیم.
شب قدر از شب های ماه رمضان است زیرا که؛
*شهر رمضان الذی انزل فیه القران هدی للناس وبینات من الهدی و الفرقان....
ابتدای نزول در این شب بوده است.سوره علق در حرا در رمضان بر رسول نازل شد.
این شب یکی از شب های رمضان است.
روز هنگام تطبیق تقدیرات شب است.هرکس که روز را با خلق می گذراند باید شب را با حق بگذراند و گرنه دچار تقصیر خواهد شد.
*وماادراک ما لیله القدر
نگفته عبادت در این شب از هزار ماه برتر است،هزار برای تغلیب است.عظمت شب بستگی به حادثه ای دارد که در آن رخ داده است،آنهم نزول هدایتی است که بشریت را از تاریکی های مختلف می رهاند و به نوری از جانب خداوند که خود نور اسمانها و زمین است هدایت می کند.
و بقول سید قطب:لیله القدر خیر من آلاف الشهور عند البشر.
*اهمیت احیای لیالی قدر:
شب های قدر شب های ارزیابی خود است تا وضع خود را بررسی کنیم، تا بدانیم که کجاییم و باید به کجا برویم.ترک خودی ها و رسیدن به خدایی ها؛از خود سفر کردن،تصمیم گرفتن برای جداشدن از حالت های ناسالم و رفتن به حالت های سالم.شب جبران مافات،انسان باید ابعاد شخصیتی خود را احیا کند.
دعای شب های قدر:اللهم انک عفو تحب العفو فاعف عنی(ترمذی و نسایی و ابن ماجه)
باید زحمت کشید تا هر روز نوروزی بشود.
*تنزل الملائکه و الروح فیها باذن ربهم من کل امر
جبرئیل بوسیله فرشتگانی اسکورت می شود و پیام را می آورد.
*الا من ارتضی من رسول فانه یسلک من بین یدیه ومن خلفه رصدا(جن/27).
*سلام هی حتی مطلع الفجر
سلامتی ها از این شب شروع شد و تا 23 سال ادامه یافت.بقول سیّد:سلامتی فکر و اخلاق و خانواده و جامعه؛
بدین ترتیب شب تمام می شود و با دمیدن فجر و آغاز روز زمان تطبیق و اجرا فرا می رسد.
***نکات سوره
1.آسمان وحی دارای بار هدایتی مثبت و زمینیان با ظلم وتباهی بار منفی را تشکیل می دهند،در شرایط عادی تغییر و تحولی انجام نمی شود. اما در زمانهایی خاص مثل ماه رمضان یا ایام قدر به دلیل آماده شدن شرایط و تحولات روحی و انقلابات نفسانی که از یک ماه روزه داری و تزکیه نفس و دعا و توجه وتقرب حاصل می شود ،در جو معنوی انسان دائما جرقه های بیداری و هوشیاری می زند و غرش رعد نفس لوامه مرتبا پرده های گوش دل او را می لرزاند.در این حال رسول حامل بار هدایت (جبرئیل امین) همچون توده ابری که در جستجوی بلندترین نقطه زمین و کوتاهترین فاصله ممکن برای تخلیه الکتریکی است،دنبال مقرب ترین بنده که اوج بیشتری به آسمان گرفته و با صعود خود فاصله کمتری تا آسمان پیدا کرده،می گردد تا بار هدایتی خود را بر قلب او تخلیه(القاء)کند و درون او را از نور خیره کننده الهی همچون صاعقه روشن نماید(نگاه کنید به:سوره رعد/آیات مربوط به نزول باران).
2.به این خاطر باذن ربهم گفته شده تا نقش ربوبیت و تدبیر حکیمانه پروردگار را در امر هدایت انسانها نشان دهد((اعراف/58 )و(ابراهیم/25و1) )و اما به اذن الله قانونمندی و فرمان عام خداوند را در اذن دادن به پدیده ها نشان می دهد.
3. شب قدر در مناطق مختلف یکی است.چرا که شب همان سایه نیم کره زمین است که بر نیمکره دیگر می افتد و این سایه همراه گردش زمین در حرکت است.یک دوره کامل آن در 24 ساعت انجام می پذیرد. این مدت که تاریکی تمام نقاط زمین را به تدریج فرا می گیرد شب کامل کره زمین و شب قدر آن است که با اختلاف چند ساعت زودتر و دیرتر مهمان مردمان گوشه و کنار زمین می شود.
4.در مورد اینکه شب قدر کدام شب رمضان است 40 قول مختلف ذکر شده(نگاه: به تفهیم القران امام مودودی) اما از 17 رمضان تا آخر آن به ویژه شبهای فرد آن رای بسیاری از علماست.
5.محور سوره قدر در راستای آیات(و ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتوا بسوره من مثله و ادعوا شهداءکم من دون الله ان کنتم صادقین...)سوره بقره پیش می رود.
6.سجده و قرب الی الله(آخر سوره علق) پیامبر (ص) را به شب قدری رساند که در آن قران نازل شد.
7.تورات،زبور و انجیل هر کدام در رمضان نازل شده اند.
منابع:
- تفسیر فی ظلال استاد سید قطب
- تفسیر نور استادخرمدل
- نظم قران استاد عبدالعلی بازرگان
- الاساس فی التفسیر استاد سعید حوی
- نوار سخنرانی یک استاد
|
روزه معانی بزرگ و اهداف بلندی دارد که اگر در این مورد بیندیشیم آنقدر است که تعجب ما را برانگیزد.ما کمی از آنها را که دریافته ایم بیان می داریم. أولا: محقق ساختن معنى بندگی صرفا برای الله تبارك وتعالى وتسلیم شدن در برابر او؛ از این رو روزه بنا به اتفاق یکی از ارکان اسلام است واسلام بدون روزه کامل نمی شود.روزه بنده را به بندگی کردن و اطاعت و پذیرفتن فرمان خداوند تمرین می دهد. به او تذکر می دهد که تنها بنده خداست ، واز این رو الله -سبحانه وتعالى- بنده را امر می کند که سر وقت بخورد ،اگر در حال روزه بخورد گناهکار است در حالیکه در هنگام عید چنین نیست. در احرام هم نظیر این قواعد را داریم که بنده از چیزهایی منع شده و به انجام چیزهای دیگر امر کرده می شود تا به بنده بگوید که در حدی که خداوند برای او تعیین کرده است متوقف شود.اگر بندگان این معنای بزرگ را درک کنند و در عبادات خود به کار گیرند در زندگی آنان اثری ممتد خواهد داشت. این برنامه تنها به ارکان منحصر نیست بلکه مسلمان را در حالتی می گذارد که چون یک سرباز پایبند همیشه آمادگی دارد که اگر فرمان پیش رفتن داده شود جلو می رود و اگر فرمان ایست برسد درنگ می کند. روزه انسان را بر اساس کمال بندگی تربیت می کند،جریان تنها مربوط به کنترل شهوات و لذات نیست بلکه صحبت بر سر اطاعت محض خداوند و اجرای فرامین اوست.این سر بسیاری از عبادت هم هست اما مسلمانان از آن غفلت می کنند و روح آن عبادت را با خود ندارند. بندگی خدا آزادی حقیقی است و کمال آزادی در گرو کمال بندگی می باشد. ثانيا: روزه با إيمان مرتبط است، روزه عبادتی سری میان بنده و پروردگار است ؛روزه دار می تواند هر وقت که بخواهد افطار کند چه در شکل خوردنی یا نوشیدنی و یا حتی به مجرد نیت .او می تواند روزه را بخورد اما خود را روزه دار نشان دهد. امتناع بندگان از مفطرات روزه با وجود توانایی بر این کار،دلالت بر این دارد که آنها به یقین این را احساس می کنند که خداوند برامور پنهانی و مخفیانه آنان آگاه است. اگر نیک بنگریم این سر ایمانی را که در بسیاری از عبادات جاری است درک می کنیم مثل وضو،غسل ،اذکار نماز و..که اگر فردی آنها را انجام ندهد کسی متوجه این امر نخواهد شد.این نشانه ایمان عمیق به خداوند ی است که از هر چیز پیدا و نهان آگاه است: {وَإِن تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ يَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفَى} (طه:7). ثالثا: روزه بندگان را بر خداترسی تربیت می کند؛ از این رو خداوند می فرماید:"لعلكم تتقون"زیرا روزه دار می گوید نمی خورم و نمی نوشم چیزهایی را که در اصل مباح اند،زیرا او با خداوند سبحان مرتبط است و به خاطر انتظار ثواب از جانب او پرهیز می کند.او از گناهانی خودداری می کند که می داند در هر حال حرام اند. این آن چیزی است که اگر مسلمان به آن بیندیشد می فهمد که چگونه است که او از خوردن و نوشیدن که در اصل مباح هستند خودداری می کند اما از غیبت،سخن چینی،دروغ وگواهی دادن به دروغ پرهیز نمی کند.از این رو در حدیث صحیح آمده است که ابوهریره از رسول خدا نقل کرده است که ایشان فرمودند: "مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ فِي أَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ" (رواه البخاري)هرکس که سخن دروغ و عمل به آن را ترک ننماید خداوند نیازی ندارد که او از خوردن و نوشیدن پرهیز کند. این مساله نشانگر این است که خداوند روزه را به منظور ترک خوردن ونوشیدن وضع نکرده است بلکه تشریع روزه به خاطر آن است که ما ترک دروغ و عمل به آن را تمرین کنیم .اگر چنین نکردیم پس معنای روزه ما چیست ؟! این معنای لطیفی است که با تامل در آن می توان دریافت که روزه انسان را به داشتن تقوا وترک همه امور حرام شامل غیبت و سخن چینی ودشنام و بهتان و بسیاری دیگر از اخلاق مذموم برای فرد و جامعه تربیت می کند. رابعاروزه جامعه را تربیت می کند؛ روزه دار وقتی که می بیند همه اطراف او روزه هستند احساس می کند که همه بر اساس جنبه عبادی با همدیگر برخورد می کنند.این امر از جمله اسبابی است که گرفتن روزه فرض بر خلاف روزه نفلی برای عموم آسان می کند. روزه دار در رمضان وقتی که می بیند که همه روزه هستند احساس مشارکت عمومی در او پیش می آید و روزه یک عمل عادی به حساب می آید. روزه همچنین به تربیت جامعه می پردازد و این کار حتی در جوامعی که فساد در آنها بیداد می کند اثر خود را نشان می دهد. اینکه روزه دار بسیاری از امور دنیوی را ترک می کند بر اساس اطلاع او از اجر و ثواب اخروی است .مقیاس او در سود و زیان آخرت است ،اگر او در طول روز رمضان از خوردن ونوشیدن و سایر لذات پرهیز می کندبه انتظار اجر نیکو و ثواب بزرگ در روز قیامت است. این بزرگترین درس در مورد آرامش قلب روزه دار با ایمان به غیب و آخرت و امور متعلق بدان است .او از لذتهای گذرای دنیا که او را به سنگینی و سستی در زمین می کشانند بالاتر قرار می گیرد و با این کار خود علاوه بر اجر اخروی در دنیا از نعمت های مربوط به حیات مثل سلامتی بدن و شادمانی قلب با اطاعت و گشادگی سینه به ایمان بهره مند می شود. در حالی که کسانی که تنها با مقیاس های مادی به روزه نگاه می کنند جز حرمان از لذاتها در آن نمی بینندو این همان چیزی است که از نظر آنان سعادت نفس در لبیک گفتن به نیازهای آن است. ششم: روزه انسان را بر تقویت اراده و صبر تربیت می کند: از اسامی روزه صبر است و از این رو رمضان به ماه صبر مشهور شده است ،خداوند خود می فرماید که: {وَاسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلاَّ عَلَى الْخَاشِعِينَ} (البقرة:45). برخی از مفسرین گفته اند که منظور از صبر در این آیه روزه است . از این رو روزه ملکه صبر وقدرت اراده را در انسان تقویت می کند که بسیاری از مردم دائما به تقویت آن نیاز دارند. موفقیت به سه عامل بستگی دارد: · میل: هر انسانی می خواهد که قوی،موفق،پیروز و غنی باشد. · نیرو یا قدرت: بیشتر مردم صاحب عقل ،جسم و امکاناتی هستند که اگر آنها را درست بکار گیرند موفق می شوند. · اراده: تقويت اراده از بزرگترین اسباب موفقیت انسان در دنیا و آخرت است. روزه همه ی فاکتورهای فوق را تقویت می کند و انسان را برپایه تحمل سختی ها در همه امور زندگی تربیت می کند.این چیزی است که تنها در نزد افراد موفق وجود دارد که چگونه از طریق بکار گیری مواهب الهی بتوانند این رغبت ها را محقق سازند. هفتم: روزه شهوت را مسدود می کند: از این رو رسول خدا فرموده اند: "يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ، وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ"(رواه البخاري ومسلم)ای گروه جوانان!هر کدام از شما که توانیی دارد ازدواج کند و هر کس که نمی تواند ازدواج نمایدپس روزه بگیرد که در آن گرسنگی است. پیامبر (ص)در حدیث اشاره می کند که روزه مانع افتادن انسان در شهوتها می شود.برخی از اهل علم میان این حدیث و روایت دیگری که در نزد بخاری و مسلم متفق علیه است و صفیه از رسول خدا نقل نموده است ارتباط بر قرار کرده اند. در آن حدیث رسول الله می فرماید: "إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِى مِنِ ابْنِ آدَمَ مَجْرَى الدَّمِ". شَّيْطَان در عروق انسان گردش می کند. بر این حدیث این عبارت افزوده شده است که"فضيقوا مجاريه بالجوع أو بالصوم"،پس مجاری را با گرسنگی یا روزه گرفتن بر شیطان تنگ کنید.اما این مورد اخیر که اضافه شده باطل است زیرا در کتابهای حدیث سندی ندارد. شاید بستن راه شیطان با توجه به آنچه در مورد روزه گفته شد این گونه باشد که روزه یعنی پرهیز از نظر حرام که این خود از ارتکاب به آن حرام دیگر جلوگیری می کند. هشتم: آثار روحی و جسمی روزه: در این مورد پزشکان بسیار سخن گفته اند و حتی بسیاری از آنها برای درمان برخی بیماریها بدان توصیه نموده اند. اما مسلمان فقط به عنوان عبادت برای خداوند آن را بجا می آورد اگر چه هیچ فایده ای برای بدن او نداشته باشد،اما شرعاتنها در صورتی ما باید ضرر را بپذیریم که نفع بزرگتری در پی داشته باشد. د.سلمان بن فهد العودة ترجمه:عبدالغفور گردهانی |
|
حوادث |
روز |
|
وفات استاد عباس سيسی: در 8 رمضان 1425هـ برابر با 22 أكتوبر 2004م : استاد عباس سيسي یکی از افراد برجسته دعوت اسلامی در گذشت.او یکی از شاگردان امام شهید حسن البنا موسس جماعت اخوان المسلمین بود و با کتابش تحت عنوان "الدعوة إلى الله حب" مشهور است که در واقع یک مدرسه در زمینه دعوت است. پیروزی بر دولت غزنويان: در8 رمضان 431 هـ برابر با 23 می 1040 م : سلطان سلجوقی طغرل بیك بر سپاهیان دولت غزنوی در جنگ دندانکان پیروز شد و بدین ترتیب بر خراسان چیره گشت. او غزنویان را مجبور ساخت که دولت سلجوقیان را به عنوان یکی از دولت های بزرگ و قوی به رسمیت بشناسند. سلطان آلب أرسلان حکومت را بدست گرفت: در 8 رمضان 455هـ برابر با 4 سپتامبر 1036م : سلطان سلجوقی به نام "الب أرسلان"، بعد از وفات عموی خود سلطان "طغرل بیك" مؤسس حقيقي دولت سلجوقی قدرت را به دست گرفت.الب ارسلان از مردان بزرگ تاریخ است که توانست در نبرد ملاذ گرد در برابر رومیان به پیروزی دست یابد. غزوه تبوك (العسرة) : |
8 |
|
وفات استاد مصطفى مشهور مرشد عام پنجم إخوان المسلمين:
واقعه بلاط الشهداء فتح صقليه: شکست حركت (بابك خرم دین) جنگ زلاقه: مجاهدان حجاز به مصر رسیدند تا در برابر نیروهای فرانسه بجنگند در نهم ماه رمضان سال 1213هـ برابر با 18 فوریه 1899م مجاهدان حجاز به بندر (القصير) مصر رسیدند تا در جهاد بر علیه نیروهای صلیبی فرانسوی به برادران مصری خود ملحق شوند. |
9 |
|
آغاز حركت برای فتح مكه: وفات بانو خديجه بنت خويلد: کشته شدن وليد پسر معاويه: کشته شدن وزير (نظام الملك): جنگ المنصوره: جنگ 6 اكتبر 1973م: |
10 |
|
شهادت سعيد بن جبير: وفات چنگيز خان: پیروزی عثمانی ها بر صفویان در جنگ "شماهي": آشکار شدن حکومت عباسی در خراسان: نامه هولاكوخان به خليفه مستعصم بالله: |
11 |
|
وفات امام ابن جوزی: بستن نشریه اخوان المسلمين: کشتار مسلمانان توسط تايلندی ها: وارد شدن احمد بن طولون به مصر: بنای مسجدجامع ابن طولون درقاهرة: برپایی دولت دوم عباسی: فتح انطاكيه: |
12 |
|
نزول انجيل: وفات استاد عمر تلمسانی مرشدسوم جماعت اخوان المسلمين: رسیدن عمر بن خطاب به فلسطين وفتح بيت المقدس: رسیدن عبد الرحمن بن هشام به خلافت در قرطبه: - برخورد صاعقه به مسجد نبوی: |
13 |
|
وفات مظفر الدين كوكبوری: ولايت سلطان حسن بن ناصر محمد قلاوون در14 رمضان 748ه برابر با 18 دسامبر 1347م سلطان حسن بن ناصر محمد قلاوون سيطره مسلمانان بر سرقوسه: قرار دادن سنگ بنای دانشگاه الأزهر: وفات محمد علی پاشا: |
14 |
-1 استغفار وتوبة :
﴿أَفَلا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾(المائدة( 74/آیا بسوی خدا بر نمی گردند و از او آمرزش گناهان خود را نمی خواهند،خداوند دارای مغفرت و رحمت فراوان است.
رسول الله- صلى الله عليه وسلم- در روز بیش از صد بار استغفار می کرد.
-2 دعاء: ﴿رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ﴾(الأعراف: 151)پروردگارا بر من وبرادرم ببخشای و ما را به رحمت خود داخل کن.
3. عفو و بخشش و داشتن تسامح با همدیگر و ترک نزاع
﴿وَإِنْ تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾)تغابن(14/ اگر عفو کنید و چشم پوشی نمایید و ببخشید (خدا هم شما را مشمول عفو و مرحمت و مغفرت خود می نماید)چرا که خداوند بخشاینده مهربان است.
﴿وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ﴾(نور: 22)باید عفو کنند و گذشت نمایند . مگر دوست نمی دارید که خداوند شما را بیامرزا؟(همان گونه که دوست دارید خدا از لغزشهایتان چشم پوشی نماید شما نیز اشتباهات دیگران را نادیده بگیرید و به این گونه کارهای خیر ادامه دهید)،وخدا آمرزگار و مهربان است(پس خویشتن را متادب و متصف به آداب و اوصاف آفریدگارتان سازید).
حال که در این فضای غفران ماه رمضان زندگی می کنیم لازم است که عفو و گذشت و بخشش را در سطوح زیر محقق سازیم :
أ- در سطح خانه و خانواده.
ب- در سطح فامیل و خویشاوندان.
ج- در سطح همسایگان و جامعه.
د- در سطح کشورها وامت اسلامي.
4.احساس خشيت از الله دور از چشم مردمان
﴿إِنَّ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ ﴾ )الملك( 12/کسانی که در نهان از پروردگار خود می ترسند،آمرزش و پاداش بزرگ و فراوانی دارند.
-5 زیادی ذكر الله تعالى:
﴿...وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا﴾)الأحزاب/35)مردان وزنانی که خدا را بسیار یاد می کنند خداوند برای همه آنان آمرزش و پاداش بزرگی را فراهم ساخته است.
-6 الصدقات
﴿إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ﴾(التغابن: 17)اگر به خدا قرض الحسنه ای بدهید ،آنرا برایتان چندین برابر می سازد و شما را می آمرزد.
تلاش کنیم که در جهات زیر صدقه بدهیم:
1.إفطاری دادن به روزه دار 2- کمک به فلسطين 3- جمع آوری لباس وتوزيع آن 4- صدقه فطر....
رسول خدا در صدقه دادن و بخصوص در رمضان برای ما اسوه است (فقد كان رسول الله- صلى الله عليه وسلم- أجود الناس وكان أجود ما يكون في رمضان، وكان أجود من الريحِ المرسلة) .
-7 الصبر وعمل صالح:
﴿إِلاَّ الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ﴾(هود: 11)مگر کسانی که(به هنگام شدائد)شکیبایی کنند و (در وقت خوشی و ناخوشی و ثروتمندی و مستمندی)کارهای شایسته و بایسته انجام دهند ،بیگمان آنان بخشایش (یزدان شامل گناهانشان می گردد)و پاداش بزرگی (در برابر اعمال صالحه)دارند.
هر کدام از ما بایستی در هر میدانی که بسر می برد طریق صبر را در پیش گیرد ؛ چه در ميدان روزی و تلاش در کسب معاش باشد ویا در ميدان علم وموفقیت؛چه در ميدان ابداع وتلاش برای برپایی تمدن باشد و یا در ... واما بزرگترین أنواع صبر وتوصیه به صبر که امت ما به آن بسیار محتاج است صبر در برابر هجوم و یورش جهانی است که در اشکال مختلف متوجه ماست،چه در شکل جهانی شدنی و یا چه به شکل اشغال سرزمین های اسلامی. بدنبال صبر به مغفرت دست می یابیم وباصبر به اذن خدا نصر می آید. همراه با صبر امت به انجام دادن اعمال صالح دست یازد.
-8 تلاش برای طلب مغفرت برای خود و امت
﴿وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ﴾ )محمد: 19).. وبرای گناهان خود و زنان و مردان مومن از خداوند طلب آمرزش کن.
﴿رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالإِيمَانِ﴾)الحشر/10)پروردگارا ما را و برادران ما را که در ایمان آوردن بر ما پیشی گرفته اند بیامرز.
پروردگار به ما می آموزد که در هر چیز حتی در طلب مغفرت به فکر امتمان باشیم. بنابراین باید شب و روز تلاش کنیم تا امت بسوی خداوند و مغفرت او بازگردد،تلاش کنیم تا امت را از گناهان و معاصی خلاص کنیم. از جمله مهمترین و بزرگترین گناهان امت می توان موارد زیر را برشمرد.
1.ای امت دوست داشتنی بزرگترین گناه تو این است که بیش از 50 سال است که سرزمین های مقدس ما زیر سلطه است :عراق مهد خلافت و پایتخت هارون الرشید و فلسطین عزیز زیر چکمه اشغالگران است،پس باید که گناهت را بپوشانی و برای آزادی سرزمین های خود بکوشی.
.2 گناه دیگر تو این است که تو را در شمار کشورهای جهان سوم بشمار آورده اند در حالی که شان تو جهان اولی بودن و رهبری جهان است.
3.گناه دیگر تو از بین بردن وحدت و از دست دادن ارتباط و تبدیل شدن به این کشور و آن کشور است.
تلاش کنیم که خود را در مجاری جلب مغفرت در این دهه بیندازیم تا مغفرت خداوند شامل حالمان شود.
بقلم: د. رشاد لاشين
ترجمه :عبدالغفور گردهانی
ورد محاسبه برای دهه میانی ماه مبارك رمضان
(حَاسِبُوا أنفسَكم قبل أن تُحاسَبُوا وزِنُوا أعمالَكم قبل أن تُوزَن عليكم).
ملاحظات: * نمازها به جماعت * افطاری به روزه دار ولو با یک دانه خرما یا نوشاندن آب * صله رحم ولو با تلفن * سحری "تسحروا فإن في السحور بركه"
|
10 |
9 |
8 |
7 |
6 |
5 |
4 |
3 |
2 |
1 |
عبادت/ روز |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نماز صبح |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نماز ظهر |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نماز عصر |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نمازمغرب |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نماز عشاء |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نماز تراویح |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
سنت های روز (12) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
تلاوت روزانه قرآن |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
أذكار صبح وشام |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نماز ضحى |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ذكر واستغفار |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
محافظت بر نمازضحى و وتر |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
فعالیت خانوادگی واجتماعي |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
افطار روزه دار |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
صدقه ومشاركت در عمل خير |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
صله رحم |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
برنامه مسجد |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
دعاء برای برادران مسلمان |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
دعاء برای برادر پشت سر او |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ورد رابطه |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
تعليق مربوط به سنت های عيد |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
سحری |
دیگر هنگام پوشاندن فرا رسیده است،هنگامی که خداوند علاوه بر ستار بودن تصمیم گرفته است تمامی گناهان بشر مومن را ببخشایدو غفار بودن و غفور بودن و غافر بودن خویش را به عالمین نشان دهد.بشر را از بار گناهانی که او را زمین گیر ساخته و از طبیعت چیزی قادر به بردن آن نشده است رها سازد و با لطف به او بگوید:
بس است ای بنده ی بیچاره ام
بخشیدمت! .....بخشیدمت!..بخشیدمت!
این نوا چه لذت بخش است که بربنده ی خطاکار سراپا تقصیر داده می شود.
ان الله یغفر الذنوب جمیعا(زمر/51):خداوند همه گناهان را می بخشد.
و براستی غیر از خدا چه کسی صلاحیت آن را دارد که ببخشد ،آخر بخشیدن کار هر کس نیست زیرا همه بزرگ نیستند و تنها الله است که اکبر است..الله و اکبر ...سبحان الله..!
چرا ما نمی توانیم ببخشیم ؟!
زیرا که هنوز به بهره ای از مقام غفران دست نیافته ایم،اگر ما مومن به صفات علیای رب العالمین شویم خود را از شدت خضوع بر زمین خواهیم زد.بزرگ شدنی همراه با خشوع، نه بزرگیی با کبر و خوار شمردن مردم که اگر چنین شد ما از بخشیدن ناتوان خواهیم شد.برای بزرگ شدن باید بساط راز و نیاز و استغفار در سحر گاهان را پهن کنیم.
و بالاسحار هم یستغفرون.
من طلب العلی سحر اللیالی .
دهه دوم رمضان زمان پهن کردن بساط استغفار است تا خزانه لطف بجوشد و آب توبه بر گناه فرو ریزد تا آن را بشوید و با خود ببرد،ببرد و در سیاهچال جهنم بیندازد آخر این قلب های رحمانی اصلا جای گناه نیست . دلی که خانه الرحمان است چگونه پلیدی (رجس)گناه را در خود جای می دهد .معلوم است که ما حواسمان نبوده و برای لحظه ای غفلت ما را در بر گرفته و گناه فرصتی کرده که مانند جانوری موذی قلبمان را اشغال کند.
اینک زمان بیرون انداختن این مهمان ناخوانده فرا رسیده است اما برای پرت کردن آن به بیرون باید که؛
1. امید به مغفرت در ما باشد.
انا نطمع ان یغفرلنا خطایانا(شعراء/51)..امیدواریم که خداوند خطاهای ما را ببخشد.
...والذی اطمع ان یغفر خطیئتی یوم الدین:طمع دارم که خداوند در روز جزا خطای مرا ببخشد.
2.به سرعت اقدام کنیم زیرا ما وقتی برای تلف کردن نداریم زیرا هر لحظه ممکن است سرعت مرگ بیشتر شود و به ما برسد آخر ما در یک فرار همیشگی بسوی الله هستیم؛(ففروا الی الله)،از دست مرگ هم در فراریم اما باید بدانیم که چه بسا در صبحدمی چون همه صبح ها در ثانیه ای ناچیز زلزله ای مهیب و وحشتناک چون سونامی یا آنچه اخیرا در پاکستان رخ داد طومار زندگی ما را فرو پیچد.
و سارعوا الی مغفره من ربک و جنه عرضها السماوات و الارض اعدت للمتقین.بشتابید به مغفرتی ز جانب پروردگارتان و بهشتی که تنها پهنای آن به فاصله آسمانها و زمین است و برای متقیان آمده شده است.
آیا می دانید تقوا پیشگان ما روزه داران هستیم چرا که خداوند می فرماید:یا ایها الذین امنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون.
حضرت آدم و مادر ما حوا نکته را دریافتند و گفتند:(ربنا ظلمنا انفسنا و ان لم تغفرلنا و ترحمنا لنکونن من الخاسرین).خدایا ما بر خود ظلم نمودیم و اگر ما را نبخشایی و بر ما رحم نکنی از جمله زیان کاران خواهیم شد.
مسیر بندگی بزرگراهی است که باید چونان راننده ای ماهر پا بر گاز امید بفشاریم و در صورت لزوم باید ترمز خوف را بکشیم یا چون پرنده ای سبکبال بسرعت با بالهای خوف و رجاءدر آسمان عبودت پر وبال بزنیم تا به درگاه و حضور برسیم.
کیست که خدا را دوست نداشته باشد و دلش برای او نتپد و چون عاشقی که سالیان دراز در غربت مانده و اینک به خانه دوست معشوق رسیده است دیگر دل در دلش نباشد.
..و آن سو تر بهشت برین با تمام پهنایش در انتظار ماست...و جنه عرضها السموات و الارض..تنها پهنای آن به اندازه آسمانه و زمین است و خدا خود می داند که این فاصله تا چه اندازه است.
چه که ما با سواد اندک خود دریافته ایم که این فاصله به سال نوری است.. تبارک الذی بیده الملک و هو علی کل شی قدیر.
سبحان الله ..از این همه بزرگی ..سبحان الله از این همه وسعت!
عروس بهشت با این همه گنجایش هر روز و شب خود را برای ما آرایش می کند تا شایستگی ما را داشته باشد،زیرا او فهمیده و خداوند به او گفته که بندگان بزرگی در راهند ،عباد الرحمانی که( و بالاسحار هم یستغفرون).
اینک ما قدر خود نمی دانیم چه حاصل...
چه زیباست که فریشتگان با خوانی از نعمت که برخی را خداوند خود به ما معرفی کرده است(نگاه به :سوره های الرحمان و انسان و...)شتابان به سوی ما آیند که؛
سلام علیکم
فادخلوها خالدین.
3.پیش از استغفار توبه کنیم زیراپیش نیاز واحد غفران که خداوند به ما می دهد پاس کردن واحد توبه است.
و انی لغفار لمن تاب و امن و عمل صالحا ثم هدی.
یعنی اول توبه،دوم ایمان،سوم عمل صالح و چهارم هدایت به مسیر غفران.
4.در خلوت از خداوند بترسیم.
ان الذین یخشون ربهم بالغیب لهم مغفره و اجر کبیر.کسانی که در نهان از خداوند بترسند برایشان مغفرت و مزد بسیار است.
اینک من و تویم بندگانی خطاکاردر این ایام که سرچشمه غفران جوشش کرده است و بنا به فرموده رسول (کل بنی ادم خطاوون و خیر الخطایین التوابون)(رواه بخاری)اگر توبه کنیم بهترین خطاکاران هستیم.
دست به هم دهیم به مهر
رویم به باغ توبه و غفران
باغ نور و روشنایی
باغ رسولان.
انی اتوب الیه فی یوم سبعین مره.
نظر به تازه بودن زاویه نگرش به روزه از وجه تاثیر بر کنترل تکانه ها در مقاله آقای علی رضا شیخ شعاعی مندرج در پگاه شماره168 زیر عنوان روزه بهره های فردی و هنجارهای اجتماعی بندی از آن را برای امروز انتخاب نمودم.
کنترل تکانه(impulse control):
اصطلاح تکانه کاربردهای گوناگونی در روانشناسی دارد اما به طور کلی می توان گفت تکانه به معنی هر انگیزه آنی برای یک عمل خاص است که کنترل و جهت گیری آگاهانه در آن اندک است.
شاید بتوان گفت توانایی کنترل تکانه(مقاومت در برابر به عمل در آمدن بی اختیار تکانه ها)اساسی ترین مهارت روانی و ریشه تمام خویشتن داری هاست. زیرا تمام هیجان ها (خشم،شهوت،انواع هوسها)به خاطر سرشت ذاتی خود به تکانه ای برای عمل کردن می انجامد.
هوش هیجانی(Emotional intelligence)در مقابل هوش ذهنی(IQ) مفهوم جدیدی است و به توانایی درک،ابراز و کنترل هیجانها و انگیزه های خود و دیگران اشاره دارد.
شواهد نشانگر آن است که مواضع اخلاق اساسی در انسان ها از قابلیت های هیجانی پایه نشات می گیرد.مثلا کسانی که به راحتی دستخوش تکانه ها(انگیزه های آنی)می شوند و فاقد حس خویشتنداری هستند از نظر اخلاقی دچار مشکل اند زیرا توانایی کنترل تکانه مبنای اراده و شخصیت انسان است.
هوش هیجانی به دو عامل شناختی و(دریافت اطلاعات با آموزش و تفکر)و تمرین به کار گیری مهارت ربط دارد.اگر تمرین های کنترل نفس متناسب با ظرفیت و توانایی های فرد ارائه شود و فرد به صورت ارادی مثل روزه به آنها ملتزم شود بیشترین تاثیر را دارد.
نتیجه آن است که ما به کمک روزه به عنوان یک عامل اساسی قادر خواهیم بود هیجانهای خود را به بهترین صورت کنترل کنیم و از این طریق در رابطه با خود،خانواده و جامعه زود از کوره در نرویم.
منابع:
1.پورافکاری نصرت الله.فرهنگ جامع روانشناسی و روانپزشکی.فرهنگ معاصر تهران.1380.ص735)
2.گلمن دانیل.هوش هیجانی.ترجمه نسرین پارسا. انتشارات رشد.تهران.1380.ص63)
روزه در انسان اخلاق تقوا را ایجاد می کند و اگر در نفسی تقوا ایجاد شد بنا بر فرموده قران مجید از این برکات و ثمرات بهرمند می شود:
1.رهایی از تنگنای رزق و روزی
ومن یتق الله یجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لا یحتسب(طلاق/2تا3)هرکس که تقوای خداوند را مراعات نماید خداوند راه نجاتی را برای او قرار می دهد و از جایی که حتی فکرش را نمی کنید روزی اش را می رساند.
2.آسان شدن امور سخت و پیچیده
ومن یتق الله یجعل له من امره یسرا(طلاق/4) هرکس که تقوای خداوند را پیشه کند خداوند امورش را آسان می سازد.
3.مصونیت از توطئه دشمنان
و ان تصبروا و تتقوا لایضرکم کیدهم شیئا(آل عمران/12)اگر شکیبا و پرهیزکار باشید،توطئه ایشان هیچ زیانی به شما نمی رساند.
4.همراهی خداوند با اهل تقوا که به معنای تائید و نصرت ایشان می باشد.
و اتقوا الله و اعلموا ان الله مع المتقین(بقره/194)راه پرهیزکاری را در پیش بگیرید و بدانید که خداوند با پرهیز کاران است.
5.محبت خداوند متعال
ان الله یحب المتقین(توبه/4)براستی خداوند پرهیزکاران را دوست می دارد.
6.ولایت و سرپرستی خداوند
الا ان اولیاء الله لا خوف علیهم و لا هم یحزنون.الذین امنوا و کانوا یتقون(یونس/62و63)بدانید که دوستان خداوند را (در ارتباط با آخرت)هراسی نیست و(برای دنیایی که آنرا بر جا می گذارند)اندوهگین نمی شوند.آنان که ایمان آورده اند و پرهیزکار بوده اند.
7.کرامت
ان اکرمکم عند الله اتقاکم(حجرات/13)براستی گرامی ترین شما در نزد خداوند پرهیزکارترین شماست.
8.راهیابی به وسیله قران
ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین(بقره/2)این است کتاب(قران)که هیچ شکی در آن نیست و هدایتگر پرهیزکاران است.
9.پذیرش اعمال
انما یتقبل الله من المتقین(مائده/27)خداوند تنها اعمال پرهیزکاران را می پذیرد.
10.دستیابی به بهشت خداوند
و سارعوا الی مغفره من ربکم و جنه عرضها السموات و الارض اعدت للمتقین(آل عمران/133)بسوی مغفرتی از جانب پروردگارتان و بهشتی که گستردگی آن به اندازه آسمانها و زمین است و برای پرهیزکاران فراهم شده است بشتابید.
11.رهایی از عذاب آخرت
و ینجی الله الذین اتقوا بمفازتهم لا یمستهم السوء و لا هم یحزنون(زمر/61)و آنان که پرهیزکار بوده اند ،خداوند رهایی شان می بخشد و ایشان را به مقصودشان می رساند وهیچگونه بدی و مصیبتی متوجه آنان نمی شود و به هیچ وجه اندوهگین نمی گردد.
|
آیاتی که اشاره به فرض بودن روزه و تکالیف آن و غایت مترتب بر آن دارند در راستای محقق ساختن تقوی می باشند. ﴿لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ﴾..تاشاید پرهیزکار شوید. اینچنین بود که روزه بر ما و پیشینیان ما واجب شد. مقام متقين مقام بزرگی است، هم در ذات خود بزرگ است ، وهم از لحاظ دلالت هایی که ابعاد مختلف آن را باز می کندبزرگ است.تقوا دررابطه بنده و پروردگار نور وفرقان وبركت وهدايت و... بر صالحين می گشاید، همچنانکه از خلال آیات واضح است. مقام متقين شامل تمام آن چیزهایی می شود که شامل (خشيت) الله سبحانه وتعالى است،در نيت وقول وعمل. هنگامی که یکی از ماخالصانه خدا را یاد می کند و در قلبش غیر از نور و یقین به جلال و قدرت الله نیست خشيت پیش می آید . اینک ما مفهوم این حديث را می فهمیم "أصلح النية يكفيك من العمل القليل"نیتت را درست کن،عمل کم تو را بس است. مقام متقين شامل این می شود که مشغولیت به خلق نباید ما را از حق بازداردوبا وسیله ها از اهداف دور نمانیم .متقیان با ترس و چنگ زدن به پروردگار عزیز جباراز لغزشها،خلل ها و خطاها دوری می کنند و در مقابل تاریکی های غفلت و فراموشی به ریسمان الهی دست می آویزند. مقام متقين مقام نور وبینایی است.. ﴿إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنْ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ﴾(الأعراف: 201)پرهیزگاران هنگامی که گرفتار وسوسه ای از شیطان می شوند به یاد(عداوت و نیرنگ شیطان و عقاب و ثواب یزدان )می افتند و(در پرتو یاد خدا و بخاطرآوردن دشمنانگی اهریمن)بینا می گردند(و آگاه میشوند که اشتباه کرده اند و از راه حق منحرف شده اند و لذا شتابان به سوی حق بر می گردند). ﴿...یا ایها الذین امنوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا...﴾ (الأنفال: 29)ای مومنان اگر از خدا (بترسیدو از مخالفت فرمان او)بپرهیزید،خدا بینش ویژه ای به شما میدهد که در پرتو آن حق را از باطل می شناسید. ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ﴾(الحديد: 28)ای کسانی که ایمان آورده اید!از خدا بترسید و به پیغمبر او ایمان بیاورید،تا خداوند دو پاداش از رحمت خود را به شما دهد و نیز برای شما نوری را پدیدار گرداند که در پرتو آن حرکت کنید . متقیان جز با نورشان به دیدار خداوند نمی روند﴿يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ يَسْعَى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ﴾ (الحديد: 12)روزی زنان و مردان مومن را خواهی دید که (به سوی بهشت حرکت می کنند و )نور(ایمان و اعمال خوب)ایشان پیشاپیش آنان و در سمت راستشان در تلالو و درخشش است. صحبت از نور در اینجا از وجه مجاز نیست بلکه در عالم واقع است. از سوی دیگر منظور از ظلمت تاریکی کفر و فسوق و نافرمانی است که این هم مربوط به عالم واقع است.کسانی که خداوند به آنها نور داده است احساس سرور و اطمینان می کنندواین نور به آنان دیدگاه واضح و دقیقی می دهد ، نسبت به مسائل روزشان بینا می شوند ، وموضعگیری هایشان را مشخص می کنند .آنها در زندگی نورانی خود از دریچه نور حرکت می کنند ، وبا سلامتی قلب وشفافيت ،دنیا و مردم را درک می کنند . ومیان حق وباطل،درست و خطا، مهمتر و مهم ، کم اهمیت و بطور عموم غیر مهم فرق می گذارند.به کلیدهای فهم وبینایی و ادراک راهیاب می شوند،با چشم خدا می بینند و با نور الله نظاره می کنند و با رحمت الله سبحان به مسلک صحیح رهبری می شوند ،وبانور او راه می روند ودر حالی که قلب هایشان آویزان بر آسمان است و با حب و مناجات و دعا می تپد بر روی زمین سیر می کنند. خداوندا ما از خود جز امری که تو داری و بر ما نوشته ای دیگر اختیاری نداریم ، وخیری جز آنچه تو به ما بخشیده ای نداریم . مؤمن همیشه برای خود و دیگران این دعا را می کند و در آن برای خود سلاحی را می یابد که موجب افزایش بینایی و عملش می گردد.. در آیاتی که در کنار آیات فرض بودن روزه آمده است تامل کنید ﴿وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِي إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ﴾ (البقرة: 186)و هنگامی که بندگانم از تو درباره من بپرسند(که من نزدیکم یا دور بگو)من نزدیکم و دعای دعا کننده را هنگامی که مرا بخواند پاسخ می گویم(و نیاز او را برآورده می سازم )پس آنان هم دعوت مرا(با ایمان و عباداتی همچون نماز و روزه و زکات)بپذیرندو به من ایمان بیاورند تا آنان راه یابند(وبا نور ایمان به مقصد برسند)، دعاء یک ضرورت جهانی و فطری است که انسان در اعماق وجود و پیدایش خود آن را احساس می کند، اینکه انسان احساس می کند که دارای فقر مطلق و نیازمندی عمیقی به قُرب خداوند غني ،بخشنده و رءوف و رحيم دارد. ﴿وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا﴾(الكهف: الآية 28)با کسانی باش که صبحگاهان و شامگاهان خدای خود را می پرستند وبه فریاد می خوانند(و تنها رضای)ذات او را می طلبند و چشمانت از ایشان (بسوی ثروتمندان وقدرتمندان مستکبر)برای جستن زینت حیات دنیوی برنگردد. این علامتی است که میان هزاران راه فرق ایجاد می کند.. میان(وجه الله) و(زينة الحياة).، اللهم اجعلنا من جندك فإن جندك هم الغالبون، واجعلنا من حزبك فإنَّ حزبك هم المفلحون.. واجعلنا من أوليائك؛ فإن أولياءك لا خوف عليهم ولا هم يحزنون. خدایا ما را از سپاهیان خود بگردان زیرا سپاه تو شکست نمی خورند! پروردگارا ما را از گروه خود بگردان زیرا حزب تو هرگز شکست نمی خورند. خدایا ما را از جمله دوستان خود بگردان زیرا دوستداران تو نه خوفی دارند و نه اندوهی. بقلم: د. عبد المنعم أبو الفتوح* امين عام اتحادیه اطباء عرب وعضو مكتب إرشاد . برگردان:عبدالغفور گردهانی |
ای برادر و خواهر ایمانی!
لطف و احسان خداوند برتو باد.
روزهای روزه شتابان در گذر است و باران احسان مدام در ریزش است.
نسیم فرح افزای بهشت از پشت رمضان در حال وزش می باشد.
شیطانها اسیرند و فقط نفس توست که آن را در میان دستها گرفته ای.
نمی دانم چطور به تو بگویم حالی دیگر است.
زمین ،کوه،هوا،شهر،رود،..وهمه در همهمه.
بیا تا با هم وارد دروازه احسان شویم.
آخر رمضان ماه احسان است،چگونه؟!
چون که رمضان ماه حضور است ،حضور در پیشگاه الرحمان و عبادت به شکل «ان تعبد الله کانه تراه فان لم تکن تراه فانه یراک»عبادت به گونه ای که تو او را می بینی و اگر تو او را نمی بینی پس او تو را می بیند.
اینک تو در مقام والای «ایاک نستعین »ایستاده ای.
برو جلوتر... تابرسی به رحمت.
«ان رحمه الله قریب من المحسنین»
رحمت خداوند به محسنین نزدیک است.
می گویند روزی اسلام و ایمان و احسان همدیگر رادر صراط مستقیم ملاقات کردند.
اسلام گفت:شهادتین و نماز و روزه و حج وزکات با خود آورده ام. آیا کسی هست که آنها را از دست من بگیرد.
ایمان گفت:آری من آنها رامی گیرم و با باور به خدا و رسولان و ملائک و کتابهای آسمانی و آخرت و تقدیر در هم می آمیزم.
احسان که کمی دورتر نشسته بود دمی پیشتر آمد و نزدیک ایمان نشست و گفت:همه را به من ده تا به حضور بروم و از حالت زمینی خارج شوم.
آری چنین بود که احسان همه را و از جمله روزه را برداشت.در این لحظه نم نم باران رحمت شروع به باریدن گرفت.
روزه گفت :اندکی بایست تا صبر را با خود ببریم زیرا بدون او به مقصد نمی رسیم.
و بدین ترتیب صبر هم به آنان پیوست.دیگر باران تندتر می بارید.
...وبشر الصابرین*الذین اذا اصابتهم مصیبه قالوا انا لله و انا الیه راجعون*اولئک علیهم صلوات من ربهم و رحمه و اولئک هم المهتدون.
آنها رفتند و رفتند تا به قله بندگی رسیدندو در آنجا احسان دست عبد صالح را به نشانه رسیدن به قله بندگی بالا برد.
آن سوی قله سواد بهشت پیدا بود.با تمام جویبارها و مرغزارها وکهسار ها و خوبروها.
در این لحظه ی زیبا و نورانی الله با تمام عظمت خود در برابر دیدگان عبد صالح ظاهر شد و گفت :انا ربک!
بنده مدهوش و حیران در برابر این عظمت و شکوه برخاک افتاد . وقتی سر برداشت فرشتگان را دید که با مهربانی و مهمان نوازی تمام می گفتند:طبتم فادخلوها امنین...خوش آمدید ...گوارایتان باد..با آرامش وارد بهشت شوید.
هفته اول
|
حوادث |
روز |
|
*نزول صحف إبراهيم: *درأول رمضان مسلمانان روزه گرفتند: *فتوحات : *محاصره دیوار بابلی ها: *شروع فتح اندلس: *تولد "شكيب أرسلان": *دشمنی صهیونیست و افزایش شهداء: |
1 |
|
* جنگ بلاط الشهداء : در 2 رمضان 114 هجری برابر با 26 اکتبر 733م آتش جنگ (بلاط الشهداء ) میان مسلمانان به رهبری عبد الرحمان غافقی و فرانسه به رهبری شارل مارتل شعله ور شد . این جنگ در منطقه ای واقع در بین 2 شهر تور و بواتییه فرانسه رخ داد و آتش جنگ بمدت 10 روز از اواخر شعبان تا اوائل ماه رمضان بر پا بود این جنگ با پیروزی هیچ کدام از دو گروه به پایان نرسید اما مسلمانان شبانه میدان جنگ را ترک کردند . * کنفرانس " تربیت وسیله ای برای آماده کردن دعوتگران " : در2 رمضان 1402 هجری برابر با 24 یونیو1981 میلادی اتحاد جمعیت های دانشجویان مسلمان در بریطانیا کنفرانس نوزدهم خود را با شعار (تربیت وسیله ای برای آمادگی دعوتگران ) برگزار کرد. * فتح مغرب میانی : در 2 رمضان سال 82 هجری لشکریان مسلمان در شمال افریقا در مواجه با رومیان از یکسو وبربرها از جهت دیگر در گیر شدند . رهبر بربرها موسوم به کاهنه توانست که نیروها را جمع نماید وبا مسلملنان سالیانی طولانی جنگ نمود و فرمانده مسلمانان زهیر بن قیس نتوانست که بر او پیروز شود تا اینکه حسان بن نعمان مصمم به فتح همه مراکش در برخورد با لشکریان کاهنه در رمضان سال 82 هجری بر او چیره شد . *سقوط دولت امویان و قیام عباسیان : در 2رمضان سال 132 هجری برابر با 13 آوریل 750 میلادی عبد الله ابو عباس بر دمشق چیره شد و بدینوسیله دولت اموی سقوط نمود و دولت عباسیان بر پا گشت . * تولد مورخ وفیلسوف مسلمان ابن خلدون : او در 2رمضان سال 732 هجری برابر با 27 می 1332 میلادی از مادر زاده شد . *استیلا بر کریت : در این روز 1239 هجری برابر با سال 1824 میلادی مصری ها بر جزیره کریت چیره شدند . |
2 |
|
*وفات فاطمه زهرا (رض) : در سوم رمضان برابر با 21 نوامبر 632 میلادی حضرت فاطمه زهرا دختر رسول (ص)و همسر علی بن ابیطالب و مادر اسباط حسن وحسین (رض) دار فانی را وداع گفت . *وفات مروان بن حکم : در3 رمضان 65 هجری برابر با 14 نوامبر 683 میلادی مروان حکم فوت نمود او موسس دولت اموی دوم است که در زمان خود تعدادی از مظاهر تمدنی از جمله نظام اوزان و مقادیر را قرار داد و در سال 65 هجری در دمشق وفات نمود . *شهادت فرمانده چادی: در 3 رمضان 1307 برابر با 22 آوریل 1890 میلادی فرمانده مسلمین امیر راج بن زبیر که اولین کشور اسلامی را در منطقه چاد بر پا نمود به شهادت رسید . پایتخت آن شهر دیکوا بود که پس از قیام فرانسوی ها در جنگ با کشوربه پایتخت دیکوا وارد شد. *توقف مجله النذير: *حادثه تحكيم: *دخول جلال الدوله سلطان بني بويه بغداد: |
3 |
|
فتح شهر بلگراد: إعلان جنگ بر علیه آلمان: در 4رمضان 1073 برابر با12آوریل 1663م.دولت عثمانی بر علیه دولت آلمان اعلان جنگ نمود.این در حالی بود که 56سال از عهدنامه سیتفاتوروک که باعث توقف جنگ قبلی میان 2 کشور بود گذشته بود.این جنگ سبب بستن قلعه محکمی در حدود مرز عثمانی شد. |
4 |
|
استرداد شهر انطاكيه: جنایت صهيونيست ها در شهر اللد: تولد عبد الرحمن الداخل: |
5 |
|
نزول تورات: فتح عموريه: اولین پیروزی مسلمانان بر صلیبی ها: فتح سرزمین سند: |
6 |
|
افتتاح دانشگاه الأزهر به عنوان عبادت و علم اندوزی: قاهره پایتخت فاطمیان شد: |
7 |
برای آنکه انوار صبح سرمدی در قلوب تشنه مان وارد شود مشتاقانه نفس ها را با ارواح پاک پر می کنم.
..و قرار گرفتن تقوا را در نفس دلیل بازگشت امت به طریق سعادت و رهبری می دانم.
نویسنده با این وصف نوشتار خود را در مورد این ایام فرخنده آغاز می کند تا اینکه شوق قلوب ما را دربر گیرد.لحظاتی که مانند تمامی لحظات زیبا خیلی زود سپری می شود. از این رو ما در پی آنیم که تجربه های مفید را بکاویم تا اینکه برای این اوقات خوش آمادگی بیشتری داشته باشیم.
*بر من در مسابقه بسوی الله کسی سبقت نمی گیرد
این شعار را ام حبیبه(رض)برافراشت،چرا که از او کسی بیشتر خداوند را عبادت نمی کرد. اوپیش از فرا رسیدن رمضان این شعار را در اتاقش آویزان می کرد و سپس همه عبادتهایی را که می شناخت یادداشت می کرد وبرنامه ای برای اجرای آنها در طول ماه مبارک تدوین می کرد.
ای خواهر گرانقدر!
این را به تو خبر دادم تا در کارهای خیر با همدیگر مسابقه دهید،رمضان که آمد هر کدام از شما حماسه خود را شروع کند و هر یک دیگری را به این کار تشویق نماید.
اسیر بودن شیاطین دررمضان انگیزه خوبی برای مجاهده با نفس است،نفسی که با معصیت انس و الفت داشته باشد تا زمانی که شیطان در قید است دیگر اماره به سوء نیست.برماست که در کمین گناهان کوچک وبزرگ بنشینیم تا اینکه زیادی گناهان و لو کوچک ما را از جوایز باارزش رمضان دور نکند.
خواهر ایمانی من ،تنها به مجرد التزام به فرایض و سنت های مشخص در رمضان آماده نیست بلکه او پیش از فرا رسیدن رمضان در جستجوی همه وسایل تقرب الی الله است تا با انجام دادن صدقات مادی و معنوی مانند تبسم و دور کردن خاشاک از سر راه مردم،ایثار و محبت به خیر توشه ای برای باقی سال بیندوزد.
*ظرف به اندازه پری خود سرریز می کند
کافی نیست که که فقط برای خود در رمضان توشه برگیریم بلکه باید در فکر مشارکت دادن همه دوستان و اطرافیان جهت عبادات مشترک باشیم تا اینکه با مصاحبان صالح در بهشت باشیم.
نشان دادن زینت و بهجت از فرارسیدن این ماه با کلمات تبریک در این ایام فرح بخش با بکار گیری همه دوستانی که استعداد هنری دارند صورت می گیرد.می توان با قرار دادن پارچه نوشته یا نقاشی هایی در سردر خانه ها شادمانی را وارد قلوب همسایگان نمود.باید با این کلمات به زینت وآرایش رمضان پرداخت.
در هر روز از رمضان با نوشتن مجموعه ای از فضایل روزه و توزیع آن دربین نماز گزاران و دوستان می توان در کار رمضانی نقش داشت.
*آمادگی تربیتی خانواده
خانواده می توانند در جلسه بعد از ظهر دور هم بنشینند و در مورد اجرای حسناتی که موجب نجات از آتش می شود با هم تبادل نظر کنند.در این کارها باید همه اعضا مشارکت داده شوند مثلا در جهت دادن خرما به عنوان افطاری می توان ای گونه برنامه را اجرا کرد که بعد از نماز عصر مادر آنها را جدا کرده و دختران آنها را در ظروف مناسب بسته بندی نمایند و پدر به همراه پسران و دوستان آنها را با ماشین در جاهای مختلف توزیع کنند. به این ترتیب همگی در افطاری دادن شریک خواهند شد و به این فرموده رسول گرامی (ص)خود را از آتش جهنم برهانید ولو با یک دانه خرما باشد.
هر کدام از اعضای خانواده استعدادی دارند که می توان از این توان بطور مفید استفاده نمود مثلا در هفته یک روز پدر می تواند بر همه افراد خانواده در منزل نماز تراویح را امامت کند و در هفته یکی از اعضاء درسی دینی را ارائه نماید.می شود در یک روز دوستان و ..را جهت افطاری دعوت داد.
*فقرا را از یاد نبریم
از احکام روزه آن است که با دعا و غذا و مال به یاد فقیران باشیم .این کار را می توان در مشارکت با دوستان از طریق جمع آوری مازاد طعام روزانه وتوزیع آن در محله های محروم نشین انجام داد و ترجیحا باید غذایی را پخش کرد که تهیه آن برفقرا سنگین باشد.
*ما وقتی برای بازار رفتن نداریم
اگر بپرسند که آیا برای رمضان آماده شده اید جواب می دهیم اولین چیزی که من و خانواده ام به آن توجه نموده ایم این است که مواد غذایی مثل گوشت یا سبزیجات و.. را که در رمضان نیاز داریم پیش از رمضان خریده و آنها را منجمد نموده و در فریزر گذاشته ایم تا در رمضان وقتمان با خرید گرفته نشود و فرزندان ما هم مشغول امور مربوط به رمضان باشند.می توان لباسهای عید فرزندان را از قبل خرید تا این که حتی یک لحظه از وقت ما با این کارها گرفته نشود و تمام اوقات در انجام دادن عبادات این ماه سپری شود تا مولای ما ،خداوند پاک ،ما را مورد مرحمت قرار داده و گناهانمان را ببخشدو از آتش سوزان جهنم نجاتمان دهد.
تحقیق:حفصه خیرت
ترجمه: گردهانی
|
بسم الله، الحمد لله، والصلاة والسلام على رسول الله.. سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين.. وبعد!! شکی در این نیست که در هر عبادتی که خداوند قرار داده است حکمت های زیاد و اسرار دقیقی برای کسانی وجود دارد که آنرا درک کنند،به احکام ظاهر آن پایبند باشند و شیرینی لذت عبادت آن را بچشند.قلبشان به رمضان تعلق داشته باشد ،اعضا و جوارح آنها از روزه توشه بر گیرند ونعمت را احساس کنند،آنها در بین مردم راه می روند اماانگار که در بهشت هستند ،اگر با این حال باشیم حکمت ها و اسرار رمضان را خداوند متعال به هر بنده ای به میزان توجه او به خداوند و خلوص او وفهم جلال او نشان می دهد. اینک ما در این کلمات می خواهیم پرتویی بر اسرار رمضان بیندازیم در حالی که امیدواریم که خداوند بر ما و شما از خزاین حکمت و علم خود بخشی از فتوحات عارفان را بگشاید. * اولین چیزی که در این ماه به چشم می آید آن است که رمضان با انواع و اقسام عبادات پوشیده شده و رنگ گرفته است.ثواب و حسنات در آن مضاعف است ،رمضان فصل خیرهاست ؛ لذا پیامبر (ص)می فرمایند -: "ألا إن لربكم في أيام دهركم لنفحات ألا فتعرضوا لها"،آگاه باشید که برای خداوند درروزهای زمان تحفه هایی است،خود را به آنها عرضه کنید.این دلالت بر صفات خداوند دارد؛صفاتی مثل الرحيم الرحمن، الكريم المفضال، اللطيف الغفار، و خداوند با این صفات هر دوستی را دوست می دارد. "أحبوا الله من كل قلوبكم" ﴿والَّذِيْنَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا للهِ﴾)البقرة: (165 کسانی که ایمان دارند خداوند را بشدت دوست دارند،دوست داشتنی که آنها را وا می دارد که خداوند را فرمانبرداری کنند و از فسق و معصیت دوری کنند و براستی هر کس که حب صادقانه ای داشته باشدهرگز نافرمانی محبوب خود را نمی کند. * از دیگر اسرار روزه آنست که منزلت و مقام روح را بالا می برد وبه روح در مقابل ماده کمک می کند ؛ تا به انسانی که در طول سال سرگرم برآوردن نیازهای مادی بدن خود است بیاموزد که زندگی فقط با نان نیست و باید در میان نیازهای اساسی او تعادل و توازنی باشد و به هر بخشی توشه مربوطه به اندازه داده شود،: به عقل علم ومعرفت، به روح عبادت وطاعت، و به بدن نیازهای مادی . هرگاه جنبه های شخصیتی انسان در توازن به سر برد سلامتی وآرامش درونی را احساس خواهد کرد. * روزه مدرسه تربیت و خودسازی است، اگر اساس تربیت اسلامی را اخلاص كامل برای خدای تعالی بدانیم روزه تنها عبادتی است که مظهر خارجی ندارد ، روزه امتناع و بازداشتن است ، وهر کس که آن را بجا آورد غیر از او و خداوند کسی دیگر از این کار باخبر نیست و مزدش را از غیر خدا امید ندارد . اگر در این مورد نیک بیندیشیم متوجه می شویم که روزه ملکه تقوی و مراقبت و خشیت الهی را در وجود انسان تعمیق می بخشد ؛ و از این رو خداوند متعال می فرماید: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ﴾)البقرة:( 183ای کسانی که ایمان روزه برشما واجب شده است همان گونه که برکسانی که پیش از شما بوده اند واجب بوده است تا باشد که پرهیزکار شوید.، واز این روست که خداوند روزه را مستقیما به ذات کریم خود نسبت می دهد و می فرماید "كل عمل ابن آدم له إلا الصوم فإنه لي وأنا أجزي به".هر عمل فرزند آدم مال اوست بجز روزه که از آن من است و من پاداش آن هستم. *ویژگی روزه تقویت اراده و تصمیم است، روزه دار تنها نفس خود را از ضرورت های حیات و شهوتها باز نمی دارد بلکه جوارح خود را از آنچه که موجب خشم و غضب الهی است باز می دارد. · "من لم يدع قول الزور والعمل به فليس لله حاجةٌ في أن يدَع طعامه وشرابه" هر کس که از دروغ و عمل بر اساس آن خودداری نکند خداوندنیازی به اینکه او از خوردن و نوشیدن پرهیز کند ندارد. · «بل يكظِم غيظَه ويكبت غضبَه ويحرِم نفسَه من الانتصار والثأر إذا جهل عليه جهولٌ»باید خشمش را فرو خورد وآن راپایمال کند وبه نفسش در این مورد کمک نکند واگر خود را به نادانی زد باید از او انتقام گیرد. · فإذا كان يوم صوم أحدكم فلا يرفث ولا يصخب ولا يجهل، فإن سابَّه أحدٌ أو شاتمه فليقل: إني صائم، إني صائم" هر زمان یکی از شما روزه بود پس دشنام نداده و صدا را بلند نکند و اگر کسی او را دشنام داد یا با او جنگ نمود باید بگوید:من روزه دارم. این روزه داری است که کنترل زمام نفس خود را در اختیار دارد و ازبرنامه روزه در تربیت نفس بهره می برد و گویی با این روش تربیتی به تربیت رسول(ص) در مکه مشابهت پیدا می کند که صحابه را به صبر در مقابل آزارها و خودداری از یاری کردن نفس فرا می خواند. *همچنانکه رمضان ماه صبر است ،زیرا باز داشتن نفس از آنچه بدان مایل است به صبری زیبا محتاج است ،وما در این روزگار چه بسیار به ثبت نام در این مدرسه صبر محتاجیم تا بتوانیم در برابرآزارها،ظلم ها،حرمان ها و افترا هایی که به ما می بندند فقط بخاطر خدا راه صبر را در پیش گیریم و در نظر داشته باشیم که اجر صبر بسیار است. ﴿إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ﴾ (الزمر: 10)..ما اجر صابران را بدون حساب می دهیم. به کمک خداوند یقین داریم "وأن النصر مع الصبر".. به قضای الهی راضی هستیم و بر او توکل می کنیم ﴿وَمَا لَنَا أَلاَّ نَتَوَكَّلَ عَلَى اللهِ وَقَدْ هَدَانَا سُبُلَنَا وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَى مَا آذَيْتُمُوْنَا وَعَلَى اللهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ﴾ )إبراهيم: 12).آخر چرا نباید به خدا توکل کنیم و حال آنکه او ما را به راهمان رهنمود کرده است و حتما براذیت و آزارتان شکیبایی می نماییم . متوکلان باید بر خدا توکل کنند و بس. به خاطر همین سبب ها و..بود که رسول خدا (ص)می فرمود"من صام رمضان إيمانًا واحتسابًا غُفر له ما تقدم من ذنبه".هرکس که رمضان را از روی ایمان و امیدبه پاداش از جانب خدا روزه بدارد گناهان گذشته اش بخشوده می شود. اگر عبادت غذای روح و وسیله تربیت ایمانی است، سنت نبوی قیام رمضان را به آن چسبانده است تا مسلمان حلاوت مناجات و طعم خشوع لله را در دل شب بچشد و احساس کند.از این رو غریب نیست که خداوند متعال نماز شب را به عنوان راهی برای تربیت رسول خدا و اصحاب گرانقدرش برای برداشتن بار بعثت در نظر گرفت .﴿يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ* قُمِ اللَّيْلَ إِلاَّ قَلِيْلاً* نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيْلاً* أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيْلاً﴾ (المزمل(1-4:ای جامه به خود پیچیده،شب جز اندکی از آن بیدار بمان.نیمی از شب یا کمی از نیمه بکاه تا به یک سوم شب میرسد،یا برنیمه آن بیفزا(تا به دو سوم شب می رسد)و قران را بخوان خواندنی. آنها برنماز شب ادامه می دادند تا اینکه خداوند این آیه را نازل فرمود ﴿طَهَ* مَا أَنزَلْنَا عَلَيْكَ القُرْآنَ لِتَشْقَى﴾ )طه: 1-2)،طا.ها (ای پیغمبر)ماقران را برای تو نفرستادهایم تا خویشتن راخسته و رنجور کنی. او بود که می فرمود: "أفلا أكون عبدًا شكورًا"، آیا بنده ای شکر گذار نباشم.در حدیث شریف هم آمده است که "من قام رمضان إيمانًا واحتسابًا غُفر له ما تقدم من ذنبه". هرکس که رمضان را از روی ایمان و امیدبه پاداش از جانب خدا روزه بدارد گناهان گذشته اش بخشوده می شود. خداوند رمضان را با نزول قرآن در آن ویژه گردانیده است ﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيْهِ القُرْآنَ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ﴾(البقرة: 158)ماه رمضان است که قران در آن فرو فرستاده شده است تا مردم را راهنمایی کند و نشانه ها و آیات روشنی از ارشاد باشد ومیان حق و باطل در همه ادوار جدایی افکند. ..و در شبی بزرگ در آن قدر قرار داده است تا جایگاهی براین رخداد بزرگ باشد ﴿إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِيْ لَيْلَة الْقَدْرِ* وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ* لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ﴾ )القدر: 1-4(ماقرآن را در شب با ارزش لیله القدر فرو فرستاده ایم.تو چه می دانی که شب قدر کدام است.شب قدر شبی است که از هزار ماه بهتر است. این حادثه خاطراتی را به ذهن متبادر می کند و در روان احساساتی را می گذراند ،به یادمان می آورد پیش از بعثت و نشستن درغار حرا را که رسول (ص)از دنیا و باطل رو می گردانید و در جستجوی حق و حقیقت برمی آمد. فضل خداوند و ارتباط آسمان را با زمین از طریق جبرئیل امین ،حامل وحی و هدایت برای همه مردم را بیاد می آورد.به ما برخورد دو امین آسمانی و زمینی را یادآوری می نماید،هنگامی که جبرئیل امین با وحی بر محمد امین دیدار کرد ﴿اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِيْ خَلَقَ* خَلَقَ الإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ* اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ* الَّذِيْ عَلَّمَ بِالقَلَمِ* عَلَّمَ الإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ﴾)العلق: 1-5(ای محمد !بخوان چیزی را که به تو وحی می شود.آن را بیاغاز و بخوان به نام پروردگارت،آن که همه جهان را آفریده است.انسان را از خون بسته آفریده است.بخوان پروردگار تو بزرگوارتر و بخشنده تر است. همان خدایی که به وسیله قلم انسان را تعلیم داد و به او چیزهایی را آموخت که نمی دانست. به ما ارزش قرآن را یادآوری می کند﴿...قَدْ جَاءَكُمْ مِنَ اللهِ نُوْرٌ وَكِتَابٌ مُبِيْنٌ* يَهْدِيْ بِهِ اللهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلاَمِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيْهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيْمٍ﴾(المائدة: 15، 16)از سوی خداوند نوری(که پیغمبر است و بینش ها را روشنی می بخشد)و کتاب روشنگری(که قران است و هدایت بخش مردمان است)به پیش شما آمده است.خداوند با آن(کتاب)کسانی را به راههای امن و امان(از ترس و هراس دنیا وآخرت)هدایت می کندکه جویای خشنودی او باشند،وبا مشیت و فرمان خود آنان را از تاریکیهای(کفر و جهل)بیرون می آورد و به سوی نور(ایمان و علم)می برد و ایشان را به راه راست رهنمود می شود. لذا برما واجب است که این شب گرانقدر را جشن بگیریم،جشنی که شایسته آن باشد و تلاش کنیم که در ان به قیام و نماز بپردازیم؛ در حالی که از هزار ماه برتر است .همچنین لازم است که ما در ماه قران توجه خاصی به قرآن داشته باشیم ،توجهی فوق العاده که در ماههای دیگر آن کار را نمی کردیم.منظور از توجه تلاوت صرف نیست بلکه منظور آن است که تدبر و عمل و دعوت و رنگ گرفتن به آن و تلاش در جهت برپایی قوانین ان در زندگی مردم باشد. عبادتها در اسلام صرفا یکسری اعمال روحانی نیست بلکه دارای ابعاد اجتماعی و سیاسی است.بعد اجتماعی موجب وحدت احساسات مسلمین در طول روز می شود وهمه چه فقیر و چه ثروتمند تشنه و گرسنه می شوند ،امری که باعث می شود اغنیا در جهت حل غائله فقر و رفع حاجت نیازمندان در هر زمانی تلاش کنند همان گونه که در آن زکات فطر واجب شده است که نیاز فقرا برآورده شود.به علاوه این مسلک و مرام رسول (ص) در این ماه بوده است .اوکسی بود که بالاترین سخاوت را داشت و پیروان و دوستداران باید به او اقتدا کنند . در مورد او روایت شده است که) "أنه كان أجودَ الناسِ، وكان أجود ما يكون في رمضان، حينما يأتيه جبريل فيدارسَه القرآن، فلرسول الله- صلى الله عليه وسلم- أجود بالخير من الريح المرسلة".او بخشنده ترین فرد بودودر رمضان هنگامی که جبرئیل بر او نازل می شد و با او قران را مدارسه می کرد جود او بیشتر می شد،جود رسول الله (ص)از باد هم بیشتر بود. از ابعاد سیاسی رمضان این است که فرایض بزرگ در اسلام بر این اساس استوار شده است که با فرایندی که موجب تکه تکه شدن و تفرقه عالم اسلامی به دولت و دول می شود جلوگیری نماید.مسلمانان را یادآوری می کند که آنها یک امت بیشتر نیستند ﴿وَأنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ﴾ (الأنبياء: 92)این ملت یگانه ای بوده(و آیین واحد و برنامه یکتایی دارند) ومن پروردگار همه شما هستم پس تنها مرا پرستش کنید(چرا که ملت واحد با برنامه واحد باید به خدای واحد رو کند). مسلمانان باید احساس کنند که با انجام دادن عمل واحد(روزه) این وحدت را بار دیگر بدست آورند. بر برادران ایمانی فرض است که به یاری مستضعفان بشتابند و سرزمین برادران خود را آزاد کنند و مقدسات را پاک سازند بر ماست که هر گونه که می توانیم به یاری برادران خود در فلسطین،عراق،چچن،کشمیر و افغانستان بشتابیم ؛چه با کمک مادی و چه باکمک معنوی .آنها را در دعای خود وارد کنیم تا شر اشغال ظالمانه که بر سرشان چمباتمه زده است از آنها برداشته شود. از یاد نبریم که رمضان میدان جهاد های بزرگ است .در رمضان مسلمانان در غزوه بدر پیروز شدند،مکه فتح شد،و در رمضان بود که مسلمانان در نبرد حطین پیروز شدند و قدس شریف را از دست صلیبی ها آزاد ساختند. تعجبی ندارد که مسلمانان بر دشمنان خود پیروز شدند زیرا آنها پیشتر بر نفس های خود پیروز شده بودند و رمضان بهترین هنگام در پیروزی بر نفس است ﴿إِنَّ اللهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ﴾)الرعد: 11(خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمی دهد مگر آنکه انها خودشان را تغییر دهند. از خداوند می خواهیم که روزه ما وشما را به درگاه خود بپذیرد و گشایشی در کار ما و شما پدید آورد و همه ما را بر خود و دشمنانمان پیروز گرداند و هر سال ما و شمارا به خیر بگرداند و بر آقا و سرور ما حضرت محمد صلى الله وآل واصحابش درود فرستد. |
استاد محمد مهدي عاكف
برگردان:عبدالغفور گردهانی
رمضان ماه نفحه های رباني وفيوضات الهی است که بر سر بندگان مومن فرو می ریزد ومسلمان حریص است که این ماه را در بالاترین درجه خیر بگذراند، ماه مسابقه دادن در خیر وتلاش در جهت راضی نمودن خداوند در هر شکلی است ﴿وَفِيْ ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ﴾ (المطففين: 21) همیشه این ندای دوست داشتنی گوش جان را می نوازد "يا باغيَ الخير أقبل"، و اینها برنامه های ربانی است که بدینوسیله رضای الله وعفو او ومغفرتش وبهشتش ونعمت های روزقيامت را به دست می دهد.
آمادگی
برادر دوست داشتنی !
نمازی که خداوند سبحان تشریع کرده است شبكة اتصالی است که میان بنده و خداوند کشیده شده است و تا زمانی که این شبکه ارتباطی میان خالق و عابد به طور مرتب و منظم برقرار باشد کارش درست و امور امت نیز در مجرای صحیحی خواهد افتاد وعكس آن هم درست است.
والله عز وجل هنگامی که ما را در کتابش به نماز فرا می خواند به برپایی(اقامه) ان یا انجام آن به روش برنامه خاص خود چه از نظر کیفیت ،برپایی،خشوع،قیام،رکوع وسجود امر می نماید.
آیات زیادی در مورد منزلت نماز در قران نازل شده است ؛از جمله ﴿إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتًا﴾ (نساء:103) و ﴿وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ وَإِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلاّ عَلَى الْخاشِعِينَ﴾ )بقرة:45) و ﴿وَأَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي﴾)طه: 14) و ﴿وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْها لا نَسْأَلُكَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعاقِبَةُ لِلتَّقْوَى﴾ (طه:132)
اهميت برنامه
اهمیت این برنامه رباني و سایر برنامه ها از فرمایشات گرانبهای رسول خدا نتیجه گرفته می شود که؛
امام مسلم از ربيعة بن كعب الأسلمي رضي الله عنه نقل می کند که گفت: "من همراه رسول الله صلى الله عليه وسلم بودم که وضو گرفت و به من گفت: "سلني، فقلت: أسألك مرافقتك في الجنة، قال: أوَغير ذلك، قلت: هو ذاك، قال: فأعني على نفسك بكثرة السجود" از من بخواه .گفتم همراهی تو را در بهشت می طلبم.فرمود :ویا غیر از آن ،گفتم:آن را همچنین می خواهم. فرمود:مرا با انجام دادن سجده های زیاد کمک کن. إمام مسلم از ثوبان روایت می کند که از رسول الله صلى الله عليه وسلم پرسیدم :مرا از بهترین عمل در نزد خداوند که مرا واردبهشت کند خبر ده. فرمود: "عليك بكثرة السجود، فإنك لا تسجد لله سجدةً إلا رفعك الله بها درجةً وحط بها عنك خطيئة".در انجام دادن سجده های زیاد بکوش ،زیرا کسی در نزد خداسجده نمی کند مگر آن خداوند درجه اش را بالا می برد و خطایش را از بین می برد.
برنامه
این برنامه فرد مسلمان را کمک می کند 3000 سجده برای خداوند تبارك وتعالى در طی این ماه كريم بجا آورد؛تا در شمار ساجدان و راکعانی قرار گیرد که خداوند آنها را در کتابش ستوده است،از سوی دیگر در شمار اولیایی در آید که خداوند در حديثی قدسی این چنین از آنها سخن می گوید: "ولا يزال عبدي يتقرب إليَّ بالنوافل حتى أحبه". مادامی که بنده ام با نوافل به من تقرب می جوید او را دوست می دارم.
اندیشه 3000 سجده مسلمان را کمک می کند که 1500 ركعت نماز در این ماه مبارک بخواند، بدان معنى که در هر شب و روز برای خداوند 50 ركعت بجا آورد.
كيفيت اجرا
برای اجرای این برنامه می طلبد که فرد مسلمان در طول ماه مبارک این برنامه را ادامه دهد ، تا اینکه به مزد کامل در نزد الله تبارك وتعالى دست یابد، وبه درجه ولی که خداوند او را دوست دارد برسد ، وحتى به مقام همنشینی با رسول(ص) در بهشت دست یابد ، والبته که در ورای همه اینها نیت صادقانه برای خداوند ضرورت دارد.
گامهای اجرای برنامه از قرار زیر است:
1.ادای فرائض (17 ركعت): که از طریق (ادای نمازهای پنجگانه به جماعت، در مسجد، ودر صف اول، ورسیدن به تكبير اول پشت سر امام محقق می شود) وبدین وسیله جزو حافظین و حافظات خواهیم شد﴿حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ والصَّلاةِ الوُسْطَى وقُومُوا للهِ قَانِتِيْنَ﴾ (البقرة: 238(.
2. انجام سنتها به طور مرتب (12 ركعت) که تصحیح شده است که پیامبر خدا آنها را بطور مرتب و روزانه بجا می آورد ، وشامل 2 ركعت قبل ازفجر، و4 رکعت قبل